Sayıştay 2. Dairesi 35673 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 24.06.2021

• Karar No: 35673

• İlam No: 107

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Avukatlık vekalet ücreti ödemesinin ikinci altı aylık memur aylık katsayısında gerçekleşen artış gerekçe gösterilerek katsayı farkı ödendiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 83 üncü maddesinde, Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin, avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanmak suretiyle dağıtılacağı belirtilmiştir.

1389 sayılı Kanun 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 18 inci maddesinin 1 inci fıkrası ile yürürlükten kaldırılmış; diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde ise aynen;

“Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”

denilmektedir.

İlgili Kararnamenin 16 ncı maddesine istinaden çıkarılan, Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi 1 inci fıkrasında; emanet hesabında toplanan vekâlet ücretlerinin, vekâlet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; 10.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, dağıtılacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmesinin birinci kısmının “Avukatlık Vekalet Ücreti” başlıklı 22 nci maddesinde, “659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen “10.000” gösterge rakamı “20.000” olarak uygulanır” denilmiştir.

Bahsi geçen mevuzat hükümlerine göre; avukatlara yapılacak vekalet ücreti ödemesinin yıllık tutarı 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmeyecektir. Diğer taraftan, vekalet ücretinin ödenme zamanına ilişkin ilgili mevzuatta bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede; ../../2019 ve ../../2019 tarihlerinde vekâlet ücretinin tamamına (aylık 20.000 gösterge rakamının yılın tüm ayları ile çarpılması sonucu 240.000 göstergenin 2019 yılının ilk altı ayında uygulanacak katsayı ile çarpılması sonucu hesaplanan tutar) ilişkin ödeme yapılmış olmasına rağmen, ../../2019 tarihinde 2019 yılının ikinci 6 aylık dönemine ilişkin katsayı uygulandığı ve tüm aylar için fark ödemesinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

659 sayılı KHK’nın 14 üncü maddesinde, vekalet ücretinin ödenme zamanına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla beraber hesaplamanın ilk altı ay ile ikinci altı ay için belirlenen katsayılar üzerinden yapılması gerektiğinden ilk altı ay için ayrıca fark ödemesinde bulunulması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sorumlular savunmalarında yukarıda yer verilen mevzuatta ödeme zamanı belirtilmediği gerekçesiyle memur maaş katsayısının Temmuz ayında değişmesi nedeniyle üst limitin aşılmadığını belirtmiş olsalar da, vekalet ücretinin tamamı yılın ilk altı ayında ödendikten sonra, Temmuz ayında değişen katsayıya göre yeniden hesaplama yapılarak ilk altı ay için fark ödemesi yapılması geriye dönük bir ödeme mahiyetinde olup, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddesinin bu şekliyle yorumlanması mümkün bulunmamaktadır.

Sorumluların söz konusu ödemelerin kamu zararı olmadığına ilişkin savunmaları bulunsa da, yukarıda yazılı 14 üncü maddenin 2 nci fıkrasının (c) bendinde yer alan dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedileceğine ilişkin hüküm nedeniyle, üç yılın sonunda dağıtılmayan ve dolayısıyla idare bütçesine gelir kaydedilecek tutarda meydana gelen azalmalar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesine göre kamu zararı olup tazmini gerekir.

Anılan nedenle, avukatlık vekalet ücreti ödemesinin tamamı ../../2019 ve ../../2019 tarihlerinde yapılmışken 2019 yılının ikinci altı aylık döneminde katsayı artışı gerekçesiyle fark ödenmesi neticesinde oluşan toplam … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Hukuk Müşaviri) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (Avukat) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Başkan … ve Üye …’ın azınlık görüşü:

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki Temsilin Niteliği Ve Vekalet Ücretine Hükmedilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 14. maddesinin 2. Fıkrası (a) ve (b) bendinde;

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödeneceği,

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarının; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemeyeceği,

Bu Kararnamenin 16. maddesine istinaden çıkarılan, Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesi 1. Fıkrasında da;

(1)Emanet hesabında toplanan vekâlet ücretlerinin, vekâlet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, dağıtılacağı, düzenlenmiş bulunmaktadır.

Kararname ve Yönetmelikte Avukatlar için öngörülen 10.000 gösterge rakamı, Kamu Görevlilerinin 2018-2019 yıllarına ilişkin mali ve sosyal haklarını belirleyen 4. Dönem Toplu Sözleşmenin 22. maddesiyle 20.000 olarak belirlenmiştir.

Yukarıya alınan konu ile ilgili düzenlemelere göre; avukatlara bu kapsamda yapılabilecek ödemenin yıllık tutarı 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmeyecektir. Ayrıca, bu ödemenin ne zaman yapılacağı ile ilgili mevzuatta bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Bilindiği üzere memur aylık katsayıları bir yıllık süre için olmak üzere yılda iki defa belirlenmektedir. Bu kapsamda 2019 yılının, 01/01/2019-30/06/2019 döneminde geçerli olmak üzere, memur aylıklarına uygulanacak katsayı (0,130597), 1.7.2019-31.12.2019 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak katsayı ise (0,138459) olarak belirlenmiştir.

İdare vekâlet ücreti ödemesini; Ocak ayında, yıllık 240.000 gösterge rakamı ile ilk altı aylık dönemde geçerli olan memur aylık katsayısı (0,130597) ile hesaplayıp ödemiş, daha sonra aynı gösterge rakamı ile ikinci altı aylık dönemde geçerli memur maaş katsayısıyla tekrar hesaplayıp önceki ödenen tutar düşüldükten sonra, fark vekâlet ücreti ödemesi yapmış, netice olarak 240.000 göstergenin tamamına ikinci altı aylık dönemde geçerli memur maaş katsayısını (0,138459) uygulamıştır.

Rapordaki kamu zararı ise; 240.000 gösterge rakamı ile birinci dönemde geçerli olan memur maaş katsayısı (0,130597) esas alınmak suretiyle hesaplanmış, fark ödemeleri kamu zararı olarak değerlendirilmiş, gerekçe olarak ise, 240.000 gösterge rakamı, birinci dönem memur maaş katsayısı (0,130597) esas alınmak suretiyle hesaplandığına göre artık ikinci dönemde geçerli olan maaş katsayısının uygulanamayacağı şeklinde ifade edilmiştir.

Oysa yukarıya alınan mevzuat ve ödemenin yapıldığı 2019 yılında geçerli olan memur maaş katsayılarına göre, bir avukata ödenebilecek yıllık azami vekâlet ücreti tutarı;

İlk altı aylık dönem için : 120.000x0,130597= 15.671

İkinci altı aylık dönem için : 120.000x=0,138459= 16.615

Toplam = 32.286 TL’dir.

Kamu zararı: … TL’dir.

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre … TL’nin, kamu zararı olduğuna karar verilmesi gerekir.