Sayıştay 2. Dairesi 35278 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 23.12.2014

• Karar No: 35278

• İlam No: 96

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Milletvekilliğinden emekli olduktan sonra öğretim üyesi olarak tekrar göreve başlayan personele emekli aylığı ile birlikte aylık, ödenek, tazminat ve benzeri ödeme yapılması.

Prof. Dr. ………………, bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra milletvekili seçilmiş, daha sonra milletvekilliğinden emekli olmuş ve milletvekilliği sona erdikten sonra da 2547 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine göre öğretim üyesi olarak Üniversiteye dönmüştür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Kurumlara dönüş” başlıklı 60 ıncı maddesinin (a) fıkrasında, “Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra Bakanlar Kuruluna veya Yasama Organı Üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek, meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerine göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın dönerler.” hükmü yer almıştır.

Bu fıkraya, 21.09.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 17.09.2004 tarih ve 5234 sayılı Kanunla eklenen bentte ise, “Bunlardan emekli iken yüksek öğretim kurumlarına dönenlerin veya yüksek öğretim kurumlarına döndükten sonra emekliliğe hak kazanıp emekli olanların emekli aylıkları kesilmez. Bunlara yüksek öğretim kurumlarınca, ders yükü zorunluluğu aranmadan ek ders ücreti ve sınav ücreti ile döner sermaye payı ödenir; bu ödemelerin dışında aylık, ödenek, tazminat ve benzeri herhangi bir ödeme yapılmaz.” denilmektedir.

Bu hükümlere göre daha önce öğretim üyesi olarak çalışanlardan milletvekili seçilenler, milletvekilliğinden emekli olduktan sonra, ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın dönme imkânına sahip bulunmaktadırlar. Diğer bir ifadeyle, bu kişiler, daha önce ayrıldıkları yükseköğretim kurumunda bir kadroya atanabilecekleri gibi, bir kadroya atanmadan da o yükseköğretim kurumuna dönerek öğretim üyeliği yapabileceklerdir.

Bunların malî hakları konusunda, doğrudan bir kadroya atanmak suretiyle görev yapanlar ile bu şekilde bir atama işlemi olmadan göreve başlayanlar arasında anılan fıkrada bir ayırım yapılmamış olmakla birlikte, bir kadroya atanmanın hukuki sonucu, ilgili mevzuatta o kadro için öngörülen malî hakların ilgiliye sağlanmasıdır. Esasen söz konusu fıkrada, bir atama işleminden bahsedilmemekte ve herhangi bir istihdam şekline de atıf yapılmadan genel bir ifadeyle “kadro koşulu aranmaksızın dönerler” denilmektedir. Bu durumda, milletvekilliğinden emekli olduktan sonra yükseköğretim kurumlarına dönen kişilere sağlanacak malî hakların kapsamı konusunda istihdam şekli dikkate alınmalıdır. Bir kadroya atama işlemi yapılmadan çalıştırılanlara, maddede belirtilen ek ders ücreti ve sınav ücreti ile döner sermaye payı ödenmesi; buna karşılık bir kadroya ataması yapılarak çalıştırılanlara ise, o kadro için kanunların belirlediği malî hakların sağlanması gerekmektedir.

Diğer taraftan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların, kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarına açıktan atanmaları ve emekli aylıkları kesilmeden çalışmaları konusunda önce 2004 ve 2005 malî yıllarına ait bütçe kanunlarında, daha sonra da 5335 sayılı Kanunla bazı sınırlamalar getirilmiş ve bu sınırlamaların istisnaları da yine aynı kanunlarda gösterilmiştir.

27.04.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve halen yürürlükte bulunan 21.04.2005 tarih ve 5335 sayılı Kanunun konuya ilişkin 30 uncu maddesinde; herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların kural olarak kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarına açıktan atanamayacakları öngörülmüş, ancak bu hükmün istisnasını teşkil etmek üzere, hangi görevlere açıktan atama yapılabileceği ve kimlerin emekli aylıkları kesilmeden çalıştırılabilecekleri konusu da ayrıca hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların bu aylıkları kesilmeksizin herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamayacakları ve görev yapamayacakları; üçüncü fıkrasında da, diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümlerinin uygulanmayacağı hükme bağlanmaktadır. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise ikinci ve üçüncü fıkrada getirilen yasaklamanın istisnaları gösterilmiştir.

Bahse konu 30 uncu maddenin dördüncü fıkrasında gösterilen istisnalar, emekli aylığı almakta iken bir kadroya açıktan atananların, emekli aylıkları da kesilmeden çalışabilmelerini öngörmektedir. Diğer bir ifadeyle, kadrolarına ait malî haklardan istifade etmeleri tabiî olan bu kişilerin, bu haklarının yanı sıra emekli aylıklarını da alabilmelerine imkân sağlanmıştır. Fıkrada sayılan istisnalar arasında, 2547 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar da bulunduğundan, bu kişilerin de, emekli aylıkları kesilmeksizin, atandıkları kadronun malî haklarından yararlanmaları gerekmektedir. Esasen konuyla ilgili hükümlerin tedvininde, 2547 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrasında “kadro koşulu aranmaksızın dönerler” denilmişken, 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar” ifadesi kullanılmak suretiyle, kadrosuz olarak göreve dönenler ile bir kadroya atanmak suretiyle göreve dönenler arasındaki fark gözetilmiş ve kadroya atananlar bakımından özel bir düzenleme getirilmiştir.

Bu itibarla, Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olan Prof. Dr. …………………’ın aylık ve diğer mali haklarının, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kendisine ödenmesi gerektiğinden, konuya ilişkin olarak yapılan işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna oyçokluğuyla,

Üye ……………. ve Üye ……………’ın azınlık görüşü:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrasında;

“Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra Bakanlar Kuruluna veya Yasama Organı Üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek, meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerine göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın dönerler.

Bunlardan emekli iken yüksek öğretim kurumlarına dönenlerin veya yüksek öğretim kurumlarına döndükten sonra emekliliğe hak kazanıp emekli olanların emekli aylıkları kesilmez. Bunlara yüksek öğretim kurumlarınca, ders yükü zorunluluğu aranmadan ek ders ücreti ve sınav ücreti ile döner sermaye payı ödenir; bu ödemelerin dışında aylık, ödenek, tazminat ve benzeri herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre, yasama organı üyeliği sona erdikten sonra, ayrıldığı Üniversiteye dönen öğretim görevlisine maaş ödenmemesi gerekmektedir.

5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında;

“Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.”,

Üçüncü fıkrasında;

“Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.” denilmiş ve devamında bu fıkralarda yer alan hükümlerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar hakkında uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Buna göre, söz konusu maddeyle Yasama Organı üyeliği bittikten sonra emekli aylığı almakta iken bir kadroya atananların emekli aylığı kesilmeden çalışmalarına imkan sağlanmakta ancak bu kişilere kadrolarının gerektirdiği aylık ve diğer mali hakların ödenmesi konusunda bir hüküm getirilmemektedir. Dolayısıyla bu durumda olan kişilere sadece 2547 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine göre ders yükü zorunluluğu aranmadan ek ders ücreti ve sınav ücreti ile döner sermaye payı ödenmesi mümkün olduğundan, Kanunda sayılan bu ödeme unsurları dışındaki ödemeler için tazmin hükmü verilmesi gerekir.