Sayıştay 2. Dairesi 35791 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 2

• Dosya No: 35791

• Tutanak No: 35827

• Tutanak Tarihi: 27.11.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1323 sayılı ilamın 1.maddesi ile;Gelir Vergisi Kanunu ile vergiden muaf tutulan esnaf tarafından yapılan teslim ve hizmetler Katma Değer Vergisi Kanununun 17.maddesinin 4/a bendi ile katma değer vergisinden istisna edildiği halde bu kişilere katma değer vergisi ödenmesi nedeniyle 4698,38 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dairesi adına verilen temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun satın alma birimi personelinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22. maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulü alımlarında piyasa fiyat araştırması ile esnaflardan almış olduğu birim fiyatları kdv hariç olarak aldığını,

Esnafların da Gelir Vergisi Kanununun 9. maddesinde belirtilen gelir vergisinden muaf olup olmamasına bakmaksızın birim fiyatlarını sehven birim fiyatlarında kdv varmış gibi geri çekip, fatura düzenlerken gerçek birim fiyatlarını düzenlediklerini, Piyasa araştırması, Teklif ve Faturalardan da anlaşılacağı üzere fazladan bir kdv ödemesi söz konusu olmamakla beraber ilgili firmadan sehven KDV algılamasından KDV tevkifatı kesintisine bile gidildiğini,

Ödeme emir belgesi düzenlenmesi esnasında fatura üzerinde KDV'si bulunmamakla birlikte, üzerinde sanki KDV'si varmış gibi KDV ayrıldığını,

İlgiliye faturaya uygun ödeme yapılmış olduğunu ve kamu zararına sebebiyet verilmediğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; ”Dilekçi, vergiden muaf esnaftan yapılan mal ve hizmet alımında KDV ödenmesinin bir kamu zararına sebebiyet vermediği, fazladan vergi ödemesinin yapılmadığı, sehven vergi kesintisi bile yapıldığı ifade edilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.KDV Kanununun 17. maddesinde yer alan hüküm karşısında ortaya konulanlar Daire tarafından verilen kararın gerekçelerini karşılamaktan uzaktır. Belirtilen nedenle, temyiz talebinin reddi ile verilen tazmin hükmünün onanmasına karar verilmesi,” şeklinde görüş bildirmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9.maddesinde Vergiden muaf esnaf düzenlenmiş ve madde hükmünde;

“(Değişik: birinci cümle: 22/7/1998 - 4369/26 md.) Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden muaftır.

      1.  Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir işyeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler (Giyim eşyalarıyla zati ve süs eşyaları, değeri yüksek olan ev eşyaları ile pazar takibi suretiyle gıda, bakkaliye ve temizlik maddelerini ve sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan aynı neviden malları satanlar hariç) 




   2.  Bir işyeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya müstehlike iş yapan hallaç, kalaycı, lehimci, musluk tamircisi, çilingir, ayakkabı tamircisi, kundura boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, çamaşır yıkayıcısı ve hammallar gibi küçük sanat erbabı;




    3.  Köylerde gezici olarak her türlü sanat işleri ile uğraşanlar ile aynı yerlerde aynı işleri bir işyeri açmak suretiyle yapanlardan 47 nci maddede yazılı şartları haiz bulunanlar (51 nci madde şümulüne girenler bu muafiyetten faydalanamazlar);




     4.  Nehir, göl ve denizlerde ve su geçitlerinde toplamı 50 rüsum tonilatoya (50 rüsum tonilato dahil) kadar makinesiz veya motorsuz nakil vasıtaları işletenler; hayvanla veya bir adet hayvan arabası ile nakliyecilik yapanlar (Bu bentte yazılı ölçüler, birlikte yaşıyan eşlerle velayet altındaki çocuklar hakkında veya ortaklık halindeki işletmelerde, bu kimselerin veya ortaklığın işlettiği vasıtalar toplu olarak nazara alınmak suretiyle tespit edilir);




    5.  Ziraat işlerinde kullandıkları hayvan, hayvan arabası, motor, traktör gibi vasıtalar veya sandallarla nakliyeciliği mutat hale getirmeksizin ara sıra ücret karşılığında eşya ve insan taşıyan çiftçiler;

…….”denilmiştir.

Katma Değer Vergisi Kanununun 17.maddesinin 4.bendinde “Diğer İstisnalar” düzenlenmiş 4.bendin (a) alt bendinde de:

“ a) (Değişik bend: 09/04/2003 - 4842 S.K./23. md.) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler,” istisnası işlenmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde; Gelir Vergisi Kanunu ile vergiden muaf tutulan esnaf tarafından yapılan teslim ve hizmetler, Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin 4/a bendiyle katma değer vergisinden istisna edildiği halde bu kişilere katma değer vergisi ödendiği görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde, Gelir Vergisi Kanunu’na göre vergiden muaf esnaf ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna edilmiştir.

Buna göre, Gelir Vergisi Kanununun 9. maddesinde gelir vergisinden muaf olduğu belirtilen esnafın yaptığı teslim ve hizmetler karşılığında katma değer vergisi ödenmemesi gerekmektedir. Ancak, Belediye tarafından, alınan mal ve hizmetler karşılığında katma değer vergisi ödenmiştir.

Dilekçede, ödeme yapılan kişiler tarafından faturaların 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin 4/a bendine göre düzenlendiği, faturalarda ayrıca KDV gösterilmediği ve ödemelerin faturalara uygun olarak yapıldığı ileri sürülmüşse de; Belediye tarafından düzenlenmiş olan yaklaşık maliyet icmal tablosu, doğrudan temin karar tutanağı, taşınır işlem fişinde ve firmaların vermiş olduğu tekliflerde yer alan tutarlara KDV eklenerek faturalar düzenlendiği ve ödemelerin KDV eklenmiş tutarlar üzerinden yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Gelir Vergisi Kanunu ile vergiden muaf tutulan esnaf tarafından yapılan teslim ve hizmetler için katma değer vergisi ödenmesi mevzuata uygun değildir.

Bu nedenle ilamın 1.maddesiyle 4.698,38 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1323 sayılı ilamın 2.maddesi ile; serbest meslek erbaplarına ödenen tutarlardan eksik gelir vergisi tevkifatı yapılması nedeniyle 261,83 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dairesi adına verilen temyiz dilekçesinde özetle;193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94.maddesinde; "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortakları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.” denildiğinden İslam ERTEN, Ekrem ÜZER ve H.İbrahim ÇELİK’in çiftçi olmaları sebebiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesinin 11. Şıkkının - b - ii bendinde belirtilen %4 oranında gelir vergisi tevkifat kesintisi yapıldığını, aynı sıra numarasında kayıtlı Celal ACAR için esnaf muaflığından yararlanarak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesinin 13.şıkkının c bendinde belirtilen %5 oranında gelir vergisi tevkifatı kesinti yapıldığını ve kamu zararına sebebiyet verilmediğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “Dilekçi dilekçesinde, ilamın 2. maddesi ile tazmine hükmedilen meblağ hakkında GVK.nun 94. maddesinin 11/b.ii ve 13/c bendine göre vergi kesintisi yapıldığını ifade ederek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

İbraz edilen belgeler ve ortaya konulanlar karşısında, yargılama raporunun tanzimi aşamasındaki belgelerin yeniden incelenmesinden; belediye tarafından bir resim atölyesine yağlı boya tablo yaptırıldığı, bu işin GVK.nun 18. maddesi kapsamına girdiği dolayısıyla bu ödemelerden GVK. 94/2-a bendi uyarınca % 17 nispetinde, belediye fırını için odun alımı yapılması karşılığında yapılan ödemelerden % 5 ve fıstık çamı alımı yapılması karşılığında yapılan ödemelerden ise % 4 nispetinde vergi kesilmesinin gerektiği ve bu yönde kesinti yapıldığı görülmüştür. Bu itibarla belirtilen hususların değerlendirilmesi maksadıyla Dairesine tevdi edilmesine hükmedilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94.maddesinde;

“(3946 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle değişen madde. Yürürlük; 1.1.1994) Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, demek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61' inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104' üncü maddelere göre,

2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (4369 sayılı Kanunun 81/C-8 maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 1. 1. 1999) (Noterlere(l) serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);

a) 18'inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile % 17 Yürürlük; 1.1.2004)

b) Diğerlerinden, (2006/11449 sayılı B.K.K. ile %20 Yürürlük:; 01.01.2007)

…

11. (4108 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle değişen bent Yürürlük; 1.8.1995) Çiftçilerden satın alınan ziraî mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;

a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için,

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlar için (2003/6577 sayılı BKK ile % 1. Yürürlük: 01.01.2004),

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için (2003/6577 sayılı BKK ile % 2. Yürürlük: 01.01.2004),

b) Diğer ziraî mahsuller için,

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai mahsuller için (2003/6577 sayılı BKK ile % 2. Yürürlük: 01.01.2004),

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için (2003/6577 sayılı BKK ile % 4. Yürürlük: 01.01.2004),

c) Ziraî faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için,

i) Orman idaresine veya orman idaresine karşı taahhütte bulunan kurumlara yapılan ormanların ağaçlandırılması, bakımı, kesimi, ürünlerin toplanması, taşınması ve benzeri hizmetler için (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %2 Yürürlük; 01.01.2004),

ii) Diğer hizmetler için (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %4 Yürürlük; 01.01.2004),

d) (4697 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 10.07.2001 ) Çiftçilere yapılan doğrudan gelir desteği ve alternatif ürün ödemeleri için, (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %0 Yürürlük; 01.01.2004)

…

13.(4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 1.8.1995) (4369 sayılı kanunun 81/C-8 inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 1.1.1999) Esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden,

a) Havlu, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve her nevi turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek ve benzeri emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %2 Yürürlük; 01.01.2004)

b) Hurda mal alımları için , (2006/11449 sayılı B.K.K. ile %2 Yürürlük:; 01.01.2007),

c)Diğer mal alımları için (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %5 Yürürlük; 01.01.2004)

d) Diğer hizmet alımları ("a", "b" ve "c" alt bentleri hariç olmak üzere mal ve hizmet bedelinin ayrılamaması hali de bu kapsamdadır) için (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %10 Yürürlük; 01.01.2004)”hükümleri bulunmaktadır.

İlama konu olayda, 356 nolu ödeme emri ile yapılmış olan fıstık çamı alımı için (İslam Erten’den) yapılan ödemeden ilgili kişi çiftçi olduğu için GVK 94.madde 11/b/ii bendi uyarınca %4 kesinti yapılmış, ilamda bu %5 olmalı denilmiş,

560 nolu ödeme emri ile yapılan odun alınımında (Ekrem Uzer’den) ilgili çiftçi olduğu için GVK 94.madde 11/b/ii bendi uyarınca %4 kesinti yapılmış, ilamda bu %5 olmalı denilmiş,

895 sayılı ödeme emri ile Belediye hizmet binasına yaptırılmış olan yağlı boya tablo için (Celal Acar’dan) GVK 94.madde 13/c bendi uyarınca %5 kesinti yapılmış, ilamda bu %17 olmalı denilmiş,

2216 sayılı ödeme emri yapılmış olan odun alımı için (Halil İbrahim Çelik’ten) ilgili çiftçi olduğu için GVK 94.madde 11/b/ii bendi uyarınca %4 kesinti yapılmış ilamda bu %5 olmalı denilmiştir.

Yapılan uygulama Gelir Vergisi Kanununun 94.maddesi 11/b/ii ve 13/c bentlerine uygun olarak yapılmış olduğundan ilamın 2.maddesi ile 261,83 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 1323 sayılı ilamın 3.maddesi ile; Devlet Malzeme Ofisinden yapılan alımlara ilişkin ödemelerden damga vergisi kesilmemesi nedeniyle 2007,70 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Söz konusu ilamın 3.maddesiyle tazmin hükmolunan 2007,70 YTL.nin, 28.02.2012 tarih ve 0904107 sayılı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz da söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Karar verildiği 27.11.2012 tarih ve 35827 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.