Sayıştay 2. Dairesi 35640 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 14.01.2021

• Karar No: 35640

• İlam No: 62

• Madde No: 8

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Belediyenin kısmi zamanlı sözleşmeli avukatına Belediye ile avukat arasında düzenlenen sözleşme hükümlerine göre ödenen aylık ücretin yanında belediye bütçe içi işletmesinin taraf olduğu dava için serbest meslek makbuzu karşılığında vekâlet ücretinin tamamının ödendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliğinde belediye bütçe işi işletmelinin tüzel kişiliğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte ilgili Yönetmeliğin 16. maddesi gereğince hüküm bulunmayan hallerde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanacağı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliğinin “Hüküm bulunmayan haller” başlığını taşıyan 16. maddesinde “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda, işletmenin bağlı olduğu mahalli idarenin tabi olduğu mevzuat hükümleri ile 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre ilgili mevzuatında bütçe içi işletmelerin resmi daire sayılıp sayılmayacaklarına ilişkin herhangi bir düzenleme yer almamakla birlikte hüküm bulunmayan hallerde Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı açık olarak belirlenmiştir. Buradan da anlaşılacağı üzere, Kanun koyucu Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletmeleri ile Döner Sermayeli İşletmeler arasında paralellik kurmuştur. Döner Sermayeli İşletmeler bağlı olduğu idarenin tüzel kişiliği içinde yer alan, ayrı tüzel kişilikleri bulunmayan işletmelerdir. Aynı şekilde Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletmeleri de bağlı olduğu idarenin tüzel kişiliği içinde yer alıp ayrı tüzel kişilikleri bulunmamaktadır.

Buna göre, belediyenin kısmi zamanlı sözleşmeli avukatına, belediye bütçe içi işletmesinin taraf olduğu dava için de aynı sözleşme kapsamında vekalet ücreti ödenmesi gerekmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde;

“…

Avukat, mimar, mühendis (inşaat mühendisi ve harita mühendisi olmak kaydıyla) ve veteriner kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle bu unvanlarda kadrolu personel istihdamına ihtiyaç duyulmayan belediyelerde, bu hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, haftanın ya da ayın belirli gün veya saatlerinde kısmi zamanlı olarak sözleşme ile personel çalıştırılabilir. ... Bunlara ödenecek net ücret, aynı unvanlı kadroların birinci derecesinin birinci kademesi için yapılması gereken bütün ödemeler toplamının net tutarının yarısını geçmemek ve çalıştırılacak süre ile orantılı olmak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilir.

…

Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. …”

hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukat ücretlerinin dağıtımı” başlıklı 82 nci maddesinde; Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanacağı,

02.11.2011 tarih ve 28103 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan 659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun’un yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı,

hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82 nci maddesine göre, avukat vekâlet ücretleri dağıtımının 659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinde avukat vekalet ücretlerinin dağıtımı hususu düzenlenmiştir. 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesine göre ödenecek vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” de 07.08.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…) (1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…) (1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”

hükmüne yer verilmiştir.

Anılan KHK’ya istinaden Bakanlar Kurulunca 08.07.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ‘Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli’ başlıklı 6 ıncı maddesinde ise;

“(1) Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:

a) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.

b) Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.

c) Dağıtımı yapılmayan %5’lik kısım muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedilir.”

denilmektedir.

Anılan hükümler uyarınca, belediyeler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; (her bir kişi için yıllık tutarı (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere) %55’i dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata, %40’ı vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olan hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara dağıtılacak, dağıtımı yapılmayan %5’i ise ilgili belediye bütçesine gelir kaydedilecektir.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi uyarınca, yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar var ise önce 14/2-b bendindeki tutarları (her bir kişi için yıllık tutarı 10.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını) dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenecek, bu dağıtım sonunda da arta kalan tutarlar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilecektir.

Diğer bir ifade ile, limiti dolduramayan avukatlara yapılacak dağıtımdan sonra arta kalan tutarlar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilecektir.

Yapılan incelemelerde, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesinin 4’üncü fıkrası gereğince Belediye ile Avukat … arasında 01.01.2019’dan 31.12.2019’a kadar geçerli olmak üzere “Kısmi Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi” imzalandığı; imzalanan bu sözleşme çerçevesinde sözleşmeli avukatın kurumun adli görevlerini yapmayı taahhüt ettiği; söz konusu personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni ve nakdi ödeme yapılamayacağı ve söz konusu sözleşme ile belirtilen gün ve çalışma saatleri dışında yapılacak çalışmalar karşılığında ayrıca herhangi bir ücret ödenemeyeceğinin hüküm altına alındığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, sözleşmeli personel niteliğindeki Belediye avukatına Belediyenin taraf olduğu davalar nedeni ile vekalet ücretinin tamamının ödenmesi mümkün değildir. Kısmi zamanlı olarak çalıştırılan sözleşmeli personel niteliğindeki kurum avukatına 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesi ve anılan KHK’ya istinaden Bakanlar Kurulunca 08.07.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ‘Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli’ başlıklı 6’ıncı maddesinde hükümleri doğrultusunda ödeme yapılması gerekmektedir.

Buna göre, kısmi zamanlı sözleşmeli personel niteliğindeki kurum avukatı Av. …’a belediye bütçe içi işletmesinin taraf olduğu dava için serbest meslek makbuzu karşılığında vekâlet ücretinin tamamı olan … TL’nin ödenmesi konu edilmişse de,

• Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi uyarınca Belediyeler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; (her bir kişi için yıllık tutarı (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere) % 55’i ödenebileceğinden alınan ücretin … TL’lik kısmının mevzuatına uygun olduğu anlaşılmış olmakla bu tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına;

• Kalan … TL’lik kısmına ilişkin yapılan ödeme ise tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; (her bir kişi için yıllık tutarı (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere) %55’ini aşması nedeni ile mevzuatına aykırı olduğu ve kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşıldığından Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile;