Sayıştay 2. Dairesi 35771 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 35771

• Tutanak No: 37111

• Tutanak Tarihi: 07.05.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçilerden Hale ÜSTÜNBAL adına sadece Avukat Mehmet GÜMÜŞ ve diğer dilekçi Necmettin SARAL’ın kendisi, adına Avukat Mehmet GÜMÜŞ ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1485 sayılı ilamın 8. maddesi ile Yuva ve Anaokulu Müdürlüğü faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin, bu tesislerin giderlerini karşılamadığı gerekçesiyle 4.935,42 YTL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde özetle; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46. ve 47. maddelerine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlan, Mediko-Sosyal, Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin Sosyal Hizmetler başlıklı 15’inci maddesinde Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının görevlerinin sayıldığını, söz konusu Yönetmeliğin (e) bendi gereğince; Üniversite çalışanlarının okul öncesi çağdaki çocuklarının bakımları ve eğitimlerine yardımcı olmak üzere 20.01.1982 tarihinde Yuva Müdürlüğünün kurulduğunu, 2007-2009 Dönemi Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberinin "3.2. Yükseköğretim Kurumlan" alt başlığı altında belirlenen esaslara göre Üniversitenin bütçe teklifleri hazırlandığını, söz konusu esaslara göre;

"Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı kurumsal kodu altında;

• Öğrencilere ilişkin giderleri hariç Başkanlığın faaliyetlerinin yürütülmesi bakımından zorunlu olan giderler 09.6.0.00 fonksiyonunda,

• Öğrencilerin beslenmesine ilişkin giderler 09.6.0.03 fonksiyonunda,

• Öğrencilerin barınmasına ilişkin giderler 09.6.0.04 fonksiyonunda,

• Öğrencilerin sağlığına ilişkin giderler 09.6.0.05 fonksiyonunda,

• Öğrencilerin kültür ve spor faaliyetlerine ilişkin giderler 09.6.0.06 fonksiyonunda,

• Diğer giderler, 09.6.0.07 fonksiyonunda,

ilgili ekonomik kodunda tertiplenecektir.

Sosyal tesislerin tümünün yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı altında tertiplenecektir." denildiğinden, Üniversitenin Yuva ve Anaokulu Müdürlüğünün faaliyetlerinin bu esaslara uygun olarak Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının "Diğer Giderler" fonksiyonunda bütçelendirildiğini, bu açıklamalar çerçevesinde, Üniversite bütçesinin gider cetvelleri bölümlerinin, analitik bütçe sınıflandırmasına uygun olarak Üniversite bütçesi içerisinde fonksiyonlar şeklinde düzenlendiğini, bütçe içinde takip edilen Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ödeneklerinin, öz gelir gerçekleşmelerine göre kullanıldığını, bilindiği gibi Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ kapsamındaki tesislerle ilgili temel hususlardan birisinin de bu tesislerin hesaplarının bütçeden ayrı olarak tutulması olup, Tebliğ kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesis hesaplarının bütçeden ayrı olarak tutulmasına ilişkin esas ve usullerin Resmi Gazetede yayınlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller" de belirtildiğini, Maliye Bakanlığının 2006 yılında 5018 sayılı yasa uygulamalarına geçiş sırasında gönderdiği yazıda belirttiği üzere, Üniversite sosyal tesislerinin bütçe içinde takibini öngörerek, Tebliğ uygulamaları kapsamı dışında tuttuğunu, 2547 sayılı Yasa gereği sağlanan bu hizmetin Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ kapsamında bulunmadığını, kaldı ki Yuva ve Anaokulu Müdürlüğü'nün gelir gider dengesinin gözetilmekte olduğunu ve fiyatlandırmanın bu ilke çerçevesinde yapıldığını, bu çerçevede, ilamda kamu zararı olarak belirtilen Yuva ve Anaokulu ile ilgili gelir-gider arasında farkın bulunmasında temel hatalar bulunduğunu, şöyle ki; 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 11’inci maddesi (3 - a) bendinde; "Özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (B) işaretli cetvellerinde belirtilen tahmini tutarlar üzerinde gerçekleşen gelirler ile (F) işaretli cetvellerinde belirtilen ödenekleştirilmeyen finansman karşılıklarını ve gerçekleşen finansman fazlalarını, idare ve kurumların bütçelerinin mevcut veya yeniden açılacak tertiplerine ödenek olarak eklemeye Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde kamu idareleri yetkilidir.", 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği (Sıra No: 6) 1’inci maddesinde; "Likit karşılığı ödenek kaydı: 5565 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre (veya diğer mevzuatta yer alan benzeri hükümlere göre), özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (F) işaretli cetvellerinde belirtilen, ödenekleştirilmeyen finansman karşılıkları ile gerçekleşen finansman fazlaları karşılığı olarak mevcut veya yeni açılacak tertibe yapılacak ödenek kaydı işlemini... ifade etmektedir." denildiğini, görüldüğü üzere; önceki yıla ait gelirlerin likit karşılığı ödenek kaydı işlemi ile kullanılabileceğini, üniversite kayıtlarından görüleceği gibi Yuva ve Anaokulu Müdürlüğü'nün 2006 yılı gelirinin 409.046,00 YTL, giderinin 342.469,06 YTL olup, fark tutar olan 66.576,94 YTL’nin yukarıda belirtilen hükümler gereğince Üniversitenin 2007 yılında finans fazlası bulunduğunu, söz konusu sorgu ve ilamda, 2007 yılında tahsil edilen gelirin esas alındığını, Yuva ve Ana Okuluna ait bir önceki yıldan kalan 66.576,94 YTL’nin dikkate alınmadığını, ayrıca, söz konusu ilamda 2007 yılı gideri olarak belirtilen 357.938,00 YTL'nin harcama kalemlerinin aşağıda belirtildiğini, buna göre;

01.4 Geçici Personel Giderleri 3.528,00 YTL (01.4.1.04 Kısmi Zamanlı Çalışanların Ücretleri: 2547 Sayılı Kanunun 46’ncı maddesine göre yükseköğretim kurumlarında kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılan öğrencilere ödenen ücretlerdir.)

02.4 Sosyal Güvenlik Kurumlarına

Devlet Primi Giderleri 53,00 YTL

03.2 Tüketime Yönelik Mal ve Malz. Alm. 150.912,00 YTL

03.5 Hizmet Alımları (Temizlik Hizmeti) 168.596,00 YTL

03.7 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım ve Onarım Gid. 26.909,00 YTL

03.8 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 7.940,00 YTL

GENEL TOPLAM 357.938,00 YTL giderden oluştuğunu,

2547 Sayılı Kanunun Cari Hizmet Maliyeti başlıklı 46’ncı maddesi gereğince kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalışan öğrencilere ilişkin giderlerin özel ödenek kaydedilen gelirlerden karşılandığını, kısmi zamanlı çalışan öğrencilerin, Üniversitenin kayıtlı öğrencileri olup, çeşitli birimlerde çalıştırılarak iş beceri ve yeteneklerinin gelişmesine de katkı sağlandığını, nitekim Yükseköğretim Kurumlan Kısmi Zamanlı Öğrenci Çalıştırma Usul ve Esaslarının 9’uncu maddesinde, kısmı zamanlı öğrencilere ödemelerin Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bütçesinden yapılacağının belirtildiğini, bilindiği üzere, söz konusu öğrencilere iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümlerinin uygulandığını, bu nedenlerle, 01.4 Geçici Personel Giderleri 3.528,00 YTL, 02.4 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 53,00 YTL'nin Yuva ve Anaokulu Giderlerine dahil edilmemesi gerektiğini, ayrıca, 03.2 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları harcama kaleminden temin edilenlerden 2007 yılı sonu itibariyle stoklarda bulunan 4.270,30 YTL tutarında gıda, (kuru bakliyat, yemeklik yağlar vb.) kırtasiye malzemesinin 2008 yılına devrettiğini, izah edildiği üzere, Üniversitenin 2547 sayılı yasa hükümleri uyarınca vermekte olduğu "Yuva" hizmetinin Kamu Sosyal Tesis Tebliği kapsamında olmamakla birlikte gelirlerinin giderlerini karşılamasının sağlandığını, bu nedenlerle, Üniversitenin herhangi bir kaybı bulunmadığını ve kamu zararı da oluşmadığını, söylemişler ve tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında, adı geçenlerin dilekçesinde sekizinci maddeye ilişkin olarak özetle; Üniversite tarafından çalıştırılan kreşte görevli bir personelin kısmi zamanlı olarak çalıştırıldığını, 2006 yılından 66.576,94 TL, ayrıca 2008 yılına 4.270,30 TL değerinde tüketime yönelik emtia devredildiğini, ayrıca faaliyetlerinin Bütçe Uygulama Talimatları dahilinde yapıldığını belirterek haklarında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ettikleri, bu doğrultuda ibraz edilen belgeler ve ortaya konulanlar karşısında, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 74’üncü maddesinin dikkate alınarak belirtilen hususların değerlendirilmesi maksadıyla Dairesine tevdii edilmesine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Öncelikli olarak 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde:

“…

Kamu kurum ve kuruluşu: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I, II, III ve IV sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile mahalli idareleri ve bunlara bağlı veya bunların kurdukları veyahut üye oldukları birlik ve idareleri,

Sosyal tesis: Kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisleri,

…” şeklindeki hükmü karşısında hem söz konusu anaokulunun (yuvanın) 5018 sayılı Kanununa ekli cetvellerde yer alan bir kamu idaresi olarak Orta Doğu Teknik Üniversitesinin tasarrufunda bulunması hem de anaokulunun (yuvanın) belirli bir ücret karşılığı kullandırılması, burasının "Kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler" statüsünde olmadığı ve bu tesislerde verilen hizmetin üniversitenin asli görevi olduğu yönündeki dilekçi iddiasını hukuki dayanaktan yoksun bırakmaktadır.

Öte yandan 29.12.2006 tarih ve 26391 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun "Kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler" başlıklı 27'nci maddesinde:

"(1) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu yerlerde, merkezî yönetim bütçesi ile döner sermaye ve fonlardan ücret ödenmek üzere 2007 yılında ilk defa istihdam edilecek yeni personel görevlendirilmez." hükmü,

17.04.2007 tarih ve 26496 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Ortak Hususlar” başlıklı V. bölümünün 1’inci maddesinde:

"1 - Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.

Söz konusu tesislerin kanalizasyon, boya ve badana, çatı ve asansör onarımı gibi küçük bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır.

…

14 - Kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen kreş ve çocuk bakımevi gibi tesislerin sosyal tesis kapsamında olması nedeniyle, bu tesislerin giderlerine de bütçeden katkıda bulunulmayacak, dolayısıyla bunların her türlü giderleri (temizlik hizmeti alımı dahil) kreş ve çocuk bakımevlerinin kendi gelirlerinden karşılanacaktır.” hükmü,

yer almaktadır.

Son olarak, 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” ile kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerinin muhasebe kayıt ve işlemlerin nasıl tutulacağı, hangi defterlerin ve hesapların kullanılacağı denetiminin nasıl olacağı ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin (yuva-anaokulunun) giderlerine bütçeden katkıda bulunulmaması, dolayısıyla bunların her türlü cari giderlerinin tesisin kendi gelirlerinden karşılanması gerekmektedir.

Maliye Bakanlığınca yükseköğretim kurumlarına gönderilen 14.09.2005 tarih ve 18929 sayılı sosyal tesisler hakkındaki yazı doğrultusunda tesislerin (yuva-anaokulunun) gelir ve giderlerinin özel bütçe içerisinde takip edilerek muhasebeleştirilmiş olması da bu tesislerin (yuva-anaokulunun) gelirinden fazla gider yapmasına haklı bir gerekçe oluşturmamaktadır. Çünkü yukarıda da belirtildiği gibi bahsi geçen bu yazıdan sonraki bir tarihte çıkarılmış olan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” ve 2006-1 sayılı “Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ” hükümleri uyarınca sosyal tesislerin işletme giderleri için bütçeden bir ödeme yapılmaması gerekmektedir. Sosyal tesis (yuva-anaokulu) gelir ve giderleri üniversite bütçesi içerisinde muhasebeleştirilse dahi üniversitenin (B) işaretli cetveline kaydedilmekte olan tesis gelirleri Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının (A) işaretli cetvelinde ödenekleştirilmeli ve gelir gerçekleşmesine bağlı olarak giderleri yapılmalıdır.

Ancak dosyaya ilişkin bilgi ve belgelerden; ODTÜ Yuva ve Anaokulu Müdürlüğünün 2007 yılı giderlerinden oluşan toplam 357.938,00 YTL’nin üniversite (özel) bütçesinden ödendiği, diğer taraftan ODTÜ Yuva ve Anaokulu Müdürlüğü geliri olarak 353.002,58 YTL’nin üniversite (özel) bütçesine gelir kaydedildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla giderin gelirden fazlası olan 4.935,42 YTL’nin üniversite bütçesinden ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Yuva ve Anaokulu Müdürlüğü'nün 2006 yılından kalan 66.576,94 YTL likit fazlası bulunduğu ve 2008 yılına devredilen 4.270,30 YTL tutarında olduğu belirtilen emtia devri yapıldığı yönündeki dilekçi iddiası da bütçelerin yıllık olması ilkesi karşısında geçersiz kalmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 1485 sayılı ilamın 8. maddesiyle verilen 4.935,42 YTL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE,

Karar verildiği 09.05.2013 tarih ve 37111 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.