Sayıştay 2. Dairesi 35612 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 16.01.2020

• Karar No: 35612

• İlam No: 74

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Kamu İdaresinin taşınmazlarının bir kısmını mevzuata aykırı şekilde … Belediyesi Spor Kulübü Derneğine tahsis edilmesi.

… Belediyesine ait bazı taşınmazların, mevzuata aykırı şekilde … Belediyesi Spor Kulübü Derneğine tahsis edilmesi sonucu oluşan toplam … TL kamu zararı ile ilgili olarak;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendine göre; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine………. karar vermek.” belediye meclisinin görevlerindendir.

Aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) bendinde de belediye taşınmazları ile ilgili olarak;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

……

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.”

Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre belediyeler, meclis kararı ile taşınmazlarını ancak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bedelli veya bedelsiz olarak süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilirler. Bunun dışında bir gerçek veya tüzel kişiye/spor kulübüne tahsis yapılması hukuken mümkün değildir.

… Belediyesinin taşınmazlarını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapacağı ihaleler ile kiraya verip bu ihaleler sonucu elde edeceği gelirleri bütçesine kaydetmesi gerekirken;

Belediyeye ait 63 adet ATM alanını; … tarih ve … sayılı Meclis Kararıyla,

2 adet boş dükkânı; … tarih ve … sayılı Meclis Kararıyla,

1 adet Kafeteryayı; … tarih ve … sayılı Encümen Kararıyla

Yine 1 adet kafeteryayı da; … tarih ve sayılı Meclis Kararıyla, gelirleri … Belediyesi Spor Kulübü Derneğine ait olmak üzere, ihale yapılmaksızın, bu spor kulübüne tahsis ettiği tespit edilmiştir. Söz konusu tahsislerin mevzuata aykırı olması bir yana, ayrıca bu yerler piyasa şartlarının da çok altında bedellerle spor kulübüne tahsis edilmiştir.

Mevzuata aykırı ve gerçek değerinin çok altında bir bedelle tahsis edilen bu taşınmazlar, Kulüp tarafından kiralayan sıfatıyla özel şahıs ve şirketlere gerçek ekonomik değerleri ile kiralanmış ve Kulüp Belediyece kendisine tahsis edilmiş olan yerlerden, ayrıntılı hesabı ekli tabloda gösterildiği üzere … TL gelir elde etmiştir.

Daha sonra söz konusu tahsisler;

2 adet boş dükkân ile ilgili … tarih ve … sayılı Meclis Kararı hariç olmak üzere,

63 adet ATM alanı ile ilgili … tarih … sayılı Meclis Kararı, … tarihli ve … sayılı Meclis Kararıyla,

1 adet Kafeterya ile ilgili … tarih ve sayılı Encümen Kararı, … tarih ve … sayılı Encümen kararıyla,

Yine 1 adet kafeterya ile ilgili … tarih ve sayılı Meclis Kararı, … tarih ve … sayılı Meclis kararıyla kaldırılmış/iptal edilmiştir.

Ancak fiili durumda bir değişiklik olmamış, şu anda da aynı yerler bu kulüp tarafından aynı şartlarla kullanılmakta, karşılığında gelir elde edilmektedir.

Sorumlulardan … (Meclis Üyesi) dairedeki yargılama aşamasında/duruşmada yaptığı savunmasında; meclis karalarının iptaliyle birlikte artık bu yerler için bir tahsisin söz konusu olamayacağını, spor kulübünün bu yerler için fuzuli şagil konumunda olduğunu ve 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15/8. fıkrasına göre ecrimisil ödemesi gerektiğini iddia etmiştir.

2886 sayılı Kanunun, “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75. maddesinde;

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, ………………. ecrimisil isteneceği,

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği,

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15. maddesinin 8. fıkrasında da;

Belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı,

hükme bağlanmıştır.

Bu açıdan konu değerlendirildiğinde; belediye tarafından spor kulübüne yapılan tahsisler ile ilgili meclis/encümen kararları iptal edilmesine ve bu iptal kararları üzerinden en eskisi 3 yıl ve en yenisi 2 yıl geçmesine rağmen, idarece 2886 sayılı Kanunun 75/4. fıkrasına göre herhangi bir işlem yapılmamış yani taşınmazın bulunduğu yer mülkiye amirine en geç 15 gün içinde bu yerlerin tahliye ettirilmesiyle ilgili bir tasarrufta bulunulmamış veya spor kulübünden bu yerlerin boşaltılmasına dair bir talepte bulunulmamıştır. Bu yerlerin aynı şartlarla bu kulüp tarafından kullanılmasına müsaade edilmiştir.

Belediyenin mülkiyetindeki bir taşınmaz ile ilgili olarak, fuzuli işgal ve ecrimisilden bahsedilebilmesi için, belediyenin izni dışında, gerçek veya tüzelkişilerce bu taşınmazla ilgili bir işgal ve tasarrufun olması gerekir. İlamın konusu olan yerlerde, spor kulübü, idarenin izni ile aynı faaliyetleri icra ettiğinden, bu taşınmazlarla ilgili olarak, fuzuli işgal durumu bulunmamaktadır. Dolayısıyla ecrimisil tahsilatı da yapılamaz. Bu itibarla, sorumlunun bu yöndeki iddialarının yasal dayanağı yoktur.

Raporda kamu zararından, belediye başkanı ile birlikte tahsislerin meclis kararları/encümen kararı ile yapılması nedeniyle meclis üyeleri sorumlu tutulmuşlar, encümen üyeleri ise sorumlu tutulmamışlardır. Tahsise ilişkin meclis kararları/encümen kararları (2 adet boş dükkân ile ilgili … tarih ve … sayılı Meclis Kararı hariç) 2016 ve 2018 yıllarında iptal edildiğinden, bu aşamada iptal edilen kararlar ile ilgili meclis üyelerinin sorumluluğundan bahsedilemez. Ancak, 2 adet boş dükkân ile ilgili … tarih ve … sayılı Meclis Kararı iptal edilmediğinden, bu kararı veren meclis başkanı ve üyeleri bu yerin tahsisi nedeniyle oluşan kamu zararından sorumludurlar.

Dolayısıyla belediyeye ait taşınmazların spor kulübüne tahsisi neticesi oluşan toplam … TL kamu zararından … Parkında yer alan kafeterya ile ilgili olarak tespit edilen … TL hakkında sorumlularca yapılan savunmalar üzerine ilişik bulunmadığına;

Kalan … TL’den,

• … TL’sinin, 63 adet ATM alanı … tarih ve … sayılı Meclis Kararıyla tahsis edilip daha sonra … tarihli ve … sayılı Meclis Kararıyla hukuken iptal edilmesine rağmen, bu yerlerin boşaltılmasıyla ilgili bir tasarrufta bulunmayan, aynı şartlarla bu kulüp tarafından kullanılmasına müsaade eden Üst Yönetici (… Belediye Başkanı) …’e münferiden,

• … TL’sinin, … Parkı içindeki 1 adet kafeterya … tarih ve sayılı Meclis Kararı ile tahsis edilip, … tarih ve … sayılı Meclis kararıyla hukuken iptal edilmesine rağmen, bu yerlerin boşaltılmasıyla ilgili bir tasarrufta bulunmayan, aynı şartlarla bu kulüp tarafından kullanılmasına müsaade eden Üst Yönetici (… Belediye Başkanı) …’e münferiden,

• İki adet boş dükkanın tahsisine ilişkin … tarih ve … sayılı Meclis Kararı iptal edilmediği anlaşıldığından … TL’nin Üst Yönetici (… Belediye Başkanı) … ile Belediye Meclis Üyeleri …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …., …., …., …, …, ile …’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Başkan … ile Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

Spor kulübüne tahsis edilen taşınmazlar için … Belediyesince alınan 2018 yılı kira bedeli ile bu yerlerin kulüp tarafından kiraya verilmesi sonucu alt kiracılardan alınan kira bedelleri arasında oluşan fark esas alınarak kamu zararı hesaplanmış olsa da, savunmalarda da belirtildiği üzere, bu hesaplamaya göre zararın Belediyespor Kulübünün alt kiracısından farklı bir kira bedeli alması halinde değişkenlik göstereceği anlaşıldığından, söz konusu taşınmazların rayiç bedelinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre İdarece tespit edilmesinin sağlanarak kamu zararının hesaplanması gerekmektedir.