Sayıştay 2. Dairesi 35391 Kararı -

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 10.05.2016

• Karar No: 35391

• İlam No: 187

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü:

• Hesap Yılı: 2014

• Konu:

KARAR

…………….. Ltd. Şti. yüklenimindeki .............. Yerleşkesi Rektörlük Binası Yapımı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşinde;

a) Projede ve teknik şartnamede bina iç ve dış duvarlarında teçhizatlı gaz beton kullanılması öngörülmüşken teçhizatsız gaz beton kullanılması ve kullanılmayan teçhizatlı gaz beton bedelinin ödenmesi.

b) Bedeli ödenen elastomer esaslı (-20 C soğukta bükülmeli) polimer bitümlü malzeme yerine plastomer esaslı (-10 C soğukta bükülmeli) polimer bitümlü malzeme kullanılarak su yalıtımı yapılması.

c) 19.053/2-A1-MAKU poz nolu XPS köpük (8 cm) ile yapılan ısı yalıtımı yeni birim fiyatının analizinde ısı iletkenliği <=0,030 W/mK ve yangın sınıfı B1 olan XPS malzemenin rayicine yer verilmesine karşılık fiilen ısı iletkenliği 0,035 W/mK ve yangın sınıfı E olan XPS kullanılması.

………….. Ltd. Şti. yüklenimindeki ………. Yerleşkesi Rektörlük Binası Yapımı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşinde;

a) İşin projesinde ve teknik şartnamesinde bina iç ve dış duvarlarında teçhizatlı gaz beton kullanılması öngörüldüğü halde, işin gereğine daha uygun olduğu için teçhizatsız gaz beton kullanılması ve kullanılmayan teçhizatlı gaz beton bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, işe ait Projenin “Cephe Sistem Detayı”nda duvarların 18.115/01 (10 cm kalınlığındaki teçhizatlı hafif gaz beton duvar elemanları (G3 sınıfı) ile duvar yapılması) ve 18.115/05 (20 cm kalınlığındaki teçhizatlı hafif gaz beton duvar elemanları (G3 sınıfı) ile duvar yapılması) pozlarına uygun olacağının belirtildiği, Teknik Şartnamede 18.115/01 ve 18.115/05 pozlarının, “10 cm/20 cm kalınlıktaki hafif gaz beton teçhizatlı duvar elemanlarının (G3 sınıfı) vinç ve her türlü ankraj malzemesi kullanılarak monte edilmesi” şeklinde tanımlandığı, uygulamada 10 cm/20 cm kalınlığındaki teçhizatsız hafif gaz beton duvar elemanları (G2 sınıfı) kullanıldığı, sorgu üzerine ……… TL’lik kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle, işin projesinde ve teknik şartnamesinde bina iç ve dış duvarlarında teçhizatlı gaz beton kullanılması öngörülmüşken, teçhizatsız gaz beton kullanılması ve kullanılmayan teçhizatlı gaz beton bedelinin ödenmesi sonucu oluşan ve hesabı yukarıda gösterilen ………. TL’lik kamu zararının …… yevmiye nolu ödeme emri ile tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Başkan ………..’in karşı oy gerekçesi:

……….. Yerleşkesi Rektörlük Binası Yapımı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı işine ait projenin cephe sistem detayında duvarların 18.115/01 pozuna uygun 10 cm kalınlığında ve 18.115/05 pozuna uygun 20 cm kalınlığında gaz beton duvar olacağı belirtilmiştir. İşe ait teknik şartnamede de 18.115/01 ve 18.115/05 pozları, 10 cm/20 cm kalınlıktaki hafif gaz beton teçhizatlı duvar elemanlarının (G3 sınıfı) vinç ve her türlü ankraj malzemesi kullanılarak monte edilmesi şeklinde tanımlanmıştır.

Denetçi tarafından yerinde yapılan tespitte ise fiilen 10 cm/20 cm kalınlıkta G2 sınıfı hafif gaz beton teçhizatsız duvar elemanlarının kullanıldığı tespit edilmiştir.

Duruşma sırasında, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı ve bu Dairede görevli mühendis ve mimarlar ile yüklenici firma temsilcilerinin açıklamalarından; Projenin hatalı olduğu, söz konusu binada teçhizatlı gaz beton kullanılmasının fen ve sanat kurallarına aykırı olduğu, işin gereğine uygun olarak, yüklenici firma tarafından fiili imalatın teçhizatsız gaz beton olarak gerçekleştirildiği, imalatın bu şekilde yapılması gerektiğinin İdarece de kabul edildiği anlaşılmıştır.

Müteahhit her ne kadar bu hususta Yapım İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen şekilde, süresi içinde idareye yazılı bildirimde bulunmamışsa da, bu açık hatanın, imalata da ödemelere de esas alınması söz konusu olamaz. Böyle bir durumda, idare ile yüklenicinin, yazılı hale getirilmiş olmasa bile, fen ve sanat kurallarına ve işin gereğine uygun imalatın yapılması hususunda anlaşmış olduğunu, ihaledeki tekliflerin de, fen ve sanat kurallarına aykırı imalata göre değil, olması gereken imalata göre verildiğini kabul etmek gerekir. Diğer bir ifadeyle, ihalede oluşan fiyat teçhizatsız gaz beton üzerinden olmak durumundadır. Aksi hal, uygulanamayacak bir edim üzerinde anlaşmak anlamına gelir ki, bu durum sözleşmenin o kısmını geçersiz hale getirir.

Esasen söz konusu imalatın pursantaja esas alınan yaklaşık maliyetteki payı ile, cins ve miktar olarak fiilen gerçekleştirilen imalatın değerinin birbirine yakın olduğu da görülmektedir.

Kaldı ki, kamu zararı hesabında Bayındırlık birim fiyatları esas alınmış ve ihale indirimi uygulanmıştır ki, bu hesaplama tarzı da mevzuata uygun değildir. Zira anahtar teslimi götürü bedel bir ihalede birim fiyat üzerinden imalat bedeli hesaplanamaz. Aynı şekilde bu tür ihalelerde bir ihale indirim oranı bulunmadığından, gizli olan yaklaşık maliyetle ihale bedelini karşılaştırarak, bu mukayeseden bir indirim oranı belirlemek de geçerli ve anlamlı bir yöntem değildir. Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin bedellerinin yüklenici ile birlikte tespiti gerekmektedir. Oysa mevcut olayda, bu şekilde bir yeni fiyat tespiti de söz konusu değildir.

Bu durumda, sözleşme tutarının değiştirilmemesi ve söz konusu imalat için herhangi bir kesinti yapılmaması, yersiz tahsil edilen meblağın da ahizine (yükleniciye) iadesine karar verilmesi gerekir.

b) İş artışı kapsamında bedeli ödenen 18.466/2 nolu poz yerine daha ucuz olan 18.466/1 nolu pozun uygulanarak su yalıtımı yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, işin devamı sırasında iş artışı kapsamında su yalıtımı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 18.466/2 nolu pozu 2011 yılı birim fiyatı esas alınarak yeni birim fiyat tespit edildiği, 18.466/2 nolu pozun tanımının “3 mm kalınlıkta elastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtülerle iki katlı su yalıtımı yapılması (temellerde 6 m'ye kadar su basıncına karşı, yüzme havuzu, su depoları ve benzeri yerlerde, -20C soğukta bükülmeli)” şeklinde olduğu, inşaatta fiilen – 10 C soğukta bükülmeli su yalıtım malzemesi kullanıldığı, kullanılan malzemeye denk düşen 18.466/1 nolu pozun “3 mm kalınlıkta plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtülerle iki katlı su yalıtımı yapılması (temellerde 6 m'ye kadar su basıncına karşı, yüzme havuzu, su depoları ve benzeri yerlerde, -10C soğukta bükülmeli)” şeklinde tanımlandığı, sorgu üzerine 30.882,82 TL’lik kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.

İş artışı kapsamında bedeli ödenen 18.466/2 nolu poz yerine daha ucuz olan 18.466/1 nolu pozun uygulanarak imalatın gerçekleştirilmesi sonucu oluşan ve hesabı yukarıda gösterilen ………. TL’lik kamu zararının …. yevmiye nolu ödeme emri ile tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle,

c) 19.053/2-A1-MAKU poz nolu XPS köpük (8 cm) ile yapılan ısı yalıtımı yeni birim fiyatının analizinde ısı iletkenliği <=0,030 W/mK ve yangın sınıfı B1 olan XPS malzemenin rayicine yer verilmesine karşılık fiilen ısı iletkenliği 0,035 W/mK ve yangın sınıfı E olan XPS kullanılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, yeni birim fiyat analizinde 04.612/4C2B1 poz nolu 300 kPa basınç dayanımlı ve ısı iletkenliği <=0,030 W/mK olan XPS malzemenin ihalenin yapıldığı yıl olan 2011 yılı rayicinin (240,00 TL) esas alındığı, yerinde yapılan tespitte 300 kPa basınç dayanımlı ve ısı iletkenliği 0,035 W/mK olan malzeme kullanıldığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinde 300 kPa basınç dayanımlı ve ısı iletkenliği 0,035 W/mK olan XPS malzeme için 04.612/4C2B2 pozu bulunduğu ve 2011 yılı rayicinin 220,00 TL olduğu, adı geçen Bakanlığın 2011 yılı rayiçlerinde XPS malzemelerin yangın sınıfının B1 olarak belirtildiği, bu malzemelerin 2012 yılı rayiçlerinde yangın sınıfı E olarak değiştirildiği ve rayicinin düşürüldüğü, sorgu konusu işte İzocam marka XPS kullanıldığı, İzocam firmasının 06.09.2012 tarihli yazısında “TS 11989 EN 13164 standardında, ülkemizde bu standardın atıf yaptığı TS EN 13501-1 standardına göre deney yapacak laboratuvar bulunmaması nedeniyle Nisan 2004 tarihine kadar ürünlerin yangına tepki sınıflarının Ek MA’ya göre verilebileceği belirtilmiştir. Bu eke göre XPS ürünlerin B1 sınıfını sağlaması gerektiği ifade edilmiştir. 2004 yılından sonra ise B1 sınıflandırması tamamen kaldırılmıştır. TS EN 13164 standardının atıf yaptığı TS EN 13501-1 deney standardına göre XPS ürünlerin yangına tepki sınıfı 2004 yılından beri tüm üreticiler tarafından E olarak beyan edilmektedir. Bu sınıflandırmada B1 sınıfı bulunmamaktadır.” denildiği, 2004 yılından itibaren fiilen B1 sınıfı XPS malzeme kullanılmasının mümkün olmadığı, ancak Bakanlık rayiçlerinde hatalı olarak 2012 yılına kadar B1 sınıfı malzemenin rayicinin kullanıldığı, 2012 yılında E sınıfı malzemenin rayiçlerine yer verildiği, dolayısıyla her ne kadar söz konusu işin ihalesi 2011 yılı olsa da bu yıl için belirlenen 240,00 TL’lik rayicin B1 sınıfı malzeme için olduğu, sorgu üzerine ………. TL’lik kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle, 19.053/2-A1-MAKU poz nolu XPS köpük (8 cm) ile yapılan ısı yalıtımı yeni birim fiyatının analizinde ısı iletkenliği <=0,030 W/mK ve yangın sınıfı B1 olan XPS malzemenin rayicine yer verilmesine karşılık fiilen ısı iletkenliği 0,035 W/mK ve yangın sınıfı E olan XPS kullanılması sonucu oluşan ve hesabı yukarıda gösterilen ………. TL’lik kamu zararının ….. yevmiye nolu ödeme emri ile tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle,