Sayıştay 2. Dairesi 35494 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 14.11.2017

• Karar No: 35494

• İlam No: 67

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde;

A- Bina ısıtma ve soğutmasında kullanılan VRF klima sistemi için gereken 880.3189 poz nolu “2x1,5mm2LIH (St)H Halojen Free Sinyal ve Kumanda Kablosu” imalatı sözleşme kapsamında olmasına rağmen dikey yüzey kumanda ünitesine çekilen kablonun iş artışına dahil edilmesi,

B- ÖZEL18 poz nolu “Çekerocak Yapılması” imalatı sözleşme kapsamında yer almasına rağmen iş artışına dahil edilmesi.

….. İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. yükleminde bulunan ve anahtar teslimi götürü bedel ile ihale edilen “… Üniversitesi Ziraat ve Su Ürünleri Fakültesi Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi”ne ait 7 nolu hakediş raporunun ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;

A- Bina ısıtma ve soğutmasında kullanılan VRF klima sistemi için gereken 880.3189 poz nolu “2x1,5mm2LIH (St) H Halojen Free Sinyal ve Kumanda Kablosu” imalatının sözleşme kapsamında olmasına rağmen dikey yüzey kumanda ünitesine çekilen kablonun iş artışına dahil edildiği görülmüştür.

Yüklenici ….. İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile İdare arasında …. tarihinde imzalanan sözleşmenin “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6 ncı maddesinde işin uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak anahtar teslim götürü bedelle akdedildiği belirtilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşmenin, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre yüklenici ihale dokümanında yer alan projelere ve bunlara ilişkin mahal listelerine göre teklif vermekte ve taahhütte bulunmaktadır. Projede bulunmayan ancak sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler için sözleşmenin 27 nci maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümler uygulanır. Şartnamenin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21 inci maddesi bu hususu düzenlemektedir. Anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen işlerde bir imalatın “ilave iş” olarak değerlendirilebilmesi ve bu kapsamda iş artışı yapılabilmesi, ancak imalatın projede, mahal listelerinde, şartnamelerde bulunmaması veya işin fen ve sanat kuralları gereği yapılması gerekmeyen imalatlardan olması halinde mümkündür.

Yapılan incelemede, bina ısıtma ve soğutmasında kullanılan VRF klima sistemi için gereken 880.3189 poz nolu “2x1,5mm2LIH (St) H Halojen Free Sinyal ve Kumanda Kablosu” imalatının iş artışı olarak değerlendirildiği görülmüştür. Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda her ne kadar bu imalatın elektrik projesinde ve ilgili mahallinde yer almadığı belirtilmişse de, söz konusu işe ait Mekanik Tesisat Teknik Şartnamesinde bu yapıda uygulanacak sistemler arasında VRF-VRV Tesisatı sayıldıktan sonra aynen;

“Yapıya ait otomatik kontrol sistemlerinin tamamının uygulanması, kablolarının çekilmesi, panellerinin yapılması, …bütün cihazların otomatik kontrol ekipmanlarına ait sistemin …mükemmel ve işler halde imalatı ve teslimi müteahhidin sorumluluğundadır. Müteahhit, mekanik sistemlere ait otomatik kontrol sistemleri ile ilgili hiç bir ek ücret talep edemez.”

Denildikten sonra Şartnamenin “6.VRF/V Tesisatı (Variable Refrigerant Flow/Volume) Değişken Debili Soğutuculu Sistem” başlıklı bölümünde “İşin Tanımı ve Yapılacak İşler” başlığı altında aynen;

"Bu özel teknik şartnamede genel ve özel anlamda tanımı ve anlatımı tarif edilen bütün işler, a-cad detay projelerin hazırlanması, bu işin yapımında kullanılacak tüm malzemeler, bu malzemelere ait montaj ve demontaj işçilikleri, nakliye, yatay ve düşey taşımalar ve bunlara ait işçilikler ile Yüklenici karı, genel giderler vb. Anahtar Teslimi Götürü Bedel Fiyatı kapsamında olup yüklenici’ye ayrıca bir ödeme yapılmayacaktır. Projeye ait mekanlar için merkezi soğutma işi kapsamında temin edilecek iç ve dış ünitelere haiz Değişken Soğutucu Akışkan Debili Sistemler (VRF - VRV) temin ve monte edilerek testi müteakip çalışır vaziyette teslim edilecektir. Üretici firma ve bütün cihazlar, CE belgesine sahip olacaktır."

“Merkezi Kumanda Özellikleri” başlığı altında ise aynen;

“Sisteme direct akuple bilgisayar vasıtasıyla bağlandığı sistemdeki iç ve dış üniteleri kontrol edebilen, oluşabilecek arızaların hata kodlarını gösterebilecek, bağlı olan tüm iç üniteleri kontrol edebilecek, açma kapama, sıcaklık, hava debisi ve çalışma modu ayarlanabilen, otomatik açma kapama yapabilir, yıllık zaman ayarı yapabilen montaja müteakip çalışır vaziyette teslim edilecektir.

Değişken soğutuculu akışkan debili (DSD, VRF, VRV) sistemi, iç üniteler-dış üniteler-otomasyon sistemleri arasındaki iletişim hattında en az 1,25 mm2 kesitli çok telli blendajlı kablo kullanılmalıdır. Dış ünitelere internet-intranet temini İdareye aittir.”

Denilmektedir.

Dolayısıyla teknik şartnamede ayrıntıları belirlenen VRF-VRV Tesisatında kullanılan kabloların ilave iş olarak değerlendirilmesi ve bedelinin iş artışı olarak ödenmesi mümkün görülmemektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

Hükmü bulunduğundan anahtar teslim götürü bedel içinde bulunan bir imalat için iş artışı kapsamında yeniden ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, …. İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. yükleminde bulunan “…. Üniversitesi Ziraat ve Su Ürünleri Fakültesi Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi”nde anahtar teslim götürü bedel içinde ihale edilen 880.3189 poz nolu “2x1,5mm2LIH (St) H Halojen Free Sinyal ve Kumanda Kablosu” imalatının iş artışı olarak değerlendirilerek KDV dahil …. TL ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi (Te.Bak.İşl.Şb.Müd. V.) … Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk.) …. ile Diğer Sorumlu (Elektrik Elektronik Mühendisi) …..’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

B- ÖZEL18 poz nolu “Çekerocak Yapılması” imalatı sözleşme kapsamında yer almasına rağmen iş artışına dahil edildiği görülmüştür.

Yüklenici …. İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile İdare arasında … tarihinde imzalanan sözleşmenin “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6 ncı maddesinde işin uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak anahtar teslim götürü bedelle akdedildiği belirtilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşmenin, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre yüklenici ihale dokümanında yer alan projelere ve bunlara ilişkin mahal listelerine göre teklif vermekte ve taahhütte bulunmaktadır. Projede bulunmayan ancak sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler için sözleşmenin 27 nci maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümler uygulanır. Şartnamenin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21 inci maddesi bu hususu düzenlemektedir. Anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen işlerde bir imalatın “ilave iş” olarak değerlendirilebilmesi ve bu kapsamda iş artışı yapılabilmesi, ancak imalatın projede, mahal listelerinde, şartnamelerde bulunmaması veya işin fen ve sanat kuralları gereği yapılması gerekmeyen imalatlardan olması halinde mümkündür.

Yapılan incelemede, mukayeseli keşif tablosunda Özel 18 poz nolu çekerocak imalatının iş artışı olarak değerlendirildiği görülmüş, sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda ise bu imalatın projesinde ve ilgili mahallinde yer almadığı ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu işe ait Mekanik Tesisat-Havalandırma Tesisatı mahal listesinin incelenmesinde çekerocak imalatına “EA-ÇO-1 Laboratuvar Çeker Ocak Egzost Aspiratörü (1)”, “EA-ÇO-2 Laboratuvar Çeker Ocak Egzost Aspiratörü (2)”, .., “EA-ÇO-9 Laboratuvar Çeker Ocak Egzost Aspiratörü (9)” denilmek suretiyle yer verildiği ve bu imalatların her biri için değişik özelliklerde 252-101 pozunda “Çatı tipi aspiratör” ve 790-207 pozunda “3 fazlı 1500 d/min. Elektrik motoru 1,1 kw.” kullanılacağının belirtildiği, projede ise çekerocaklara yer verildiği görülmektedir. Anılan nedenle, mahal listesinde bulunan, dolayısıyla yüklenicinin yapmayı taahhüt ettiği söz konusu imalatlar için ayrıca ödeme yapılması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre kamu zararıdır. Bu maddede aynen;

“Kamu zararı kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.”

Hükmü bulunduğundan anahtar teslim götürü bedel içinde bulunan bir imalat için iş artışı kapsamında yeniden ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, …. İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. yükleminde bulunan “…. Üniversitesi Ziraat ve Su Ürünleri Fakültesi Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi”nde anahtar teslim götürü bedel içinde ihale edilen Çekerocak yapılması imalatının iş artışı olarak değerlendirilerek KDV dahil …. TL ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi (Te.Bak.İşl.Şb.Müd. V.) …., Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk.) …. ile Diğer Sorumlu (Makine Mühendisi) …..’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,

İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,