Sayıştay 2. Dairesi 35638 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 14.01.2021

• Karar No: 35638

• İlam No: 64

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

A- Mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde şoför kadrosunda bulunan …`ın önce zabıta müdürü kadrosuna daha sonra da farklı müdür kadrolarına atanarak kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatının ödendiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “Belediye zabıta teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde, müdür kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmış olmasına karşın, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde, “ Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilerek, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri bu Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulmuştur.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 51 nci maddesi hükmü gereğince, 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, zabıta başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara atanabilmek için gereken şartlar belirtilmiş; 2 nci fıkrasında ise aynen;

“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiseri kadrolarından ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrolarının görevde yükselmenin dışında tutulduğu, ancak aynı maddenin son fıkrasına göre, zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir.

Buna göre, 5 inci dereceli şoför kadrosunda bulunan …’ın 3 üncü dereceli zabıta müdürü kadrosuna atanması işlemi yapılır iken, 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımasının yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerekmektedir.

Savunmalara ekli hizmet belgeleri ve diğer belgeler incelendiğinde Uzman Jandarma IV. Kademeli Çavuş kadrosunda iken istifa ederek … tarihinde … Belediyesinde şoför kadrosunda göreve başlayan …’ın … tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı, dolayısı ile Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamadığı anlaşılmıştır. Dolayısı ile şoför kadrosunda göreve başlayan …’ın zabıta müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırıdır.

…’ın mevzuata aykırı olarak zabıta müdürü kadrosuna atanmasının ardından itfaiye müdürlüğü, Muhtarlık İşleri Müdürlüğü ile Temizlik İşleri Müdürlüğüne atamasının yapıldığı görülmektedir. Zabıta ve İtfaiye Müdürlüğünün aksine Muhtarlık İşleri Müdürlüğü ile Temizlik İşleri Müdürlüğü, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamındaki müdürlüklerdir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında aynen;

“ (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla diğer görevlere atama yapılabilir.

b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.

ç) İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.”

hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu hükümde bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişlerin hangi esaslar çerçevesinde yapılacağı düzenlenmiş olup 5 inci maddede “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” sayılmıştır. Müdürlük de görevde yükselmeye tabi kadrolardan biridir.

Yukarıda yer verilen Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin (b) bendine göre mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği belirtilmiş ise de; Zabıta Müdürlüğü kadrosu Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmiş bir kadro değildir. Söz konusu Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde;

“Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”

denilmektedir.

Dolayısıyla Yönetmelik kapsamında bulunmayan kadrolardan Yönetmelik kapsamındaki kadrolara sınavsız atanılabilmesi için bulunulan görevin atanılacak kadrodan daha üst bir görev niteliğinde olması gerekmektedir. Oysa Zabıta ve İtfaiye Müdürlüğü kadroları Yönetmelik kapsamı dışındaki kadrolar olmasına rağmen Yönetmelik kapsamındaki müdürlüklerden daha üst kadrolar değildir. Bu nedenle mevzuata aykırı olarak Zabıta Müdürü ve ardından İtfaiye Müdürü olarak atanan …’ın bu atama işleminin ardından Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamındaki Muhtarlık İşleri Müdürlüğü ile Temizlik İşleri Müdürlüğüne sınavsız atanması da mevzuata aykırıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde şoför kadrosunda bulunan …’ın önce Zabıta Müdürü kadrosuna daha sonra da farklı müdür kadrolarına atanarak kendisine müdür kadrosu için öngörülen ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu sebebiyet verilen … TL kamu zararının;

… TL’sinin Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’a,

… TL’sinin Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) … İle Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ile Diğer Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’a,

… TL’sinin Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) … İle Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ile Diğer Gerçekleştirme Görevlisi (...) …’a,

… TL’sinin Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) … İle Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ile Diğer Gerçekleştirme Görevlisi (...) …’a,

… TL’sinin Üst Yönetici (…) …, Harcama Yetkilisi (…) … İle Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ile Diğer Gerçekleştirme Görevlisi (...) …’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;

İlave Görüş:

Üye …’ın İlave Görüşü:

A-1) 11.04.2007 tarih ve26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde aynen;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,

3. Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,

3. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

4. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

5. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

denilmektedir.

Bu maddenin birinci fıkrasında zabıta müdürlüğü bünyesindeki görevde yükselme kapsamındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranacak öğrenim durumu, sicil durumu, görevde yükselme sınavında başarılı olma gibi şartlara yer verilirken ‘zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların bu fıkra kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.

Ancak;

“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin (b) bendinde belediyelerin memur kadrolarında istihdam edilen personelin müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar hakkında yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Genel yönetmelikte 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik sonucunda 8’inci madde;

“Sınav şartı

Madde 8- Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.” şeklinde hüküm getirilerek değiştirilmiştir.

Bu değişiklikle beraber yönetmeliğin 15’inci maddesi aynen;

“Görevde yükselme yönetmelikleri

Madde 15 – (Değişik birinci fıkra: 6/5/2013-2013/4957 K.) Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.”

şeklinde değiştirilmiş, ayrıca yönetmeliğe eklenen geçici 8. Madde ile de;

“Geçici Madde 8- (Ek : 6/5/2013-2013/4957 K.) Kurumlar, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerini bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe uygun hale getirir. Anılan yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.”

hükmü yürürlüğe konulmuştur.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yapılan ve 31.08.2013 tarihinde yürürlüğe giren bu değişikliklerle, görevde yükselme suretiyle müdür kadrolarına yapılacak tüm atamalar sınav şartına bağlanmış ve bu konuda hiçbir istisnaya yer verilmemiştir. Kurumların bu konuya ilişkin yönetmeliklerinin de en geç altı ay içinde Genel Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi hükmü ile birlikte bu süreçte kurumların kendi yönetmeliklerinin yalnızca Genel Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu değişikliklerden sonra belediyelerde müdürlük kadrolarına yapılacak tüm atamalarda sınav şartının yerine getirilmesi gerekmektedir. Zabıta müdürü kadrosu da, itfaiye müdürü kadrosu da bu konuda bir istisna değildir. Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde yapılması gereken değişikliklerin yapılmamış olması, sınavsız atamaları mevzuata uygun hale getirmeyecektir.

Kaldı ki Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinin (ı) bendinde, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla bu yönetmelikte zabıta müdürlüğüne yapılacak atamalarda aranacak sınav şartına ilişkin hüküm bulunmamakta ise de, bu hususta Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. Genel Yönetmeliğin 8’inci maddesine göre bütün müdür kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı sözlü sınavda başarılı olma şartı mevcut olup zabıta müdürlüğüne yapılacak atamalarda da bu şarta uyulması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle görevde yükselme suretiyle zabıta müdürlüğü kadrolarına sınavsız olarak atama yapılması mevzuata aykırıdır.

A-2) Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında aynen;

“(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

denilmektedir.

Buna göre zabıta müdürlüğüne atananların hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir. Bu maddedeki ‘zabıta müdürleri’ ne ilişkin istisna hükmü maddenin birinci fıkrası için olup, zabıta müdürlüğüne yapılacak atamalarda hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şartı istisna kapsamında değildir.

Zabıta müdürlüğüne, zabıta teşkilatında en az iki yıl çalışma şartı yerine getirilmeden atama yapılması hususu da mevzuata aykırıdır.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan açıklamalar karşısında, sınav şartına uyulmadan ve iki yıl zabıta teşkilatında çalışma şartına uyulmadan zabıta müdürlüğü kadrosuna asaleten atama yapılması mevzuata aykırı olup, ilgili personele müdür kadrosu için öngörülen ödemelerin yapılması kamu zararı oluşturmakta olup yapılan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlularından tazmini gerekir.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulmuştur. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde,

“(1) Bu Yönetmeliğin 6. maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.”

denilmekte olup zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranan şartlar tek tek sayılmış ve bu şartlardan biri de görevde yükselme sınavında başarılı olmak olarak belirlenmiştir. Zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları kapsam dışı bırakılmış olup, buna göre, bu kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı aranmamaktadır.

Şoför kadrosundaki …`ın zabıta müdürlüğüne atanması Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapıldığından ve adı geçen maddede belirtilen şartları yerine getirdiğinden atamasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakta olup kamu zararı oluşmamıştır.

Şoför kadrosundaki …`ın zabıta ve itfaiye müdürü kadrosundan sonra muhtarlık işleri müdürlüğü ile temizlik işleri müdürlüğü kadrosuna yapılan atamanın da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılmaktadır. Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, itfaiye müdürü ve yazı işleri müdürü kadrolarının eşdeğer olup olmadığına bakmak gerekmektedir. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Yönetmeliğin yer alan (I) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri memur kadro kütüğünde itfaiye müdürü ve yazı işleri müdürü kadrolarının en alt ve en üst derece aralıkları 1-4 derece olarak belirlenmiş olup kadro bakımından mezkûr görevlerin eş değer olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, 657 sayılı Kanuna ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğine uygun olarak eğitim şartını ve hizmet yılı şartını birlikte taşıyan ve istisna olarak tutulan zabıta müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan …`ın ardından diğer müdürlük kadrolarına atamasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakta olup kamu zararı oluşmamıştır.

B- Belediyede Tekniker unvanı ile görev yapan …’e mevzuata aykırı olarak maktu mesai ücreti ödendiği görülmüştür.

31.12.2018 tarih ve 30642 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7156 sayılı 2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “K Cetveli’nin” “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı bölümünde;

“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir…”

hükmüne yer verilmiştir.

21.10.2006 tarih 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Belediye itfaiye yangın personeli” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“Belediye itfaiye teşkilatında çalışan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı yangın personelidir. Bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevlidir.”

“Diğer Personel” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“İtfaiye teşkilatında, hizmetlerin yürütülmesine yardımcı ve destek olmak üzere norm kadroya uygun olarak, itfaiye yangın personeli dışında personel çalıştırılabilir.”

“Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 18 inci maddesinde;

“Herhangi bir resmi kuruluştan veya belediyenin diğer hizmet birimlerinde asıl memur iken, belediye itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15 inci maddedeki yaş dışındaki diğer şartları taşımaları ve 16 ncı maddede öngörülen sözlü sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye erliğine atanabilir.”

denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; maktu mesai ücreti ödenebilmesi için itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışılması gerekmektedir. Yangın yerinde bulunan ve yangına müdahale etmekle görevli olan kişiler itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanıdır ve bu kadrolarda bulunan kişiler itfaiye teşkilatında fiilen çalışan yangın personeli olup, tekniker kadrosunda bulunan personel itfaiye teşkilatındaki hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak üzere ancak destek hizmetlerinde görevlendirilebilecektir. Yukarıda kadro unvanları verilen kişiler dışında tekniker kadrosunda ya da başka kadrolardaki kişilerin yangın personeli olarak çalıştırılamayacağı açıktır.

Tekniker kadro unvanı ile görev yapan …’in kadrosu itfaiye yangın personeli arasında sayılan kadrolardan olmadığından fiilen itfaiye hizmetlerinde görevlendirilemeyeceği ve dolayısıyla maktu mesai ücreti ödenemeyeceği açıktır.

Bu göre, tekniker unvanı ile görev yapan …’e mevzuata aykırı olarak maktu mesai ödenmesi sonucu sebebiyet verilen … TL kamu zararının;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’e,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’a,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’e,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;

Azınlık Görüşü:

..…’in karşı oy gerekçesi:

…’in personel yetersizliğinden İtfaiye Müdürlüğünde göreve başladığı, 2019 Yılı içerisinde 24 saat esasına göre nöbet tuttuğu, ayrıca işyeri açılış tespit denetimi, oluşan yangın, sel, araç kurtarma ve afet durumlarında mevzuat hükümlerine göre fiili olarak görev aldığı yapılan savunmalardan anlaşılmış olup, belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğine haiz kuruluşlarda, görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süresi ve saatlerine bağlı olmaksızın itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele belediye meclis kararı ile tespit edilen miktarın, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenmesi gerekmektedir. Buna göre, itfaiye hizmetlerini fiilen yapmış olduğu anlaşılan personele fazla çalışma ücreti ödenmesi mevzuata uygun olup kamu zararı oluşmamıştır.

C- Mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde 4 üncü dereceli itfaiye eri kadrosunda bulunan …’nın 3 üncü dereceli İtfaiye Müdürü kadrosuna atandığı ve bu kadro için öngörülen ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatı ile 3’üncü dereceye ilişkin gösterge ve ek gösterge üzerinden ödeme yapıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52 nci maddesinin 1 inci fıkrasında

“İtfaiye teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.”

hükmüne yer verilmiştir.

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde, müdür kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmış olmasına karşın, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde, “ Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilerek, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri bu Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulmuştur.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52 nci maddesi hükmü gereğince, 21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 8 inci maddesinde,

“Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.”

hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanabilmek için gereken şartlar belirtilmiş; 2 nci fıkrasında ise, (2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri ve itfaiye çavuşu kadrolarından ayrı olarak itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrolarının görevde yükselmenin dışında tutulduğu, ancak aynı maddenin son fıkrasında “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır” ibaresine yer verildiği, böylece itfaiye daire başkanı ya da itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olmaları gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir.

Savunmalara ekli hizmet belgeleri ve diğer belgeler incelendiğinde ../../2007 tarihinde … Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nda itfaiye eri olarak çalışmaya başlayan ve ../../2015 tarihinden sonra … Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nda itfaiye eri kadrosunda çalışmaya devam eden …’nın ../../2019 tarihinde İtfaiye Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı dolayısı ile Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19`uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağladığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi (c) bendinde, 3’üncü ve 4 üncü dereceli kadrolara atanabilmek için en az 8 yıl hizmetin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olmak şartı aranmaktadır. Yapılan savunmalar ve eki belgelerden itfaiye müdürü olarak ataması yapılan bu kişinin, 4 yıllık işletme bölümü mezunu olduğu ve 8 yıl hizmet şartını da sağladığı görülmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde 4’üncü dereceli itfaiye eri kadrosunda bulunan …’nın 3 üncü dereceli itfaiye müdürü kadrosuna atanması mevzuata aykırı olmayıp kendisine bu kadro için öngörülen yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ile 3 üncü dereceye ilişkin gösterge ve ek gösterge üzerinden ödeme yapılması kamu zararı oluşturmadığından, yargı raporunda yer verilen toplam … TL ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;

Azınlık Görüşü:

Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde aynen;

“ MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,

3. Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olması,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,

3. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

4. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

5. Kadro durumu elverişli olmak

gerekir.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

denilmektedir.

Bu maddenin birinci fıkrasında itfaiye müdürlüğü bünyesindeki görevde yükselme kapsamındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranacak öğrenim durumu, sicil durumu, görevde yükselme sınavında başarılı olma gibi şartlara yer verilirken ‘itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalar’ın bu fıkra kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.

Ancak;

“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin (b) bendinde belediyelerin memur kadrolarında istihdam edilen personelin müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar hakkında yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Genel yönetmelikte 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik sonucunda 8 inci madde;

“Sınav şartı

Madde 8- Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.”

şeklinde hüküm getirilerek değiştirilmiştir.

Bu değişiklikle beraber Yönetmeliğin 15 inci maddesi aynen;

“Görevde yükselme yönetmelikleri

Madde 15 – (Değişik birinci fıkra: 6/5/2013-2013/4957 K.) Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.”

şeklinde değiştirilmiş, ayrıca yönetmeliğe eklenen geçici 8. madde ile de ;

“Geçici Madde 8- (Ek : 6/5/2013-2013/4957 K.) Kurumlar, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerini bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe uygun hale getirir. Anılan yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.”

hükmü yürürlüğe konulmuştur.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yapılan ve 31.08.2013 tarihinde yürürlüğe giren bu değişikliklerle, görevde yükselme suretiyle müdür kadrolarına yapılacak tüm atamalar sınav şartına bağlanmış ve bu konuda hiçbir istisnaya yer verilmemiştir. Kurumların bu konuya ilişkin yönetmeliklerinin de en geç altı ay içinde Genel Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi hükmü ile birlikte bu süreçte kurumların kendi yönetmeliklerinin yalnızca Genel Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu değişikliklerden sonra belediyelerde müdürlük kadrolarına yapılacak tüm atamalarda sınav şartının yerine getirilmesi gerekmektedir. Zabıta müdürü kadrosu da, itfaiye müdürü kadrosu da bu konuda bir istisna değildir. Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde yapılması gereken değişikliklerin yapılmamış olması, sınavsız atamaları mevzuata uygun hale getirmeyecektir.

Kaldı ki Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 nci maddesinin (f) bendinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla bu yönetmelikte itfaiye müdürlüğüne yapılacak atamalarda aranacak sınav şartına ilişkin hüküm bulunmamakta ise de, bu hususta Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. Genel Yönetmeliğin 8’inci maddesine göre bütün müdür kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı sözlü sınavda başarılı olma şartı mevcut olup zabıta müdürlüğüne yapılacak atamalarda da bu şarta uyulması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle görevde yükselme suretiyle itfaiye müdürlüğü kadrolarına sınavsız olarak atama yapılması mevzuata aykırıdır.