Sayıştay 2. Dairesi 35608 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 17.12.2019

• Karar No: 35608

• İlam No: 253

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Döner Sermaye İşletmesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinde fiilen yöneticilik yapmakta olan akademik personele "Kurumsal Katkı Puanı(A)" adı altında mesai içi performans ek ödemesi yapılması.

Döner Sermaye İşletmesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinde fiilen yöneticilik yapmakta olan akademik personele "Kurumsal Katkı Puanı (A)" adı altında mesai içi performans ek ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinin “f” fıkrasında:

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

denilmektedir. Söz konusu hüküm gereğince bu madde kapsamındaki yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz.

Hastane otomasyon siteminden alınan veriler üzerinde yapılan incelemelerde, 2547 sayılı Kanunun (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere Kurumsal Katkı Puanı (A) adı altında mesai içi performans ek ödemesi yapıldığı görülmüştür.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında Kurumsal Katkı Puanı (A) düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemede aynen;

“(A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade eder. Bu puanın hesaplanmasında aşağıdaki formül uygulanır.

(A) = Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı.”

denilmektedir. Bu puanın formül hesabında yer alan aktif çalışılan gün katsayısı ve birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması; personelin mesai içi çalışmasının toplamından elde edilen bir değerdir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinde bir bütün olarak döner sermaye faaliyetleri için iki kıstas üzerinde durulmaktadır. Birincisi döner sermaye gelirinin elde edilmesinde gelir getirici katkının olması, ikincisi ise döner sermaye faaliyetlerinin mesai içinde veya mesai dışında yapılmasıdır. Kanuna göre yönetmelik temelde bu iki kıstas üzerine inşa edilmelidir. Ancak YÖK’ün yayınladığı Yönetmelik’te Kurumsal Katkı Puanı (A) yer almaktadır ve bu puan nitelik olarak mesai içi puanlardan oluşmaktadır.

Yöneticiler kurumsal katkılarının karşılığı olarak 2547 sayılı Kanun'un 58’inci maddesinin “f” fıkrası gereği yönetici payı adı altında ek ödeme almaktadırlar. Dolayısıyla yöneticilere (A) Kurumsal Katkı Puanı adı altında mesai içi ek ödeme yapılamaz.

Adı geçen Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 7’nci fıkrasında; “Kanunun 58'inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58'inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.” denilmektedir. Buna göre 2547 sayılı Kanun'un (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde sadece mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır ve karşılığı ek ödeme yapılabilir.

Sorumlu tutulan kimi Yönetim Kurulu Üyelerinin savunmalarında da belirttikleri üzere Yönetim Kurulu toplantılarında, dağıtılacak ek ödemelerin hesaplanma yöntemi, kişilere nasıl dağıtılacağı gibi teknik konuların görüşülmediği; sadece dağıtılacak ek ödemelerin uygun bulunmasına ilişkin karar alındığı; Yönetim Kurulu üyelerinin gerçek kişilerin hakedişlerinin ayrıntılı olarak düzenlendiği herhangi bir belge altına imza atmadıkları veya böyle bir cetvelin Yönetim Kurulu üyelerine ibraz edilmediği anlaşılmış olduğundan söz konusu ödemelerle ilgili olarak Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluklarının bulunmadığı görülmüştür.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda, 2547 sayılı Kanunun 58’nci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere “(A) Kurumsal Katkı Puanı” adı altında haksız mesai içi performans ek ödemesi yapılması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Hastaneler Başhekimi) Prof. Dr. … ile Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Sermaye İşletme Müdürü) Prof. Dr. …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye … ile Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır.

Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

denilmiştir.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.”

denilmektedir.

Bu hükümlere göre, yöneticilerin mesai saatleri içerisinde kendi görev alanlarıyla ilgili hususlara tam mesai ile katılımı esas olup, döner sermayeye katkılarına bakılmadan belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacaktır. Bunun dışında bir ek ödemeye hak kazanabilmeleri için ise döner sermaye gelirlerine mesai dışında katkı yapmaları gerekmektedir. Mesai dışı faaliyetler nedeniyle döner sermayeye katkı yapmaları halinde dağıtımın esaslarını düzenleyen Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre bireysel net katkı puanı hesaplanarak yöneticilere ek ödemede bulunulabilecektir. Bir başka deyişle, yöneticilere döner sermayeden katkılarına bakılmaksızın ödenen yönetici payı dışında ek ödemede bulunulabilmesi için hem Kanun hem de Yönetmelik, yöneticilerin döner sermayeye katkılarının olmasını bu katkılarının da mesai saatleri dışında gerçekleşmesi gerektiğini öngörmektedir.

Bireysel net katkı puanı, Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“c) Bireysel net katkı puanı: İlgili döner sermaye birim/alt biriminde çalışan personel için, kapsamı 5 inci maddede açıklanan (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından maddede belirtilen formüllere göre hesaplanan nihai toplam puanı,”

şeklinde tanımlanmıştır.

Bu tanımdan anlaşıldığına göre, bireysel net katkı puanı hesaplanabilmesi için döner sermaye birimlerinde fiilen çalışma yapılması esas olmaktadır. Nitekim Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 2 nci fıkrasında;

“(A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade eder. Bu puanın hesaplanmasında aşağıdaki formül uygulanır.

(A) = Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı.”

hükmü yer almaktadır.

Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması ise “Ödeme dönemi içinde, birim veya alt birimde üretilen bireysel puanların toplamının (Toplam = (B+C+D)), aynı dönemde tüm çalışanların aktif çalışılan gün katsayılarının toplamına bölünmesi ile elde edilen ve (A) puanının hesaplanmasında kullanılan puanı (Birimde veya alt birimde üretilen toplam puan / (birim veya alt birimde tüm çalışanların aktif çalışılan gün katsayıları toplamı)” şeklinde tanımlanmış bulunmaktadır.

Buna göre yöneticiler için A puanı hesaplanabilmesi için, hangi birim ve alt birimde mesai dışında aktif katkı yaptıklarının belirlenmiş olması, dolayısıyla da döner sermaye faaliyetlerinde birim ve alt birimde aktif çalışmalara katılmaları gerekmektedir. Ayrıca Yönetmeliğe ekli I sayılı cetvelde unvanlar bazında belirlenen kurumsal görev katsayılarında yöneticilere ayrı bir puan getirilmesinin anlamı da mesai dışında aktif katkının yönetici olmayan diğer öğretim üyelerine kıyasla daha nitelikli bir katkı olduğu ve böylece de yöneticiler açısından olabilecek mağduriyetleri gidermek amacı taşımaktadır.

Aynı maddenin 7 nci fıkrasında ise “Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Bütün bu hususlar değerlendirildiğinde, yöneticilere mesai dışı katkılarına dayalı olarak bireysel net katkı puanı hesaplanabilmesi için mesai dışında B2 puanı hesaplanması zorunludur. Bireysel net katkı puanının başka herhangi bir unsuru döner sermayeye doğrudan katkı yapıldığını gösteren bir puanlama değildir. Bu nedenle de, katkıya dayalı bir performans ödemesi olan döner sermayeden yapılan ek ödemelerin, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde detayları düzenlenen Bireysel Net Katkı Puanı üzerinden ödenmesinde, yöneticilerin döner sermayeye katkısı, sadece gelir getirici faaliyet cetveli çerçevesinde hesaplanan faaliyetlerin mesai dışında yapılanları için hesaplanan B2 puanı üzerinden yapılmak zorundadır. Bu puanın olması durumunda, diğer puan unsurları (A+B2+C+D+E) da dikkate alınarak bireysel net katkı puanı hesaplanmalıdır.

Ancak raporun bu maddesinde bu konu açıklığa kavuşturulmamıştır. O nedenle, denetçisine iade edilerek B2 puanı hesaplanıp hesaplanmadığı, hesaplanmamış olması durumunda ise ilgili yöneticilere (A) puanı üzerinden bireysel net katkı puanı hesaplanması ve ek ödemede bulunulması mümkün olmadığından bu hususlara ilişkin savunmaların alınarak rapora bağlanması gerekir.”