Sayıştay 2. Dairesi 35679 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 12.10.2021

• Karar No: 35679

• İlam No: 316

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Piyasa rayici üzerinde mal alımı

… Üniversitesi … yılı hesabına ilişkin … tarihli ve … sayılı ilamın .. üncü maddesinde, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınınca “…”in piyasa rayicinin üzerindeki fiyattan alınması sonucu oluşan … TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi (Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkan V.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …’dan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte tazminine karar verilmişti.

Bu defa Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ın başvurusu üzerine başvurusu üzerine Temyiz Kurulunca verilen … tarih ve … tutanak numaralı kararında özetle:

Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının, yazıcı kartuşu için … tarihinde yaklaşık maliyetleri … TL ve … TL olmak üzere iki ayrı onay belgesi düzenleyerek doğrudan temin yöntemiyle ihtiyacın karşılanmasına karar verdiğinin, her iki alım için de piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlendiğinin, en düşük fiyatı veren firmadan alımın gerçekleştirildiğinin ve toplam 12 adet alınan “…” için birim başına … TL (KDV hariç) ödendiğinin görüldüğü; bu alımdan dört ay sonra … tarihinde, Personel Daire Başkanlığınca “…” yine doğrudan temin yöntemiyle birim başına … TL (KDV hariç) ödenerek aynı firmadan daha düşük fiyatla temin edildiği, sonuç olarak Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca aynı mal daha fazla fiyat ödenerek aynı firmadan temin edilmiş ise de; her iki alımın da doğrudan temin yöntemi ile yapıldığı, orijinal toner fiyatlarının dövize bağlı olduğu, söz konusu dönemde ise döviz kurlarının değişken olduğu, firmaların bazen pazar kazanmak için yüksek oranda indirim yapmak durumunda kaldıkları, ayrıca da bir çok kalemden oluşan doğrudan teminlerde/ihalelerde isteklilerin bazı kalemlerde düşük, bazı kalemlerde yüksek fiyat vermek suretiyle teklif bedelini dengelediği, bu durumlarda teklifin bütün üzerinden değerlendirilmesi gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde ortaya bir kamu zararı çıkmadığı sonucuna varılmadığı,

Daha ileriki bir tarihte aynı malın aynı yükleniciden daha düşük fiyatla alınması hususunun 5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesine göre, kamu zararı olarak değerlendirilebilmesi için, yüksek fiyat ile alımın yapıldığı tarih için piyasa rayicinin belirlenmesi gerektiği, ancak böyle bir rayicin belirlenmediğinin anlaşıldığı,

İfade edilerek,

… sayılı İlamın ..’üncü maddesiyle; Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca “…”in piyasa rayicinin üzerindeki fiyattan alınması sonucunda … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozulmasına ve Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine düzenlenen ek raporun Dairemizde görüşülmesi neticesinde;

… sayılı ilamın .. üncü maddesinde, ileriki bir tarihte aynı malın aynı yükleniciden daha düşük fiyatla alınması sonucu Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla mal alınmasının kamu zararına neden olduğu değerlendirilse de; sorumluların savunmalarından toner malzemesi alımı için piyasa fiyat araştırmasının lisanslı ürünler için yapılmış olduğu ve toplam bedel üzerinden yaklaşık maliyet oluşturulduğu; buna göre toplam bedelin göz önüne alındığı ve ekonomik yönden en ucuz olan firmadan alım yapıldığı anlaşıldığından ve aynı ürün için fiyatların değişken olabileceği kabul edildiğinden kamu zararı oluşmadığı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca aynı malın ayını firmadan daha önceki tarihte gerçekleştirilen alımdan daha yüksek bedelle alınması kamu zararı oluşturmadığından … TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye … ve …’ın karşı oy gerekçesi;

“Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından … tarihinde yapılan kartuş alımlarının fiyatlarının, bu alımdan dört ay sonra … tarihinde, Personel Daire Başkanlığınca yapılan aynı alımın fiyatından yüksek olması, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından yapılan alımın rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla gerçekleştirildiğini açıkça göstermektedir. Olağan piyasa koşulları, aynı malın aynı firmadan ilerleyen tarihlerde daha ucuza değil daha yüksek fiyatla alınmasını gerektirir. Dolayısıyla, söz konusu doğrudan temin alımı ile ilgili piyasa fiyat araştırmasının yeterli yapılmadığı ve sonucunda da kamu zarara neden olunduğu sonucuna varılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için

gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”

Hükmü yer almaktadır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında idarelerin yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olacağı belirtilmiştir.

Buna göre kamu kaynağının kullanılmasında görevli olanlar, kamu kaynağının etkili, ekonomik ve hukuka uygun olarak kullanılmasından ve bunun için gerekli önlemlerin alınmasından, idareler de yapılacak ihalelerle ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanmasını sağlarken kaynakların verimli kullanılmasını da sağlamakla sorumludurlar.

Sonuç olarak, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca “…”in piyasa rayicinin üzerindeki fiyattan alınması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.”