Sayıştay 2. Dairesi 35431 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 26.10.2016

• Karar No: 35431

• İlam No: 314

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

288 sayılı ilamın 1/A maddesinde, …….Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “….. Özel İmalat Mobilya ve Dekorasyon Malzemeleri ve Mutfak Ekipmanları Alımı” işinde ihale kapsamında yer alan bazı mal ve malzemelerin ihale fiyatlarının ….. Ticaret Odasından ihale tarihi itibariyle alınan rayiç fiyatlar ile karşılaştırılması sonucunda bu mal ve malzemelerin piyasa rayicinden daha yüksek fiyatla alındığı, bu durumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesine göre kamu zararına sebebiyet verdiği belirtilerek Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ile İhale Komisyonu Başkanı ve Üyeleri ile İhale Yetkilisi için tazmin talebinde bulunulmuşsa da sorumlularca kendilerinin piyasa araştırması yapmakla görevlendirilmediği, yapılan piyasa araştırmasına göre ihalenin yaklaşık maliyetin altında sonuçlandırıldığı, ihale konusu mal ve malzemelerin piyasa rayiçlerinin ihale komisyonu ve harcama birimlerince belirlenmesinin mümkün olmadığı, belgeler üzerinde yapılan incelemede herhangi bir eksik, hata veya kusur bulunmaması nedeni ile ödeme belgelerinin imzalandığı ifade edildiğinden ödeme emri belgeleri ve eki evraklar ile …. Ticaret Odasından alınan rayiç bedeller ve savunmalar değerlendirildiğinde, söz konusu alımlara ilişkin piyasa fiyat araştırma sürecinin ayrıntılı biçimde incelenerek bu süreçte görevli olanlardan gerekli savunmalar alınıp sonucun Dairemize intikalini teminen konunun Başkanlığa bildirilmesine ve düzenlenecek ek raporun gelmesinden sonra yargılamaya devam edilmesine karar verilmişti.

Bu defa düzenlenen raporda, asıl raporda savunmaları alınmamış olan piyasa fiyat araştırmasına ilişkin tutanaklarda imzası bulunan kişilerin de ek sorgu düzenlenmek suretiyle savunmalarının alındığı görülmüştür.

Gerek 288 sayılı ilama esas yargılamaya esas raporda gerekse söz konusu ek raporda yer alan savunmaların ve denetçi görüşlerinin incelenmesi neticesinde, …… Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “….. Özel İmalat Mobilya ve Dekorasyon Malzemeleri ve Mutfak Ekipmanları Alımı” işinde ihale kapsamında yer alan bazı mal ve malzemelerin ihale fiyatlarının …. Ticaret Odasından ihale tarihi itibariyle alınan rayiç fiyatlar ile karşılaştırılması sonucunda bu mal ve malzemelerin piyasa rayicinden daha yüksek fiyatla alındığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm uyarınca ihalelerin temel ilkelere uygun olarak yapılması gerekirken “….. Özel İmalat Mobilya ve Dekorasyon Malzemeleri ve Mutfak Ekipmanları Alımı” işine ait ihalede bu temel ilkelere riayet edilmeden ihale konusu bazı malzemelerin piyasa rayicinden yüksek fiyatla temin edildiği, böylece kaynakların verimli kullanılmasına ilişkin ilkenin ihlal edildiği anlaşılmıştır.

Sorumlular savunmalarında her ne kadar …. Ticaret Odasından alınan rayiç fiyatların kendileri için bağlayıcı olmadığını belirtmiş olsalar da 12.09.2005 tarih ve 25934 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Oda Muamelat Yönetmeliğinin “Rayiç fiyat tespiti” başlıklı 35 inci maddesinde;

“ Odalar ve bunların şubeleri, çalışma alanları içerisinde üretilen veya satılan mal ve hizmetlerin fiyat tespitini yapmaya yetkilidir. Ancak, imalata ilişkin fiyat tespitlerinde yetki münhasıran imalatın yapıldığı yerdeki sanayi odasına veya ticaret ve sanayi odasına aittir…”

Aynı Yönetmeliğin “Rayiç fiyat tespit usulü” başlıklı 36 ncı maddesinde ise;

“ Rayiç fiyatlar, rayiç fiyat tespiti istenilen mal veya hizmetle iştigal eden en az üç işletmeden mümkünse belgelendirilmek suretiyle alınacak fiyatların ortalaması veya birbirine en yakın değeri dikkate alınarak tespit edilir. Bu sayıda işletmenin bulunmaması halinde, kaç işletmeden fiyat alındığı ayrıca belirtilir. Borsaya tabi maddelerin rayiç fiyatı, istenilen tarihte borsada tescil edilen fiyatlar dikkate alınarak belirlenir…”

hükümleri bulunduğundan ve ihaleye davet edilen tüm firmaların adreslerinin de ….’da olması nedeniyle, …. Ticaret Odasının ihale konusu malların piyasa rayiçlerinin tespitinde yetkili olduğu muhakkaktır.

Sorumlular savunmalarında ayrıca sorumluluklarına itiraz etmektedirler. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali “başlıklı 39 uncu maddesinde;

“İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…”

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;

“İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder…”

denilmektedir.

Söz konusu hükümler uyarınca ihale komisyonu ve ihale yetkilisinin ihaleyi iptal etme yetkileri bulunduğu halde bu yetkilerini kullanmayarak piyasa rayicinden yüksek fiyatlı mal alımına sebebiyet vermeleri sonucu oluşan kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde ise, harcama yetkililerinin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumlu oldukları belirtilmiş olduğundan harcama yetkilisinin de yapılan ihale sonucunda oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

Anılan nedenlerle …...Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “…… Özel İmalat Mobilya ve Dekorasyon Malzemeleri ve Mutfak Ekipmanları Alımı” işinde ihale kapsamında yer alan bazı mal ve malzemelerin ihale fiyatlarının piyasa rayicinden daha yüksek fiyatla alınması sonucu oluşan …… TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Fakülte Sekreteri) ….., Gerçekleştirme Görevlisi ve İhale Komisyonu Başkanı (Şube Müdürü) ….., İhale Yetkilisi (İMİD Bşk.) ….. ile İhale Komisyonu Üyeleri (Uzm.Üye) Yrd.Doç.Dr. ….., (Uzm.Üye) ….., (Mali Üye) ….. ve (Üye) …..’ten müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oyçokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye ……..’ın karşı oy gerekçesi:

Ödeme emri eki belgelerin incelenmesi sonucunda piyasa fiyat araştırmasının ….. Üniversitesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının ….. sayılı yazılarıyla firmalara gönderilen teklif mektuplarıyla yapıldığı; söz konusu belgelerin İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı …… imzasıyla bu firmalara gönderildiği; dolayısıyla piyasa fiyat araştırmasının Daire Başkanı ……. tarafından yapıldığı anlaşıldığından tazmin hükmünün, yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen esaslara göre tespit etmediği görülen söz konusu kişi adına münferiden verilmesi gerekir.