Sayıştay 2. Dairesi 35568 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 07.02.2019

• Karar No: 35568

• İlam No: 118

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde;

A) İmalat değişikliğine gidilerek, MSB.812/A poz no.lu “Bizuteli füme renkli ayna (5 mm kalınlığında)” imalatı yerine “Özel” pozlu “Duvarlara mdf kaplama yapılarak üzerine ayna yapılması” imalatı yapılmasına rağmen, yapımından vazgeçilen imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi ve buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılmaması.

B) İmalat değişikliğine gidilerek, Y.25.116/S13 poz no.lu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p3)” imalatı yerine Y.25.116/S12 poz no.lu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p2)” imalatı yapılmasına rağmen, yapımından vazgeçilen imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi ve buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılmaması.

C) Yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “Düşeyde Kapaklı Yatayda Silikonlu Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen, bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılması.

D) Yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede yer alan “FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesi” alınması işi yüklenici tarafından yapılmamasına rağmen yükleniciye hakedişlerin buna ilişkin bir kesinti olmadan ödenmesi.

E) Yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılması.

F) Yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılması.

A) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve …. İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “…. Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde imalat değişikliğine gidildiği, değişiklik sonrasında yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmediği, dolayısıyla yükleniciye ödenen hakedişten kesinti yapılmadığı görülmüştür.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda …. İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

27 nci maddesinde;

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ilişkin ödeme emri belgesi ile ekinde yer alan ../../2017 tarih ve .. numaralı hakediş raporu, yapılan işler listesi, mukayeseli keşif icmali ve ../../2017 tarihli faturanın incelenmesi sonucunda, iş kapsamında yapılması gereken imalatlardan MSB.812/A poz no.lu “Bizuteli füme renkli ayna (5 mm kalınlığında)” imalatın yapımından vazgeçildiği, bunun yerine yüklenici tarafından “Özel” pozlu “Duvarlara mdf kaplama yapılarak üzerine ayna yapılması” imalatının yapıldığı ve yapılan imalatın bedeli mukayeseli keşif icmaline dahil edilerek bu bedelin hakedişle yükleniciye ödendiği, ancak yapımından vazgeçilen imalatın bedelinin mukayeseli keşif icmalinde yer almadığı, dolayısıyla buna ilişkin olarak yüklenicinin hakedişinden kesinti yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu işin kapsamında olup, uygulama projesi ve mahal listelerinde gösterilen, ancak işin yapımı sırasında yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın hakedişten düşülmemesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …. gönderdiği savunmasında, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işte yapılan imalat değişikliği sonrasında, yapılan imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmesi, yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi, hakediş raporunun buna dayanarak oluşturulması ve hakedişin bu haliyle ödenmesi oluşturmaktadır.

Buna göre söz konusu işte gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânı bulunmaktadır. Dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi ….’in, konuya ilişkin kamu zararında diğer sorumlularla birlikte sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …., Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), …. (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri İnşaat Mühendisi) ortak savunmalarında, zeminden başlayarak 250 cm yüksekliğe kadar gösterilen Bizuteli aynanın, imalatın yapılacağı yerin teknik özelliklerinden dolayı, mevcut radyatörlerin ve priz gruplarının üzerinden başlamak üzere mdf kaplama üzerine 4 mm kalınlığında ve kolonları da kaplayacak şekilde 320 cm yükseklikte yapıldığını, bu büyüklükteki aynaların, o yükseklikte tek başına uzun süre stabil duramayacağı için 18 mm mdf kaplamaların mevcut perde veya duvarlar üzerine sabitlendiğini, aynaların mdf üzerine yerleştirildiğini, bizute işleminin ise bu büyüklükte aynalar arasında görüntünün bozulmasına sebep olacağından tercih edilmediğini, değiştirilen imalatın sehven mukayeseli keşif icmaline koyulmadığını, bununla birlikte kamu zararı tutarının yeniden hesaplandığını, imalat değişikliğinden sonra yapımından vazgeçilen imalatın birim fiyatı 2018 yılı fiyatları esas alınarak belirlendiğinden, tekrar fiyat farkı hesaplanmasına gerek olmadığını, dolayısıyla kamu zararı tutarının … TL olması gerektiğini, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiğini ifade etmişlerdir.

Sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, konuya ilişkin kamu zararının …. TL yerine, … TL olması gerektiği değerlendirilmiş olup, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde imalat değişikliğine gidilerek, MSB.812/A poz no.lu “Bizuteli füme renkli ayna (5 mm kalınlığında)” imalatı yerine “Özel” pozlu “Duvarlara mdf kaplama yapılarak üzerine ayna yapılması” imalatı yapılmasına rağmen, yapımından vazgeçilen imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi ve buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılmamasına ilişkin … TL’nin;

… TL’sine ilişkin işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kamu zararı tutarı olan …. TL’si … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

B) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “…. Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde imalat değişikliğine gidildiği, değişiklik sonrasında yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmediği, dolayısıyla yükleniciye ödenen hakedişten kesinti yapılmadığı görülmüştür.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda …. İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

27 nci maddesinde;

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ilişkin ödeme emri belgesi ile ekinde yer alan ../../2017 tarih ve … numaralı hakediş raporu, yapılan işler listesi, mukayeseli keşif icmali ve ../../2017 tarihli faturanın incelenmesi sonucunda, iş kapsamında yapılması gereken imalatlardan Y.25.116/S13 poz no.lu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p3)” imalatın yapımından vazgeçildiği, bunun yerine yüklenici tarafından “Y.25.116/S12” pozlu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p2)” imalatının yapıldığı ve yapılan imalatın bedeli mukayeseli keşif icmaline dahil edilerek bu bedelin hakedişle yükleniciye ödendiği, ancak yapımından vazgeçilen imalatın bedelinin mukayeseli keşif icmalinde yer almadığı, dolayısıyla buna ilişkin olarak yüklenicinin hakedişinden kesinti yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu işin kapsamında olup, uygulama projesi ve mahal listelerinde gösterilen, ancak işin yapımı sırasında yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın hakedişten düşülmemesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … gönderdiği savunmasında, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işte yapılan imalat değişikliği sonrasında, yapılan imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmesi, yapımından vazgeçilen imalata ilişkin tutarın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi, hakediş raporunun buna dayanarak oluşturulması ve hakedişin bu haliyle ödenmesi oluşturmaktadır.

Buna göre söz konusu işte gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânı bulunmaktadır. Dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi ….’in, konuya ilişkin kamu zararında diğer sorumlularla birlikte sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …., “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan …. (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), …. (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), …. (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri İnşaat Mühendisi) ortak savunmalarında, minderli salon ve holünde Y.25.116/S13 pozu kullanılması gerekirken Y.25.116/S12 pozuna uygun imalat yapıldığını, aradaki farkın mukayeseli keşifte sehven unutulduğunu, bununla birlikte kamu zararı tutarının yeniden hesaplandığını, imalat değişikliğinden sonra yapımından vazgeçilen imalatın birim fiyatı 2018 yılı fiyatları esas alınarak belirlendiğinden, tekrar fiyat farkı hesaplanmasına gerek olmadığını, dolayısıyla kamu zararı tutarının …. TL olması gerektiğini, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiğini ifade etmişlerdir.

Sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, konuya ilişkin kamu zararının …. TL yerine, … TL olması gerektiği değerlendirilmiş olup, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde imalat değişikliğine gidilerek, Y.25.116/S13 poz no.lu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p3)” imalatı yerine Y.25.116/S12 poz no.lu “PVC esaslı spor zemin malzemeleri ile kapalı spor zeminlerde döşeme kaplaması yapılması (p2)” imalatı yapılmasına rağmen, yapımından vazgeçilen imalatın mukayeseli keşif icmalinde gösterilmemesi ve buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılmamasına ilişkin … TL’nin;

… TL’sine ilişkin işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kamu zararı tutarı olan … TL’si … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

C) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “Düşeyde Kapaklı Yatayda Silikonlu Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.

“…. Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ait genel teknik şartnamede iş “Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Binası, Kafeterya Binası ve Açık Spor Sahalarının yapım işine ait uygulama projelerinde gösterilen inşaat işlerinin özel teknik şartnamede anlatıldığı şekilde, verilen standartlara uygun olarak kusursuz, eksiksiz, sanat ve fen kurallarına uygun biçimde tamamlanması ve tam çalışır vaziyette anahtar teslimi idareye teslim edilmesi işi” olarak tanımlanmaktadır.

Yapılan incelemede İdare tarafından genel teknik şartnameden hareketle özel teknik şartnameler hazırlandığı, bunlar arasında özel pozlara ait teknik şartnamenin de yer aldığı anlaşılmıştır.

Özel pozlara ait teknik şartnamenin 23 üncü maddesinde “Özel 23” pozlu, 24 üncü maddesinde “Özel 24” pozlu “Düşeyde Kapaklı Yatayda Silikonlu Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatının tarifi yapılmıştır.

Bu maddelerde;

“…

Silikon cephe camları içte 4+4 mm şeffaf cam, ara boşluk 16 mm ve dışta 6 mm reflekte temperli rodajlı ısıcam kombinasyonlu camlar olacaktır. 6 mm reflekte temperli dış cam+16 mm. HB.+ (4+4) mm. konfor (ısı ve ışık kanal kaplamalı) şeffaf iç camdan oluşan silikon dolgulu rodajlı topal ısıcamların hazırlanmış özel alüminyum kasetlere strüktürel silikon malzeme ile DIN 51376 ve ISO 8339 standartlarına uygun şekilde yapıştırılacaktır. Min. 4 günlük emniyetli kür süresinin tamamlanmasının ardından, şantiyenin yerine göre, özel tedbirleri alınmış şekilde sevki ve bu cam kasetlerinin iskele yardımı ile alüminyum cephe iskeleti üzerine monte edilecektir. Fabrika ortamında üretilmiş camların, özel tedbirleri alınmış şekilde, şantiyeye sevki yapılacaktır. Camlar alüminyum cephe taşıyıcı profillerin montajını müteakip cam yuvasına taşıyıcı takozlar ile dengelenerek yerleştirilecektir.

…”

denilmektedir.

Buna göre, söz konusu giydirme cephe yapılması imalatında teknik şartnamede belirtildiği üzere alüminyum kasetler kullanılması, camların standartlara uygun olarak bu kasetlere yerleştirilmesi gerekmektedir.

Ancak, ödeme emri belgesi ve ekindeki belgeler ile imalata ilişkin olarak mahalde yapılan tespitlere göre, kasetli sistem giydirme cephe imalatı yerine yarı kapaklı giydirme cephe imalatı yapıldığı, iki imalatın birim fiyatının farklı olduğu, bununla birlikte yükleniciye, imalat değişikliği nedeniyle oluşan tutar azalışı hakedişten kesinti yapılmadan ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 24 üncü maddesinde “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu iş kapsamında yapılması öngörülen ve işin teknik şartnamesinde tarifi yapılan imalat yerine başka imalat yapılmasına rağmen analizlerde belirlenen fiyat üzerinden yükleniciye ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlular savunmalarında uygulama projesindeki detayların yarı kapaklı giydirme cepheye göre çizildiğini ve ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında esas alınma öncelik sırasının uygulama projelerinde olduğunu, bu nedenle imalatın bu şekilde yapıldığını ifade etmişlerdir.

Ancak, söz konusu uygulama projesinde yapılması gereken imalatın Özel 23 ve Özel 24 poz no.lu imalatlar olduğu belirtilmiştir ve bu imalatların tarifi tüm isteklilerin ihale dokümanı kapsamında temin ederek incelediği teknik şartnamede detaylı olarak anlatılmıştır. Dolayısıyla uygulama projesinde yapılan poz numarası atfı gereği imalatın tarifi için teknik şartnameye gidildiğinde, imalatın “Kasetli sistem giydirme cephe imalatı” olarak yapılması gerekmektedir.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … ayrıca gönderdiği savunmasında ise, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işin kapsamında yapılması öngörülen bir imalat teknik şartnamede belirtilen özelliklerden farklı yapılmasına rağmen, bu farklılık nedeniyle oluşan fark hakedişten kesilmeden ödeme yapılması oluşturmaktadır. Burada kamu zararına sebep olan husus imalatın yapıldığı yerde fiili inceleme neticesinde tespit edilebilecek bir husus olup, gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânının olmadığı, dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi …’in, konuya ilişkin kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “Düşeyde Kapaklı Yatayda Silikonlu Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen, bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılması sonucu sebep olunan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri-İnşaat Mühendisi)’tan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

D) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen futbol sahası için hazırlanan teknik şartnamede saha için yüklenici tarafından “FIFA RECOMMENDED 1 Star Belgesi” alınması gerektiği ve bu belge İdareye sunulmadan geçici kabul yapılmayacağı belirtilmesine rağmen, belge alınmadan geçici kabul yapıldığı ve yükleniciye ödeme yapıldığı görülmüştür.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ait genel teknik şartnamede iş “Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Binası, Kafeterya Binası ve Açık Spor Sahalarının yapım işine ait uygulama projelerinde gösterilen inşaat işlerinin özel teknik şartnamede anlatıldığı şekilde, verilen standartlara uygun olarak kusursuz, eksiksiz, sanat ve fen kurallarına uygun biçimde tamamlanması ve tam çalışır vaziyette anahtar teslimi idareye teslim edilmesi işi” olarak tanımlanmaktadır.

Yapılan incelemede İdare tarafından genel teknik şartnameden hareketle özel teknik şartnameler hazırlandığı, bunlar arasında özel pozlara ait teknik şartnamenin de yer aldığı anlaşılmıştır. Futbol sahası özel pozlara ait teknik şartnamede, burada yer alan imalatlara ilişkin şartlar detaylı olarak ifade edilmiştir.

Söz konusu teknik şartnamede, futbol sahasına ilişkin temel özellikler sayıldıktan sonra,

“Sahaya FIFA RECOMMENDED 1 Star Belgesi alınacaktır. FIFA RECOMMENDED 1 Star belgesi için yapılacak olan test saha bittikten sonra yapılacaktır. Kullanılacak olan halıya ilişkin FIFA STAR 1 belgesi ekinde; laboratuvar test (saha testlerinin ve yukarıda teknik özellikleri belirtilen halıya ilişkin teknik özellikleri sağlayacak testlerin) sonuçları FIFA belgesi ile birlikte ve yeminli mütercimden Türkçe tercüme edilerek idareye sunulacaktır.

FIFA RECOMMENDED 1 Star belgesi için yapılacak olan test saha bittikten sonra yapılacağından ve sahaya Star 1 belgesi bu testlerin FIFA’ya gönderilmesi sonucu alınacağından, sentetik çim imalatının pursantaj tutarının % 30’unun ödemesi sahanın Star 1 belgesi aldığının FIFA’nın sitesinde yayınlanmasına müteakip ödenecektir. Geçici kabul işlemi ise yüklenici tarafından idareye sunulması gereken tüm belgelerin eksiksiz teslim edilmesini takiben yapılacaktır.

Sahaya alınacak FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesi ile ilgili tüm işlemler ve giderler yükleniciye aittir.”,

denilmiş,

“Yüklenici Firma Tarafından İdareye Sunulması Gereken Belgeler” başlıklı bölümün (c) fıkrasının 4 üncü bendinde;

“Sahanın belge aldığına dair FIFA’nın sitesinde yayınlanan belgenin çıktısı, (Orjinal FIFA Star 1 belgesi idareye sunulmadan kesin hesap işlemi yapılmayacaktır.)”

denilmiş ve devamında, İdareye sunulması gereken belgeler teslim edilmeden geçici kabul işlemi yapılmayacağı ifade edilmiştir.

Bu hükümlere göre “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen futbol sahası için bu belgenin alınması, belge alınmadan kabul işlemi yapılmaması ve ödeme yapılmaması gerekmektedir.

Ancak, yapılan incelemede, FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesinin olmadığı, buna rağmen işin geçici kabulü yapılarak pursantaj değerlerine göre yükleniciye ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 24 üncü maddesinde “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu iş kapsamındaki futbol sahası için teknik şartnamede yüklenici tarafından alınması öngörülen FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesi olmamasına rağmen bunun için yükleniciye ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri İnşaat Mühendisi) savunmalarında özetle, söz konusu belgenin nizami futbol sahası ölçülerine sahip sahalara verildiğini, nizami suni çim sahaların uluslararası FIFA standartlarına göre minimum 90 x 120 m ölçülerinde yapıldığını, teknik şartnamedeki ifadelerin başka bir teknik şartnameden kopyalanarak yapılan alıntının silinmemesinden kaynaklandığını, belgenin verilmesi için talepte bulunulması üzerine, saha FIFA Quality Concept 2015 kitapçığının 6.1. maddesinde belirtilen ölçülerde olmadığı için belgenin verilemeyeceğinin belirtildiğini, konu ile ilgili olarak proforma faturanın savunma ekinde sunulduğunu ifade etmişlerdir.

“…. Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi” anahtar teslimi götürü bedel ihale edilmiştir ve işin sözleşmesi, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedel üzerinden akdedilmiştir. Buna göre istekliler tekliflerini ihale dokümanına göre vermekte ve bununla ilgili olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde, teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi gerektiği ifade edilmekte, işe ait idari şartnamenin 5 inci maddesinde ise ihale dokümanının, idari şartname, teknik şartnameler, sözleşme tasarısı, yapım işleri genel şartnamesi, standart formlar, iş kalemleri veya iş gruplarına ait ilerleme yüzdeleri listesi ve 1 adet analiz formatını kapsadığı belirtilmektedir. Dolayısıyla söz konusu işte teklifler verilirken ihale dokümanının parçası olan teknik şartnamenin dikkate alınmış olması gerekmektedir.

Öte yandan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“… Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır. Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz. Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur.”

hükmü yer almakta,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 27 nci maddesinde;

“ … Ancak; teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir …”

denilmektedir.

Söz konusu işte yukarıdaki maddelerde belirtilen usul ve süreçlerin işletilmediği anlaşıldığından, yüklenicinin işin tamamı için verdiği toplam bedelin, teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen, dolayısıyla bir maliyet unsuru olarak ortaya çıkan “FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesi”ne ilişkin bedeli de kapsadığının kabul edilmesi ve söz konusu iş yapılmadığından buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılması gerekmektedir.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … ayrıca gönderdiği savunmasında ise, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işin kapsamında olan bir iş yüklenici tarafından yapılmamasına rağmen, buna ilişkin olarak hakedişten kesinti yapılmaması oluşturmaktadır.

Buna göre gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden belge eksikliğini, başka bir ifadeyle fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânı bulunmaktadır. Dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi …’in, konuya ilişkin kamu zararında diğer sorumlularla birlikte sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede yer alan “FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesi” alınması işi yüklenici tarafından yapılmamasına rağmen yükleniciye hakedişlerin buna ilişkin bir kesinti olmadan ödenmesi sonucu sebep olunan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri-İnşaat Mühendisi)’tan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

….’ın karşı oy gerekçesi;

… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşine ilişkin teknik şartname incelendiğinde, şartnamede yüklenici firma tarafından idareye sunulması gereken belgeler arasında FIFA RECOMMENDED 1 STAR belgesine yer verildiği görülmektedir.

Sorumluların savunmaları ve eklerine göre ise, söz konusu belgenin çim sahalar için gerekli olduğu, halı sahalar için bu belgenin verilmediği, dolayısıyla iş kapsamında yapılan halı saha için bu belgelendirmenin yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte halı sahanın fiilen şartnamelerde belirtilen teknik özelliklerde ve standartlarda yapılmadığına ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Dolayısıyla teknik şartnamede yer verilen belgenin alınamamış olmasının, şartnameye bu belgenin alınması gerektiği hükmünün sehven koyulmuş olduğu savunması da dikkate alındığında, tek başına kamu zararına sebep olamayacağı değerlendirilmektedir.

Ayrıca, bu belgenin alınmamış olması nedeniyle kamu zararı hesaplanırken başka bir kurumda yapılan iş kapsamında düzenlenen “yapılan işler listesi”nde yazılı fiyatın esas alındığı anlaşılmaktadır. Oysa ihale dokümanında bu belge için bir fiyatlandırma yapılmamıştır ve fiyatlandırmaya ilişkin rayiç başka bir kurumun rayicinden tespit edilerek kamu zararı hesaplanması yerinde değildir.

Bu nedenlerle, söz konusu belgenin alınmaması nedeniyle kamu zararı oluşmadığından, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.

E) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ait genel teknik şartnamenin 198 inci sırasında Y.26.008/410B poz no.lu “30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatının tarifinde; “Onaylanmış detay projesine uygun düzgün yüzeyin, yapışmayı engelleyici kir, toz, çapak ve benzeri kalıntılardan arındırılması ve nemlendirilmesi, yüzey üzerine çimento esaslı, yüksek performanslı, kayma özelliği azaltılmış, açık bekletme süresi uzatılmış karo yapıştırıcının sürülmesi ve özel tarak ile yivlendirilmesi, 30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğine sahip, I. kalite, parlak, sırsız porselen karonun, mastarına uygun olarak, 3 mm derz aralıkları bırakılarak döşenmesi, derzlerin istenilen renkte çimento esaslı, yüksek performanslı, yüksek aşınma dayanımlı, su emilimi azaltılmış derz dolgu malzemesi ile doldurulması, kaplama yapılan yüzeyin temizlenmesi, her türlü malzeme ve zaiyatı, işçilik araç ve gereç giderleri, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve karı dahil 1 m² fiyatı:

Ölçü: Kaplama yapılan yüzeyler projesi üzerindeki ölçülere göre hesaplanır.”

denilmektedir.

Buna göre, söz konusu imalatın yüklenici tarafından teknik şartnamede belirtilen özelliklere uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Ancak, ödeme emri belgesi ve ekindeki belgeler ile imalata ilişkin olarak mahalde yapılan tespitlere göre, Y.26.008/410B poz no.lu “30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı yerine Y.26.007/410B poz no.lu “30 x 60 cm anma ebatlarında, her türlü desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, renkli, sırlı, porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatının yapıldığı, bununla birlikte yükleniciye, imalat değişikliği nedeniyle oluşan tutar azalışı hakedişten kesinti yapılmadan ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 24 üncü maddesinde “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu iş kapsamında yapılması öngörülen ve işin teknik şartnamesinde tarifi yapılan imalat yerine başka imalat yapılmasına rağmen analizlerde belirlenen fiyat üzerinden yükleniciye ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … gönderdiği savunmasında, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işin kapsamında yapılması öngörülen bir imalat teknik şartnamede belirtilen özelliklerden farklı yapılmasına rağmen, bu farklılık nedeniyle tutarda oluşan fark hakedişten kesilmeden ödeme yapılması oluşturmaktadır. Burada kamu zararına sebep olan husus imalatın yapıldığı yerde fiili inceleme neticesinde tespit edilebilecek bir husus olup, gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânının olmadığı, dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi …’in, konuya ilişkin kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte, Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri İnşaat Mühendisi) ortak savunmalarında, kamu zararı tutarının yeniden hesaplandığını, yapılmayan imalatın birim fiyatı 2018 yılı fiyatları esas alınarak belirlendiğinden, tekrar fiyat farkı hesaplanmasına gerek olmadığını, dolayısıyla kamu zararı tutarının … TL olması gerektiğini, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiğini ifade etmişlerdir.

Sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, konuya ilişkin kamu zararının … TL yerine, … TL olması gerektiği değerlendirilmiş olup, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan Y.26.008/410B poz no.lu “30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılmasına ilişkin … TL’nin;

… TL’sine ilişkin işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kamu zararı tutarı olan … TL’si … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

F) … Üniversitesi tarafından anahtar teslimi götürü bedel usul ile ihale edilen ve … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan “60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ne ilişkin ihale dosyası ve eklerinde yapılan incelemede; ihalenin ../../2015 tarihinde … kayıt numarası ile ilan edildiği, ../../2015 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale için sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda … İnşaat Taahhüt Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’nin … TL’lik teklifi en uygun teklif olarak değerlendirilerek, bu firma ile ../../2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İşe ait sözleşmenin 6 ncı maddesinde;

“Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen … toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.

Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel esas alınır.”,

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır …”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işte yüklenici teklifini ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak vermiş ve yüklenicinin işin tamamı için teklif ettiği toplam bedel üzerinden sözleşme akdedilmiştir. Dolayısıyla iş kapsamında yapılması öngörülen imalatların yüklenici tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması, bu imalatların yapılmadığı veya imalatlar yerine başka imalatların yapıldığı durumda ise sözleşme bedeli esas alınmak üzere yapılan imalatlara göre ödeme yapılması gerekmektedir.

İşe ait genel teknik şartnamenin 196 ncı sırasında Y.26.008/308A poz no.lu “60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatının tarifinde; “Onaylanmış detay projesine uygun düzgün yüzeyin, yapışmayı engelleyici kir, toz, çapak ve benzeri kalıntılardan arındırılması ve nemlendirilmesi, yüzey üzerine çimento esaslı, yüksek performanslı, kayma özelliği azaltılmış, açık bekletme süresi uzatılmış karo yapıştırıcının sürülmesi ve özel tarak ile yivlendirilmesi, 60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğine sahip, I. kalite, mat, sırsız porselen karonun, mastar ve tesviyesine uygun olarak, 3 mm derz aralıkları bırakılarak döşenmesi, derzlerin istenilen renkte çimento esaslı, yüksek performanslı, yüksek aşınma dayanımlı, su emilimi azaltılmış derz dolgu malzemesi ile doldurulması, kaplama yapılan yüzeyin temizlenmesi, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik araç ve gereç giderleri, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve karı dahil 1 m² fiyatı:

Ölçü: Kaplama yapılan yüzey ve varsa süpürgelik projesi üzerindeki ölçülere göre hesaplanır.”

denilmektedir.

Buna göre, söz konusu imalatın yüklenici tarafından teknik şartnamede belirtilen özelliklere uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Ancak, ödeme emri belgesi ve ekindeki belgeler ile imalata ilişkin olarak mahalde yapılan tespitlere göre, Y.26.008/308A poz no.lu “60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı yerine Y.26.007/408A poz no.lu “60 x 60 cm anma ebatlarında, her türlü desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, renkli, sırlı, porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatının yapıldığı, bununla birlikte yükleniciye, imalat değişikliği nedeniyle oluşan tutar azalışı hakedişten kesinti yapılmadan ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 24 üncü maddesinde “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre söz konusu iş kapsamında yapılması öngörülen ve işin teknik şartnamesinde tarifi yapılan imalat yerine başka imalat yapılmasına rağmen analizlerde belirlenen fiyat üzerinden yükleniciye ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … gönderdiği savunmasında, kendisine gerçekleştirme görevlisi olarak sorgu tebliğ edildiğini, işe ait hakediş kapağında bu işle ilgili hiçbir imzası olmadığını, Sayıştay kararlarında da belirtildiği üzere sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu maddede gerçekleştirme görevlilerinin işin yaptırılmasından ödeme belgesinin düzenlenmesine kadarki süreçteki sorumluluğunun ana çerçevesi belirlenmiştir.

Bunun yanında kamu zararı oluşması halinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususunda alınan Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 no.lu kararında da gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin tespit yapılmıştır.

5189/1 no.lu kararın gerçekleştirme görevlilerine ilişkin bölümünün (a) fıkrasında ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu düzenlenmiş, bu fıkrada, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevinin, ön mali kontrol kapsamında ele alındığı ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirildiği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacakları, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edecekleri, bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacakları, bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevlinin, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin mevzuat açık olmakla birlikte, gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için harcama sürecindeki belgelerin doğruluğunun ve mevzuata uygunluğunun bu kişilerce tespit edilip edilemeyeceğinin konu bazında değerlendirilmesi de gerekebilmektedir.

“… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”ndeki söz konusu kamu zararının dayanağını, işin kapsamında yapılması öngörülen bir imalat teknik şartnamede belirtilen özelliklerden farklı yapılmasına rağmen, bu farklılık nedeniyle tutarda oluşan azalma hakedişten kesilmeden ödeme yapılması oluşturmaktadır. Burada kamu zararına sebep olan husus imalatın yapıldığı yerde fiili inceleme neticesinde tespit edilebilecek bir husus olup, gerçekleştirme görevlisinin ödeme emri belgesine bağlı belgeler üzerinden fazla ödemeye sebep olan işlemi tespit etme imkânının olmadığı, dolayısıyla gerçekleştirme görevlisi …’in, konuya ilişkin kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, “Diğer” başlığı altında sorumlu tutulan … (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Mimar), … (Hakediş Raporunu İmzalayan-Kontrol Amiri İnşaat Mühendisi) ortak savunmalarında, kamu zararı tutarının yeniden hesaplandığını, yapılmayan imalatın birim fiyatı 2018 yılı fiyatları esas alınarak belirlendiğinden, tekrar fiyat farkı hesaplanmasına gerek olmadığını, dolayısıyla kamu zararı tutarının …. TL olması gerektiğini, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiğini ifade etmişlerdir.

Sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, konuya ilişkin kamu zararının … TL yerine, … TL olması gerektiği değerlendirilmiş olup, bu tutarın da yükleniciden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “… Üniversitesi Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İnşaatı İşi”nde yapılması öngörülen ve işe ait teknik şartnamede tarifi yapılan Y.26.008/308A poz no.lu “60 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, I. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile)” imalatı tarifte öngörülenden farklı yapılmasına rağmen bu farklılık nedeniyle işin tutarında meydana gelen azalış yüklenicinin hakedişinden kesilmeden ödeme yapılmasına ilişkin … TL’nin;

… TL’sine ilişkin işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kamu zararı tutarı olan … TL’si … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,