Sayıştay 2. Dairesi 35490 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 10.10.2017

• Karar No: 35490

• İlam No: 236

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2011

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

76 sayılı asıl ilamın 13 üncü maddesinin B bendiyle;

… Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde çalışmakta olan personele yapılan katkı payı ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan inceleme sonucu yapılan kesintilerin mahsup edilmemesi sonucu oluşan … TL’nin savunmada belirtilen gerekçelerle (dağıtım oranının hatalı belirlenmesi nedeniyle) yeniden yapılan hesaplama sonucu … TL olduğu anlaşıldığından, … TL hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, kalan … TL tutarındaki kamu zararının; Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’dan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine karar verilmişti.

Bu defa, Harcama Yetkilisi …’ın Temyiz talebi üzerine Temyiz Kurulunca verilen … tarih … Tutanak no’lu kararında;

SGK ödeme işlemlerinde fatura teslim tarihinden itibaren incelenmesi tamamlanmış ve mutabakata varılmış faturalar 60 gün içinde, 60 günde inceleme tamamlanmadıysa avans olarak ödendiği, ancak SGK Bölge İl Müdürlüğünün incelemesi sonucu kesinti yapıldığı, bu uygulamanın 2,5-3 ay bazen 5-6 ay gecikmeye sebep olabildiği, böyle bir durumda, ilamda belirtilen uygulamayla döner sermaye ek ödemelerinin her ay düzenli olarak ödenmesi konusunda büyük bir sıkıntı oluşacağı,

Bunun yanı sıra, yapılan döner sermaye ek ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından inceleme sonucu yapılan kesintilerin mahsubunun uygulanabilirlik kabiliyeti bulunmadığı gibi hukuki açıdan da itirazlara konu olabilecek mahiyette olduğu, şöyle ki; tamamen inceleyicinin (SGK’nın) inisiyatifi doğrultusunda örnekleme yöntemi ile yapılan kesintilerde sorumluluk hukuku açısından mevzuata aykırı işlemin olup olmadığı ve kusurun tespiti esas olup, tüm kesinti tutarının, faturası incelenen öğretim üyesine yansıtılması imkânsız olduğu gibi, toplam fatura tutarına yansıtılan oranın kusur ve sorumluluğu bulunmayan diğer öğretim üyelerine yansıtılması da hakkaniyetli olmayacağı, kamu idaresince (üniversitece) yapılan itirazlar neticesinde bir kısım kesintilerin de geri alınabildiğini,

Bu nedenle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan fatura incelemesinin farklı bir kontrol mekanizması olup, bu inceleme sonucunda yapılacak kesintilerin, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye ek ödemelerine ilişkin Yönetmelikteki (ilama konu olayda Kurum tarafından fiilen gerçekleştirildiğinin açık olduğu belirtilen) gelir getirici işlemlerin ve diğer faaliyetlerin yapılmadığı hâlde yapılmış gibi gösterilmesi ve gerekmediği hâlde işlemlerin artırılması ve haksız olarak alınan ek ödemelerin geri alınmasına dair hükümlerle bağdaştırmak suretiyle kimlerden ne şekilde ve ne tutarlarda tahsil edileceği belli olmayan bir kamu zararı tespiti yapılmasında hukuki isabet görülmediği,

SGK tarafından yapılan inceleme sonucu sonradan yapılan kesintilerin döner sermaye ek ödemelerinden mahsup edileceğine dair bir yasal mevzuat hükmü de bulunmadığı,

Her ne kadar sorumlular, kamu zararı tablosunda belirtilen verilerin kurum kayıtları ile örtüşmediğinin; dağıtılan ek ödeme oranının % 29,74 olduğunun savunmalarında belirtildiğini, ilamda dağıtım oranının hatalı belirlendiğine yer verilmiş olmasına rağmen kamu zararı tablosunda kesinti oranının % 39,45 olarak gösterildiğini ifade etmekte iseler de; kamu zararı tablosunda % 29,74 oranı üzerinden kamu zararı hesabı yapıldığı görülmekle beraber, … Üniversitesi … ve … Tıp Fakültesi Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasına İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmeliğin 3 üncü madde (e) fıkrasında dağıtılacak tutarın % 20 ila % 35 arasında olacağı belirlenmiş, aylık ek ödeme tutarı dönem içinde gerçekleşen aylık hizmet gelir tutarının % 35'ini aşmamış, yıllık ortalama % 29,74 olarak gerçekleşmiş olması durumları göz önüne alındığında; sene içerisinde muğlak olan Sosyal Güvenlik Kurumu kesintileri göz önünde bulundurularak döner sermaye ek ödemesi yapılmış olduğundan da bahsedilebileceği,

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi bağlamında bir kamu zararına sebebiyet verildiğinden söz edilemeyeceğinden; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 76 sayılı İlamın 13 üncü maddesinin B) bendi ile verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün Bozulmasına ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde, 76 sayılı asıl ilamın 13 üncü maddesinin B bendinin 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca yeniden karara bağlanmak üzere yargılanmasına karar verilmiştir.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin ‘Yasaklar’ başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Kurumlarda gelir getirici işlemleri ve diğer faaliyetleri yapmadığı hâlde yapmış gibi gösterenler ve gerekmediği hâlde işlemleri artıranlar hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.

(2) Haksız olarak ek ödeme aldıkları tespit edilenlerden, haksız olarak yapılan ek ödemeler geri alınır.” denilmektedir.

Sorgu konusu yapılan ödemelerde gelir getirici işlemler ve diğer faaliyetlerin yapılmadığı hâlde yapılmış gibi gösterilmesi veya gerekmediği hâlde işlemlerin artırılması gibi bir durum söz konusu olmayıp, fatura edilen tüm işlemlerin gerçekleştirilmiş işlemler olduğu görülmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu fatura inceleme birimi tarafından örnekleme yöntemiyle yapılan kesintiler nedeniyle sorumluluk hukuku açısından mevzuata aykırı işlemin olup olmadığı ve kusurun tespitinin olanaksızlığı söz konusudur.

Diğer taraftan, 17.09.2004 tarih ve 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında; Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere bağlı olarak kurulmuş olup, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan idarelere bağlı döner sermayeli işletmelerin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarın % 15’inin genel bütçeye irat kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara yatırılacağı, aylık gayrisafî hasılattan irat kaydedilecek oranı döner sermayeler itibariyle % 10’a kadar indirmeye Maliye Bakanının yetkili olacağı belirtilmiştir. Maliye Bakanlığı tarafından 31.01.2008 tarihli onayı ile üniversite döner sermaye işletmelerinin aylık gayrisafi hasılatından genel bütçeye aktarılacak miktarlara esas olmak üzere tespit edilen % 15 olan hazine payı oranının 01.01.2008 tarihinden itibaren % 5 olarak uygulanması, Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.01.2011 tarihli ve 01126 sayılı yazısı ile de; 01.01.2011 tarihinden itibaren üniversitelere bağlı döner sermaye işletmelerinde aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarlar üzerinden genel bütçeye aktarılacak miktara esas olan oranın % 1 olarak uygulanması öngörülmüştür. Ayrıca, 03.03.2011 tarih ve 27863 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 17.02.2011 tarihinde kabul edilen 6114 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine eklenen hükme binaen bilimsel araştırma projeleri fon payına ilişkin oran da üniversite yönetim kurulu tarafından % 5 olarak belirlenmiştir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereği, döner sermaye birimi olarak …Üniversitesi … Tıp Fakültesinde elde edilen gelirden (gayrisafi hasılattan) en az % 35’inin o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılması, % 1’inin hazine payı olarak genel bütçeye aktarılması, en az % 5'i olmak üzere Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenen oranın bilimsel araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına yatırılması yasal bir zorunluluk olup, ayrılan bu paylar sonrasında, kalan % 59’luk kısımdan döner sermayenin mali yapısının gelir-gider dengesi ve kanuni limitler göz önüne alınarak ek ödeme yapılabilecektir.

… Üniversitesi … ve … Tıp Fakültesi Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasına İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmeliğin 3 üncü madde (e) fıkrasında dağıtılacak tutarın % 20 ila % 35 arasında olacağı belirlenmiş, aylık ek ödeme tutarı dönem içinde gerçekleşen aylık hizmet gelir tutarının % 35’ini aşmamış, yıllık ortalama % 29,74 olarak gerçekleşmiştir.

Bu itibarla, … Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde çalışmakta olan personele ödenen katkı paylarından Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan kesintilerin mahsup edilmemesi nedeniyle, sorgu konusu yapılan … TL ek ödemenin (dağıtım oranının hatalı belirlenmesi nedeniyle) yeniden yapılan hesaplama sonucu … TL olduğu anlaşıldığından … TL hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, … TL tutarında ek ödeme yapılmasına ilişkin olarak ise 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına,

İşbu ilâmın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,