Sayıştay 2. Dairesi 35719 Kararı - Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 09.06.2022

• Karar No: 35719

• İlam No: 173

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Diğer

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

… Sulama Birliğine ait araçların muayene harçlarının zamanında yatırılmaması nedeniyle gecikme bedeli ödendiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu Zararı

Madde 71-Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

…”

denilmektedir.

2006 tarih ve 11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte ; “ Sorumluluk;

MADDE 5-(1) Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar. (2) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir.

Kamu Zararının Belirlenmesi;

MADDE 6-(1) Kamu zararının belirlenmesinde;

a) Yapılan iş, alınan mal veya hizmet karşılığı olarak ilgili mevzuatında belirtilen ya da mevzuatında öngörülen karar, onay, sözleşme ve benzeri belgelerde belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) İlgili mevzuatında öngörülen haller dışında, iş yaptırılmadan, mal veya hizmet alınmadan önce ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

ç) İlgili mevzuatı gereğince görevlendirilen komisyon veya kişilerce rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması,

d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

e) Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması,

f) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

ğ) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

denilmektedir.

Buna göre; araçların muayene harçlarının zamanında yatırılmaması nedeniyle gecikme bedeli ödenmesi sonucu Birlik bütçesine ek malî külfet getirilmiştir. Bu durum mezkur mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte ve kamu zararı oluşturmaktadır.

Diğer taraftan, görevliler görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek zorundadırlar. Ayrıca bu görevlilerin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu Birlik zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili görevliler tarafından ödenmesi gerekir. Birlik bütçesinden ödenen ceza tutarları illiyet bağı kurularak tespit edilecek sorumlulara rücu edilmelidir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32 nci maddesine göre “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”

Buna göre; araçların muayene harçlarının zamanında yatırılmaması nedeniyle gecikme bedeli ve trafik cezası ödenmesi sonucu yüklenilen ek malî külfet ile ilgili olarak Harcama Yetkilisi (Birlik Başkanı) rücu işlemlerini başlatmakla görevli olup, rücu işlemlerinin başlatılmaması sonucu ortaya çıkan kamu zararından da tek başına sorumludur.

Kamu zararı oluşmasına araç muayenelerinin zamanında yaptırılmamasının sebep olduğu görülmektedir. 13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da dikkate alınmak suretiyle araçların belirli zamanlarda muayene yaptırılması ve araçların üzerindeki değişiklikleri bildirme zorunluğu bulunmaktadır. Muayeneleri eksik olan ve unvan değişikliği gereken söz konusu araçların unvan değişikliği ve muayenelerinin zamanında yaptırılmaması sonucu ödenmek zorunda kalınan gecikme bedelleri ile ilgili sorumluluk 2006/11058 sayılı Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi uyarınca, araç muayenelerinin yapılması gereken tarihte görevde olan Birlik Başkanına aittir.

Savunma ekinde yer verildiği üzere, Birlik Başkanlarının göreve başlama ve ayrılma tarihlerine bakıldığında;

Birlik Başkanları Göreve Başlama Tarih Ayrılış Tarihi

1. … … …

2. … … …

3. … … Devam Ediyor.

Anılan çizelgenin incelenmesinde, muayene zamanı gelen araçların muayenelerinin yaptırılması gereken tarihlerde eski Başkan …’ın görevde olduğu ve bu araçların muayenelerinin yaptırılmaması suretiyle … TL gecikme bedeline sebep olunduğu,

…’ın savunmasında konu edilen … lira trafik cezasının konusunun araç muayenesinin yaptırılmamasıyla ilgili olduğu ve kendi başkanlığı döneminde muayenesi yapılmamış araca ait olduğu;

… plakalı traktör muayenesinin gecikmesinden kaynaklanan … TL gecikme bedelinin sorumluluğunun ise eski Birlik Başkanı …’a ait olduğu

anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; … Sulama Birliğine ait araç muayenelerinin zamanında yaptırılmaması suretiyle gecikme ve trafik cezaları ödendiği halde, ceza tutarının sorumlularına rücu edilmemesi sonucu sebebiyet verilen … TL kamu zararından;

… TL’nin … tarih ve … numaralı fış ile tahsil edildiği anlaşıldığından ilişiği kalmadığına;

…. TL’nin ise Harcama Yetkilisi …’a (eski Birlik Başkanı) münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile;