Sayıştay 2. Dairesi 35506 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 04.01.2018

• Karar No: 35506

• İlam No: 49

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işinde, ihale tarihinden sonra asgari ücretteki değişikliğe bağlı olarak, sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak kısmında artış olmasına ve bu artış nedeniyle yüklenici tarafından yemek paraları için ödenecek sigorta primi azalmasına rağmen yükleniciye bu durum göz önünde bulundurulmadan hakediş ödenmesi.

… Üniversitesi ile …. Limited Şirketi arasında düzenlenen sözleşmeye göre yürütülen “Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işinde, ihale tarihinden sonra asgari ücretteki değişikliğe bağlı olarak, sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak kısmında artış olmasına ve bu artış nedeniyle yüklenici tarafından yemek paraları için ödenecek sigorta primi azalmasına rağmen yükleniciye bu durum göz önünde bulundurulmadan hakediş ödendiği görülmüştür.

… ihale kayıt numaralı “Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işine ilişkin 31.12.2015 tarihli sözleşmenin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında;

“Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

31.08.2013 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulunun 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkında Kararına göre uygulanacaktır.”

denilmektedir.

31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın 6’ncı maddesinde;

“(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre bir işçinin ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın fiyat farkı ödemelerinde dikkate alınması gerekmektedir.

01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşveren Uygulama Tebliğinin “7.7- Kısmen Prime Tabi Tutulacak Kazançlar” kısmının “7.7.1- Yemek Paraları (Yardımı)” bölümünde;

“Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında işveren tarafından yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin %6’sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir.

Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar,

Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı = İstisna Tutarı,

Ödenen Yemek Parası – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası,

formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

…”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükümde yer alan formüle göre, brüt günlük asgari ücrette meydana gelecek değişiklik, prime esas kazancın tespitinde istisna tutulacak tutarı değiştirmekte, dolayısıyla sözleşmede öngörülen yemek ücretlerinden dolayı işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda fark meydana getirmektedir.

Yapılan incelemede “Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli olan brüt asgari ücretin, uygulama ayında artmış olduğu görülmüştür.

Buna bağlı olarak, yukarıdaki formülde yer alan istisna tutarı artmakta, prime esas kazanca dahil edilecek yemek parası azalmakta, buradan hareketle de yemek ücretlerinden dolayı işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primi yani işçilik maliyeti azalmaktadır.

Dolayısıyla, işçilik maliyetinde meydana gelen azalışın Esaslarda yer alan hükme göre yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gerekmektedir.

Ancak, konuya ilişkin ödeme emri belgeleri ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, hakedişlerin kesinti yapılmadan yükleniciye ödendiği, bu haliyle de kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, Raporda kamu zararının fazla hesaplandığı anlaşılmıştır. Şöyle ki, İşveren Uygulama Tebliğinin 7.7.1. maddesinden hareketle, istisna tutarının ödenen yemek parasından fazla olması halinde, sadece ödenen yemek parası için istisna uygulanması gerekmektedir. Ödenenden daha fazla bir miktarın prime esas kazançtan indirilmesi söz konusu olamayacağından, istisna tutarının ödenen yemek parasını aşan kısmına isabet eden prim miktarının kamu zararı hesabına dahil edilmesi mümkün değildir. “Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işinde yeni asgari ücret üzerinden hesaplanan istisna tutarı (3,29 TL), ödenen yemek parasını (3,19 TL) aştığı için, yeni istisna tutarı ile ihale tarihindeki istisna tutarı arasındaki farkın (3,29-2,55) primi için değil, ödenen yemek parası ile ihale tarihindeki istisna tutarı arasındaki farkın (3,19-2,55) primi için kamu zararı hesaplanması gerekmektedir. Buna göre yeniden hesaplanan kamu zararı tutarı aşağıdaki tabloda hesaplandığı şekliyle …. TL olmaktadır.

Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, kamu zararının yükleniciden tahsil edildiği, tahsilatta sorumlulara Sorgu ile bildirilen … TL kamu zararı tutarının esas alındığı, dolayısıyla yükleniciden … TL yersiz tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işinde, ihale tarihinden sonra asgari ücretteki değişikliğe bağlı olarak, sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak kısmında artış olmasına ve bu artış nedeniyle yüklenici tarafından yemek paraları için ödenecek sigorta primi azalmasına rağmen, bu azalmanın işçilik maliyetinde meydana getirdiği farkın fiyat farkı hesabına dahil edilmeyerek yükleniciye ödeme yapılması nedeniyle sorgu konusu edilen … TL’nin;

… TL’sinin … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

… TL’sinin yersiz tahsil edildiğinden ahizine iadesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,