Sayıştay 2. Dairesi 35569 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 07.02.2019

• Karar No: 35569

• İlam No: 95

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

… Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketine güvence bedeli olarak teminat mektubu verilmesi nedeniyle teminat karşılığı bankada bloke edilen nakit paradan faiz elde edilememesi.

…. Üniversitesi ile … Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi arasında Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesi (Serbest Tüketici) imzalanması sürecinde Üniversite tarafından Şirkete “güvence bedeli” olarak teminat mektubu verildiği görülmüştür.

Doğal gaz abonelik süreçlerinde müşterilerden alınan güvence bedeline ilişkin hususlar Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.

03.11.2002 tarih ve 24925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde;

“Bu Yönetmelik, doğal gaz şehir içi dağıtım lisansı ihalesi, dağıtım şebekesinin inşa edilmesi, işletilmesi, genişletilmesi, iyileştirilmesi, doğal gazın sunumu ve bu faaliyetlerin izlenmesi, denetimi ile dağıtım lisansı ve dağıtım lisansı sahibi şirket ve müşterilerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin düzenlemeleri kapsar.”

denilmekte,

“Müşteri Sözleşmeleri” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İlk abonelik esnasında yapılacak abonelik sözleşmesi; iç tesisat proje onayını müteakip gerekli belgelerin dağıtım şirketine ibrazından ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiş güvence bedelinin tahakkukundan ve/veya tahsilinden sonra imzalanır veya mesafeli sözleşme yapılır. Abonelik sözleşmesi, doğal gazı fiilen kullanacak olan gerçek veya tüzel kişi veya bunların yetkili temsilcileriyle yapılır …”,

“Güvence Bedeli” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir. Ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz.

Güvence bedeli, doğal gazı fiilen kullanmak üzere sözleşme yapan kişilerden veya bunların yetkili temsilcilerinden alınır.

Güvence bedelleri ile bunların hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar, her yıl tarife önerisi ile birlikte dağıtım şirketi tarafından Kuruma önerilir ve Kurul tarafından belirlenir.

Mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanan aboneler ile serbest tüketiciler güvence bedeli olarak nakit yerine banka kesin teminat mektubu da verebilir.

Abonelik sözleşmesi sona eren veya müşterinin muvafakati ile mekanik sayacı ön ödemeli sayaç ile değiştirilen abonenin, dağıtım şirketinde bulunan güvence bedeli, tüm borçların ödenmiş olması ve nakit olarak alınan güvence bedellerinin ise ilgili mevzuat çerçevesinde güncelleştirilmesi kaydıyla, abonelik sözleşmesinin sona ermesine ilişkin talep tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde aboneye veya onun yetkili temsilcisine iade edilir. Serbest tüketicilerden güvence bedeli alınıp alınmayacağı ve koşulları imzalanacak sözleşmeler kapsamında serbestçe belirlenir.”

hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümlere göre güvence bedeli, müşteri ile dağıtım şirketi arasında abonelik sözleşmesi imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere alınan, abonelik sözleşmesinin sona ermesi durumunda da tüm borçların ödenmiş olması koşuluyla müşteriye iade edilen, teminat niteliğinde bir bedeldir.

Bu bedel ve doğal gaz hizmeti kapsamındaki diğer bedellere ilişkin esaslar Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenmektedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 26.12.2016 tarih ve 6807 numaralı kararında “Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Bağlantı ve Hizmet Bedellerine İlişkin Usul ve Esaslar” kabul edilmiştir.

Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Bağlantı ve Hizmet Bedellerine İlişkin Usul ve Esasların 7 nci maddesinin birinci fıkrasında;

“Dağıtım şirketi Yönetmeliğin 39 uncu maddesi uyarınca alacaklarını garanti altına alabilmek adına, müşterilerinden Kurul tarafından belirlenen güvence bedelini alabilir. Güvence bedeli peşin ya da taksitlendirme suretiyle tahsil edilebilir. Güvence bedelinin taksitlendirilerek alınması durumunda, taksit tutarları toplamı bu madde kapsamında belirlenen güvence bedeli üst sınırını aşamaz”,

Beşinci fıkrasında;

“Dördüncü fıkrada yer verilen serbest tüketiciler dışındaki serbest tüketicilerden son 12 (on iki) aylık dönemde doğal gaz tüketimi olanlar için güvence bedeli üst sınırı, son 12 (on iki) aylık dönemdeki ardışık 2 (iki) aylık maksimum tüketimi karşılığı güncel doğal gaz bedelini aşmayacak şekilde belirlenir, diğerleri için ise Eşitlik (1)’e göre hesaplanır.

GB = (2 x ÇS x ÇG x YCST x PSF) + (K x KS) + (S x SS) + (O x OS) + (Ş x ŞS) (1)

…”

denilmekte, beşinci fıkrasında ayrıca yukarıda yer alan katsayıların neler olduğu açıklanmaktadır.

Usul ve Esasların 8 inci maddesinde ise 7 nci maddenin beşinci fıkrası kapsamındaki serbest tüketicilerin güvence bedeli olarak nakit yerine teminat mektubu verebileceği belirtilmektedir.

Buna göre dağıtım şirketleri müşterilerinden mevzuatta belirtilen usullere uygun şekilde nakit olarak ya da teminat mektubu alarak güvence bedeli alabilmektedir.

Yapılan incelemede, …. Üniversitesinin doğal gaz alımları için … Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi ile ../../2017-../../2017 tarihlerini kapsayan Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesi (Serbest Tüketici) imzaladığı, sözleşmenin eki “genel şartlar”da sözleşmenin uygulanması ve tarafların hak ve yükümlülüklerine ilişkin hususların belirlendiği, sözleşmeye dayanılarak da dağıtım şirketine güvence bedeli olarak … tarihli … TL tutarlı kesin teminat mektubu verildiği görülmüştür.

Söz konusu sözleşme maddeleri incelendiğinde Üniversite tarafından dağıtım şirketine güvence bedeli ödeneceğine yönelik bir hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, doğal gaz alımına ilişkin sözleşmede, müşterinin sözleşmeyi imzalamakla sözleşme ekinde bulunan genel şartlara, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve ilgili diğer mevzuata, EPDK Tarifeler Yönetmeliği Hükümlerine, Dağıtım Şirketi teknik esaslarına ve EPDK Kurul kararlarına koşulsuz uymayı, bunların öngördüğü iş ve yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirmeyi, yürürlüğe girecek mevzuata ve tarifelere göre oluşacak tüm bedelleri ve doğacak farkları ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiği belirtilmekte, sözleşmenin ekinde yer alan “genel şartlar”ın 11 inci maddesinde “Mevcut 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, Yönetmelik, Tebliğ, EPDK Kurul Kararları ve ileride bunlarda olabilecek değişiklikler ve EPDK’nın alacağı kararlar bu sözleşme hükümlerine göre öncelik taşır ve taraflar için bağlayıcıdır.” denilmektedir.

Doğal gaz dağıtımına ilişkin olarak yukarıda yer verilen Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararı ile kabul edilen Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Bağlantı ve Hizmet Bedellerine İlişkin Usul ve Esaslarda ise dağıtım şirketlerinin müşterilerinden güvence bedeli alabileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Buna göre, her ne kadar sözleşmede güvence bedeli ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmasa da ilgili mevzuatta güvence bedeli alınabileceği öngörüldüğünden ve söz konusu sözleşmede ya da herhangi bir başka düzenlemede Üniversiteden güvence bedeli alınmayacağına ilişkin hüküm bulunmadığından, Üniversite tarafından, … Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi ile imzalanan Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesi (Serbest Tüketici) kapsamında güvence bedeli verilmesinde yasal düzenlemelere aykırılık bulunmamaktadır.

Dolayısıyla güvence bedeli olarak teminat mektubu verilmesi nedeniyle Üniversitenin bankada blokeli olarak bulunan mevduatına faiz işletilmemesi nedeniyle kamu zararı oluştuğundan söz edilmesi de mümkün görünmemektedir.

Bu itibarla …. Üniversitesi ile …. Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi arasında Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesi (Serbest Tüketici) imzalanması sürecinde Üniversite tarafından Şirkete “güvence bedeli” olarak teminat mektubu verilmesinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, konuya ilişkin … TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,