Sayıştay 2. Dairesi 35639 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 14.01.2021

• Karar No: 35639

• İlam No: 51

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

… Belediyesi tarafından … Derneği’ne mevzuata aykırı olarak nakdi yardım yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçelerden Yardım Yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinin birinci fıkrasında;

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.”

denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”

…

“(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”

hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda Belediye Meclis Kararı alınması kaydıyla derneklerle ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesi mümkündür.

Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75 inci maddesinin son fıkrasında, 5018 sayılı Kanunun “Bütçelerden Yardım Yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinin belediyeler için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre belediyelerin derneklere yardım yapması mümkün değildir.

Yapılan incelemeler sonucunda, … Belediyesi’nin … Derneği’ne nakdi yardımda bulunduğu, ancak belediye ile dernek arasında ortak bir hizmet projesinin bulunmadığı görülmüştür. Aynı zamanda derneğin kamu yararına çalışan dernek olduğuna ilişkin bir Cumhurbaşkanı Kararı bulunmadığı da tespit edilmiştir. Bu nedenle belediye tarafından yapılan nakdi yardımın mevzuata aykırıdır.

Savunma ekinde yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde … Belediyesi’nin … Derneği’ne nakdi yardımda bulunması sonucu sebebiyet verilen … TL kamu zararının; … tarih … numaralı tahsilat makbuzu ve … tarih … numaralı muhasebe işlem fişi ile Harcama Yetkilisi (…) …’dan tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına;

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile;

Azınlık Görüşü:

…’in karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13 üncü maddesinde “Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.” hükmüne yer verilmiştir. “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesine göre ise Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor, sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapar veya yaptırır. Aynı Kanunun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinde de Belediyelerin belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin 1. fıkrasında kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamayacağı veya yardım yapılamayacağı belirtilmektedir. Belediyenin yardım yapabileceği kanuni dayanaklarının olduğu yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılmaktadır. Buna göre, nakdi yardım yapılan … Derneğinin, her ne kadar kamu yararına çalışan dernek olduğuna ilişkin bir Cumhurbaşkanı Kararı bulunmasa da, mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasına yönelik faaliyet yürüttüğü açıktır. Derneğe, Belediyenin hemşehrilik hukuku kapsamında sosyal maksatlı nakdi yardım yaptığı anlaşılmakta olup yapılan yardımın mevzuata uygun olduğu ve ödemenin kanuni dayanağı olduğu anlaşıldığından, tahsil edilen tutarın iadesine karar verilmesi gerekir.