Sayıştay 2. Dairesi 35441 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 29.11.2016

• Karar No: 35441

• İlam No: 91

• Madde No: 8

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Üniversite lehine karara bağlanan ve tahsil edilen avukatlık vekalet ücretlerinin en fazla % 95’inin dağıtılması mümkün iken, tamamının dağıtılması.

Üniversite lehine karara bağlanan ve tahsil edilen avukatlık vekalet ücretlerinin tamamının dağıtıldığı görülmüştür.

02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacının, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında ise aynen;

“İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata % 55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara % 40’ı eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.”

denilmektedir.

659 sayılı KHK’ya dayanılarak çıkartılan Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli başlıklı” 6 ncı maddesinde ise;

“Emanet hesaplarında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretlerinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10000) gösterge rakamın memur aylıklarına uygulanan katsayı çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır;

a-) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata % 55, vekâlet ücreti dağılımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara % 40’ı eşit olarak ödenir.

b-) Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.

c-) Dağıtımı yapılmayan % 5’lik kısım muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedilir.”

denilmektedir.

Söz konusu hükümlere göre, idare lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretlerinin % 95’i dağıtıma tabi iken, dağıtımı yapılmayan % 5’inin kurum bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, tahsil edilen vekalet ücretinin tamamının personele dağıtımı mümkün olmadığı halde, yapılan incelemede tahsil edilen vekalet ücretinin tamamının personele dağıtıldığı tespit edilmiştir.

Sorumlular savunmalarında her ne kadar 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 ve 16 ncı maddelerinin Anayasa Mahkemesinin 6.6.2013 günlü ve E.2011/145, K.2013/70 sayılı kararı ile iptal edildiğini belirtmiş olsalar da söz konusu Kararın “VIII- Sonuç” bölümünde aynen;

“26.9.2011 günlü, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin;

…

B- 1) 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 18., geçici 1. ve geçici 2. maddelerinin Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu dışında kalan kurumlar yönünden, …;

a- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal istemlerinin reddine, oybirliğiyle,

b- Anayasa’nın 70. ve 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal istemlerinin reddine, Osman Alifeyyaz Paksüt’ün karşıoyu ve oyçokluğuyla,

2. 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 18., geçici 1. ve geçici 2. maddeleri, Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yönünden 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddelerin Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine, oybirliğiyle,

…”

denilmiştir.

Dolayısıyla söz konusu Kararda 659 sayılı KHK’nın 14 ve 16 ncı maddeleri sadece Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yönünden 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddelerin Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine, bunlar dışında kalan kurumlar yönünden ise Anayasaya aykırı olmadıklarına karar verildiğinden Üniversiteler yönünden Kararname ve Yönetmelik hükümlerinin yürürlüğü devam etmektedir.

Sorumluların savunmalarında ayrıca 1136 sayılı Avukatlık Kanununa atıf yapılarak vekalet ücretlerinin tamamının avukata ait olduğu belirtilmiş olsa da 659 sayılı KHK hükümleri bu KHK kapsamında olan kamu kurumlarının avukatları için 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre özel ve öncelikli olup anılan 659 sayılı KHK ve buna istinaden yürürlüğe konulan Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Savunmalarda bahsedilen bir diğer husus esas olarak dağıtımın nasıl yapılacağı ile ilgili olup vekalet ücretlerinin % 95’inin öncelikle dağıtıma tabi tutulacağı, arta kalan tutarın ilgili muhakemat biriminde limitini doldurmayanlara ödeneceği, bu ödemeden sonra kalan bir tutar olursa bunun dağıtılmayan kısım olarak anlaşılması gerektiği şeklindedir. Ancak söz konusu savunmada Yönetmelik hükümlerinin göz ardı edildiği görülmektedir. Kararname ile Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde vekalet ücretlerinin % 95’lik kısmının Kararnamenin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ve Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümlerine göre bu maddelerde yer alan limitler göz önünde bulundurularak dağıtılması, % 5’lik kısmın ise Hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak söz konusu limitlerin uygulanması neticesinde dağıtılamayan tutarın bulunması halinde, bu kısım hukuk biriminde görev yapan ve limitlerini doldurmamış olanlara ödenebilecektir.

Savunmada ayrıca Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014 ve 2015 yıllarını kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri uyarınca limitlerin hesaplanmasında 13.000 gösterge rakamının esas alınması gerektiği belirtilmiş ise de kamu zararı tablosunun incelenmesi neticesinde limitlerin sorgu konusu edilmediği, % 5 oranında ayrılması gereken Hazine payının ayrılmaması konusunun sorguda yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla % 5’lik kısmının gelir kaydedilmesi, geriye kalan % 95’in dağıtımı esnasında limitlerin göz önünde bulundurulması gerekirken tahsil edilen vekalet ücretlerinin tamamının Hukuk Müşaviri …..… ile Avukat ……..’ya ödendiği görülmüştür.

Bu itibarla, Üniversite lehine karara bağlanan ve tahsil edilen avukatlık vekalet ücretlerinden % 5 oranında Hazine hissesinin ayrılmaması sonucu oluşan ….. TL'lik kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi Avukat ……. ile Harcama Yetkilisi Hukuk Müşaviri ………’den müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,