Sayıştay 2. Dairesi 35335 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 01.10.2015

• Karar No: 35335

• İlam No:

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Hukuk Müşavirliğinde Rektörlük onayı ile Hukuk İşleri Genel Koordinatörü olarak görevlendirilen Hukuk Fakültesi Dekanı’na avukatlık vekalet ücreti ödenmesi.

…………. Üniversitesi Hukuk Müşavirliğince takip edilen davalardan idare lehine sonuçlananlar için takdir edilen avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ilişkin belgeler incelendiğinde, vekaleten görev yapan hukuk müşaviri bulunmakta iken, ………. Üniversitesi’nde Profesör kadrosunda bulunan ve Rektörlük onayı ile 02.01.2014 tarihinden itibaren Hukuk İşleri Genel Koordinatörü olarak görevlendirilen Hukuk Fakültesi Dekanı …………’ya “hukuk birim amiri” olarak 659 sayılı KHK ile öngörülen limitler dahilinde avukatlık vekalet ücreti ödendiği görülmüştür.

124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Avukatlık ücretlerinden yararlanma” başlıklı 45 inci maddesinde aynen;

“Yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarının hukuk müşavirliği ve avukatlık kadrolarında bulunan ve fiilen bu görevleri yürütenlerle hukuk servisinden çalışan diğer personeli, mahkemeler ve icra dairelerince hükmolunup tahsil olunan avukatlık ücretlerinden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 146 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde yararlanırlar.”

denilmektedir.

26.09.2011 tarih ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 146 ncı maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış, diğer mevzuatta vekalet ücretinin ödenmesine ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesine yapılan atıfların 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesi ile adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan temsil ve takipler dolayısıyla idareler lehine takdir edilen vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında aynen;

“İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.”

denilmektedir.

659 sayılı Kararnamenin yukarıda yer verilen hükümlerine göre vekalet ücretinin, dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara % 55 oranında, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen çalışan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara % 40 oranında ödeneceği ve yapılan bütün dağıtımlardan sonra arta kalan ve dağıtılamayan tutarın üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydolunacağı anlaşılmaktadır.

659 sayılı Kararname ile bu Kararnameye dayanılarak çıkarılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddelerinde, Kararname ile Yönetmeliğin genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareleri kapsadığı belirtilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde hukuk birim amiri, idarelerin merkez teşkilatındaki hukuk biriminin amiri olarak tanımlanmıştır.

124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Üniversite İdari Teşkilatı” başlıklı 26 ncı maddesinde üniversitelerin idari teşkilatlarının hangi birimlerden oluştuğu sayılmış olup Hukuk Müşavirliği bu birimler arasında geçmektedir. Üniversitelerde Hukuk Müşavirliği biriminin birim amiri de hukuk müşaviri olup 659 sayılı Kararname uygulamasında hukuk müşaviri bulunması durumunda görevlendirme yapılarak hukuk müşaviri dışındaki kişilerin hukuk birim amiri olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla üniversite idarî teşkilatını düzenleyen mevzuatta yer almayan Hukuk İşleri Genel Koordinatörünün “hukuk birim amiri” olarak değerlendirilmesi suretiyle 659 sayılı Kararnamede öngörülen vekalet ücreti ödenmesi mümkün değildir. Nitekim ……… Üniversitesi Senatosunun 29.01.2014 tarih ve 2014/28 sayılı Kararı ile kabul edilen …………… Üniversitesi İmza Yetkileri Yönergesinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde 124 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye atıf yapılarak idari birim amirleri belirlenmiş ve hukuk müşaviri de idari birim amirleri arasında sayılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 31 inci maddesinin birinci fıkrasında, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu hüküm altına alınmıştır. 1 Seri nolu Harcama Yetkilileri Genel Tebliği eki 2.1.2 nolu cetvelde ise üniversitelerde Hukuk Müşavirliği birimlerinin harcama yetkilisi hukuk müşaviri olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, yükseköğretim kurumlarında hukuk müşavirliği birimlerinin amiri, o birimlerin en üst yöneticisi ve aynı zamanda harcama yetkilisi olan hukuk müşavirleri olup, ……….. Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinde de fiilen görev yapan ve birime ait belgeleri harcama yetkilisi olarak imzalayan hukuk müşaviri bulunduğundan, hukuk müşavirliği birimi kadrolarında bulunmayan Hukuk Fakültesi Dekanı’na fiilen görev yaptığı gerekçesiyle avukatlık vekalet ücreti ödenmesi mümkün görülmemektedir.

Sorumluların savunmalarında vekalet ücretlerinin kaynağının davayı kaybeden taraf durumundaki kişilerden alınan tutarlar olduğu; hukuk müşaviri, hukuk birim amiri ve avukatlara ödenen bu ücretler dolayısıyla Üniversite bütçesinden herhangi bir ödeme olmaması nedeniyle kamu zararı oluşmadığı belirtilmekte ise de, 659 sayılı Kararnamenin yukarıda yer alan 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde ve Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Bütçeye gelir kaydedilmesi” başlıklı 8 inci maddesinde, emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekalet ücretlerinin tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesine göre kamu zararı, kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Bu durumda her ne kadar bu ücretin kaynağını davada kaybeden karşı taraftan alınan tutarlar oluştursa da, üçüncü yılın sonunda Üniversite bütçesine gelir kaydedilecek tutarın azalması, kamu kaynağındaki artışa engel olması nedeniyle kamu zararı olarak nitelendirilmektedir.

Bu itibarla, ………… Üniversitesi Rektörlük onayı ile 02.01.2014 tarihinden itibaren Hukuk İşleri Genel Koordinatörü olarak görevlendirilen Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. …………’ ya 659 sayılı KHK ile öngörülen limitler dahilinde avukatlık vekalet ücreti ödenmesi sonucu oluşan toplam …………. TL kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi (Avukat) ………… ve Harcama Yetkilisi (Hukuk Müşaviri V.) …………’dan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,