Sayıştay 2. Dairesi 35501 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 23.11.2017

• Karar No: 35501

• İlam No: 308

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

……. Üniversitesi Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına yönetici payı olarak ve döner sermaye gelirlerine mesai dışı katkıları nedeniyle ödenebilecek ek ödemelerden fazla ödeme yapıldığı görülmüştür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre rektör, rektör yardımcısı ve genel sekretere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılabilmektedir. Ancak kendilerine bu kapsamda ödeme yapılan kişilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaması, bu kişilerin döner sermayeye mesai saatleri dışındaki katkılarının ise ek ödeme hesabında değerlendirilmesi gerekmektedir.

2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1. Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,

2. Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.”,

(d) fıkrasında;

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”

denilmektedir.

2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c), (d) ve (f) fıkralarında, döner sermaye gelirlerinden ödenebilecek oranlar belirlenmiş, aynı zamanda, (f) fıkrasının son bendinde “Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” ve (c) fıkrasının üçüncü bendinde “Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.” denilmek suretiyle ilgililer için ödenebilecek üst limit oluşturulmuştur.

Buna göre, Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, 58 inci maddenin (f) fıkrasından hareketle görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan %100 oranında, (c) fıkrasından hareketle mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmaları olması halinde bundan doğan katkılarına karşılık olarak %400 [(c) fıkrasının birinci bendinde belirtilen %800 oranının %50’si) oranında olmak üzere toplam %500’ü geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılması gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede Eğitim Fakültesinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında elde edilen gelirlerden dekan yardımcıları ……. ile …….’e bu oranları ve dolayısıyla oranlara göre hesaplanacak tutarı aşacak şekilde ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre, Eğitim Fakültesinde görevli dekan yardımcılarına mevzuata göre alabilecekleri ek ödemeden fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (f) fıkrasından hareketle görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme matrahının %100’ü oranında, (c) fıkrasından hareketle mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmaları olması halinde bundan doğan katkılarına karşılık olarak ek ödeme matrahının %400’ü oranında olmak üzere toplam %500’ü geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılması gerekirken, bu oranları aşacak şekilde ödeme yapılması sonucu sebep olunan ……. TL kamu zararının;

……. TL’sinin Harcama Yetkilisi (…….) ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi …….’e,

……. TL’sinin Harcama Yetkilisi (…….) ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi (…….) …….’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Başkan ……. ve Üye …….’in karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden bu yerlerde çalışanlara yapılacak ek ödemeye ilişkin düzenleme yapılmış; maddenin (d) fıkrasında, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

58 inci maddenin (f) fıkrasında ise rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan, yine fıkrada belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacağı, bu kapsamda bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının ise, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği belirtilmektedir.

Üniversitenin Eğitim Fakültesi dekan yardımcılarına, Fakültede gerçekleştirilen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında elde edilen gelirlerden ek ödeme yapılmıştır. İlgililerin yönetici olmaları nedeniyle bu ödemeler hakkında 58 inci maddenin (f) fıkrası kapsamında değerlendirme yapılması gerekmekle birlikte, (d) fıkrasından hareketle (c) fıkrası hükümlerinin uygulanmasına imkân bulunmamaktadır. Çünkü Programın açılmasına izin verilen üniversiteler ve bunların kontenjanları Yükseköğretim Kurulu tarafından her yıl yeniden belirlenmektedir. Bu nedenle Eğitim Fakültesinin, 58 inci maddenin (d) fıkrasında belirtilen “düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumu” olarak değerlendirilmemesi gerekir.

58 inci maddenin (e) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.” denildiğinden, bu fıkra kapsamına giren gelirlerin dağıtımında (c) fıkrasında belirtilen oranların uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yöneticilere yapılacak ek ödemeye ilişkin düzenleme yapılmış, maddenin üçüncü fıkrasında; “Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödeme de dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.” denilmiştir.

Dolayısıyla, ilgili dekan yardımcılarına ödenebilecek ek ödemenin üst sınırının %500 değil %1600 olarak belirlenmesi; buradan hareketle de, ilgililere ödenen tutarların, ek ödeme matrahının %1600’ünü aşan kısmı için kamu zararı hesaplanması ve bu tutar için tazmin kararı verilmesi gerekmektedir.