Sayıştay 2. Dairesi 35208 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 2

• Karar Tarihi: 15.05.2014

• Karar No: 35208

• İlam No: 223

• Madde No: 14

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

“….. Üniversitesi …. Sitesi Onarım” işinde;

A) İşin projesinde olup yapılması gereken bazı imalat kalemlerinin iş artışı olarak gösterilmesi, yapılmayan imalatlar için iş azalışının hesaplanmaması ve proje değişikliği kapsamına girmediği halde bazı iş kalemlerinde imalat değişikliği yapılarak yükleniciye daha fazla bedel ödenmesi.

B) Uygulama projesi niteliğinde projeler olmadığı halde işin götürü bedel teklif alınarak ihale edilmesi.

..… İnşaat Mühendislik Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan …… TL sözleşme bedelli ….. Üniversitesi …. Sitesi Onarım işi ile ilgili olarak; İhale dokümanı kapsamında olmasına rağmen projelerde gösterilip mahal listelerinde yer alan ve yapılması gereken bazı iş kalemlerinin iş artışı olarak değerlendirildiği ve ilave bedel ödendiği, bazı imalatlar yapılmadığı halde iş azalışı yapılmadığı, azalan imalatların proje ve mahal listelerine göre miktar ve tutarının hesaplanmadığı, proje değişikliği kapsamına girmediği halde bazı iş kalemlerinde imalat değişikliği yapılarak yükleniciye daha fazla bedel ödendiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4. maddesinde, anahtar teslim götürü bedel sözleşme, “Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır. Genel Şartnamenin 14. maddesinde; “(3) Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12. maddesinde, sözleşme konusu işlerin, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılacağı belirtildikten sonra dördüncü fıkrasında, “İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.” hükmüne yer verilerek projelerin hangi şartlarda değiştirilebileceği düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu şartlar mevcut olmadığı sürece, idare, projelerde değişiklik yapamayacağı gibi, proje ve teknik belgelerde gösterilmiş olan iş kalemlerinde de değişiklik yapamaz. Yüklenici de ihale edilen işi, proje ve teknik belgelerine göre aynen uyarak tamamlamak durumundadır.

İhale dokümanında yer alan özel idari şartnamede, “1-Yapılacak bütün imalatlar, Bayındırlık İşleri Genel Teknik Şartnamesine, Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliğe, T.S.E. standartlarına, Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine ve yürürlükte olan yapım işleri ile ilgili diğer şartname ve yönetmeliklere uygun olarak yapılacaktır. 2- Mahal Listesinde yer alan imalatlar imalat cinslerine göre diğer idarelerce (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı vb.) hazırlanmış yapım şartlarına ve ilgili şartnamelerine veya idaremizce hazırlana özel fiyat yapım şartlarına uygun olarak yapılacaktır. Bütün işler anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif edileceği için teklifi oluşturacak pozlara ek bütün mali hususlar (nakliye, yükleme- boşaltma, taşıma vb.) teklife dahil edilecektir.” denilmiş; teknik şartnamede de, uygulama projesinde gösterilen yüklenici tarafından yapılacak olan imalatların montajı ile birlikte düşünüleceği, teknik şartnamede bulunmayan malzemelerin nitelikleri ve imalat tanımları için Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyat Kitabı ve ilgili yönetmeliklerin geçerli olduğu ifadesi yer almıştır.

İhale konusu işe ilişkin uygulama projesi olarak yükleniciye verilen projelerle yapılan imalatların nitelik ve nicelik olarak birbirinden farklılıklar içerdiği, bazı iş kalemlerinin projelerde gösterildiği halde yapılmadığı, bazılarının noksan yapıldığı, bazı iş kalemlerinde ise ihale dokümanı ekinde yer alan teknik belgelerden farklı nitelikte ve farklı malzemelerle imalatların yapıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu değişiklikler, onaylanmış bir proje değişikliğine dayanmadan gerçekleşmiş değişiklikler olduğundan, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesindeki (Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.) hükümler gereğince, yüklenicinin ilave bedel talep etmesi mümkün olmadığı gibi, noksanlık ve malzeme niteliğindeki azalmalar nedeniyle, sözleşme bedelinde indirim ve kesintilerin yapılması gerekmektedir.

İhale dokumanı ekinde yer alan Bilim Sitesi D-E-F Blok inşaat projesinde, vaziyet planı, kat planları, mutfaklarda mermer tezgah, eviye, dolap, zeminde kaymaz seramik, duvarlarda üst dolap hizasına kadar seramik kaplama; banyoda da mermer tezgah, lavabo, kaymaz seramik zemin, duşakabin; kapı pencere detayları, odalar ve salon ile diğer mahallerin ebat ve nitelikleri gösterilmiştir. Mahal Listesinde de imalat çeşitleri ve bu imalatlara ilişkin açıklamalar yer almıştır. Mahal listesinde; Banyo, WC ve mutfaklarda, laminant kaplamalı dolap imalatı, lamine kaplamalı kapı kasa, pervaz ve kanat imalatı, 3 cm renkli mermer tezgah, rölyefli ve düz seramik duvar ve zemin kaplamaları; salon ve yatak odalarında ahşap laminant kilitli parke yapılması, laminat kaplamalı gömme dolap yapılması imalatları gösterilmiştir. Yine mahal listesi açıklamalarında,

• Ahşap lamine parke imalatı için, “Banyo, mutfak harici tüm dahili mekanlar kaplanacaktır. Salon ve mutfak arasında sonlandırma için alüminyum çıta kullanılacaktır.”;

• Mantolama imalatı için, “Tüm dış yüzeyler kaplanacaktır.”;

• İç kapı imalatları için, “Mevcut kapılar sökülüp yenilenecektir.”, “Gömme silindirli iç ve dış kapı kilidinin yerine takılması (geniş ve dar tip) – “Yenilenen kapılarda kullanılacaktır.”, Kapı kolu ve aynalarının yerine takılması (kromajlı) – “Yenilenen kapılarda kullanılacaktır.” Menteşenin yerine takılması – “Yenilenen kapılarda kullanılacaktır.”;

• Mermer denizlik imalatı için, “Mevcut denizlikler sökülecek, mantolamadan sonra 5 cm olmak üzere damlalıklı denizlik yapılacaktır.”;

• Mermer parapet imalatı için, “Mantolama ve harpuşta yenilemeleri bittikten sonra çatı parapetleri üzerine 5 cm damlalıklı olmak üzere bağlantı elemanlarıyla sabitlenerek kaplama yapılacaktır.”;

• Bazalt taş kaplama imalatları için, “Bina etraflarında mevcut kaplama sökülüp zemin tesviyesi yapıldıktan sonra 60 cm genişliğinde kaplama yapılacaktır. Detayı projede belirtilmiştir. Tesviye betonu ile beraber 6 mm 15x15 hasır kullanılacaktır.”

• Bazalt plakalarla parapet yapılması imalatı için “Merdiven dairesinde ve teras merdivenlerinde kullanılacaktır.” açıklamaları yer almıştır.

Bu verilere göre, projelerde ve mahal listeleri ile teknik dokümanlarda gösterilen imalatların, herhangi bir teknik gerekçe gösterilmeden değiştirilmesi mümkün olmadığı gibi, renkli mermer mutfak tezgah üstü imalatının yerine, mermerit tezgah imalatının yapılması, laminant kapı ve kasa imalatının yerine, hazır baskı panel kapı yapılması proje değişikliği nedeni olmadığı gibi, imalatların kalite ve niteliğinde azalma olmasına rağmen, azalan imalatların miktar ve birim fiyatının düşük tutularak yükleniciye iş artışı olarak ilave bedel ödenmesi de uygun bulunmamaktadır. Ahşap lamine parke imalatında olduğu gibi, Proje ve mahal listelerinde gösterilen imalatların noksan yapılmasına rağmen, sözleşme bedelinin aynen ödenmesi de mümkün bulunmamaktadır.

Lojman tretuar projelerinde, taş kaplama ve bordür yapılacak alanlar gösterilerek uygulama projesi olarak yükleniciye verilmiştir. Söz konusu projelerde değişiklik olduğuna ilişkin hakediş eklerinde bir belge bulunmamasına rağmen, taş kaplama ve tretuar iş kalemlerinde iş artışlarına gidildiği görülmektedir. Anahtar teslim götürü bedel ile uygulama projelerine göre ihale edilen bir işte iş artışının gerçekleşebilmesi, Genel Şartnamenin 21 ve 22. nci maddeleri göz önüne alındığında, uygulama projelerinin değişmesine, proje-mahal listesinde ilave yapılmasına veya uygulama projesinde gösterilen iş kaleminin yapım şartlarının değişmesine bağlıdır.

Sözleşme eki Elektrik Teknik Şartnamesinde, bütün mahallerde bulunan tesisatın sökülüp projede belirtilen hali ile yeniden yapılacağı, mahal listesinde ve projede belirtilen imalatların mahallerinde eksiksiz uygulanacağı belirtilmiş olduğundan, proje değişikliği olmadığı sürece, miktarlarda değişme olmayacağından projede gösterilen işler için ilave bir bedel hesaplanamaz. Bu nedenle elektrik kısmında iş artışının yerinde olmadığı düşünülmektedir.

Uygulama projelerinde (ıslak hacim detaylarında), banyolarda duşa kabin imalatları ve duş tekneleri gösterilerek proje ebatları belirtilmiştir. Projelerde gösterilen duşa kabin imalatlarının, mahal listesi ve teknik belgelerde aksi belirtilmediği için, yeni imalat kalemi olarak değerlendirilip iş artışı olarak yükleniciye ilave bedel ödenmesi mümkün değildir. Ayrıca işin yapımında, duş tekneleri 80x80 ebadında (Projede 70x70) ebadında yapılmış bulunmasına rağmen, duşakabin ebatlarının 90x90 olmasının fiilen imkansız olduğu, iki imalat kaleminin birbiriyle uyumlu olmadığı görülmektedir.

İhale konusu yapım işi, mevcut binalardaki çeşitli onarım ve yenileme işleri olup, projelerde onarım veya yenilenecek imalatların mevcut hali gösterilmiş bulunmaktadır. Teknik şartname ve mahal listelerine göre, mutfak, wc ve banyolardaki tüm seramikler, dolap ve sıhhi tesisatlar sökülüp yenilenecek, salon ve yatak odaları döşemeleri parke ile kaplanacak, dış cephelerde ısı yalıtımı yapılacak, iç kapılar değiştirilecek, çatı yenilenecek, elektrik tesisatı projede gösterildiği gibi yenilenecektir. İsteklilerin projeleri incelediği, işin yapılacağı yeri gördükleri ve ihale dokümanındaki açıklamalara göre fiyat tekliflerini sundukları kabul edildiğinden, yıkım ve sökümler sonucu yeniden yapılması gereken ve proje kapsamında olan imalatların işin fen ve sanat kurallarına göre yapılacağı tabiidir. Projelerde gösterilen iş kalemlerinin onarım kapsamında söküleceği ve yenileneceği belirtildiğinden, mutfak evyesi gibi bazı malzemelerin ayrıca mahal listesinde gösterilmemesi gerekçe gösterilerek, o malzemelerin iş artışına konu edilmesi uygun değildir.

204-603 poz no.lu Yumuşak polietilen basınçlı boru için KDV dahil … TL, 727-526 poz no.lu 1KV Kablo kolon ve besleme hattı için KDV dahil … TL, 727-527 poz no.lu 1KV Kablo kolon ve besleme hattı için KDV dahil … TL ve Paslanmaz Korkuluk ve Küpeşte yapılması imalatı için ….. TL olmak üzere, sorgu konusu yapılmış olan …… liranın ..… lirası için savunmalar yeterli görüldüğünden ilişik bulunmadığına,

Ayrıca, uygulama projesi niteliğinde projeler olmadığı halde işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak ihale edilmesi hususunda da, savunmadaki açıklamalar dikkate alınarak, konunun ilgili idareye yazılmasına ihtiyaç bulunmadığına,

Ayrıntıları aşağıdaki tablolarda gösterilen toplam …… TL tutarındaki kamu zararının;

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı, Şube Müdürü) …… ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hakedişi düzenleyen, İnşaat Yüksek Mühendisi) ……’e,

….. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı, Şube Müdürü) …… ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hakedişi düzenleyen, Elektrik Mühendisi) ……’a,

..… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı, Şube Müdürü) …… ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hakedişi düzenleyen, Makine Mühendisi) ……’a,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Geçici Kabul Komisyonu Başkanı, Şube Müdürü) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Hakedişi düzenleyen, İnşaat Yüksek Mühendisi) ……, Geçici Kabul Komisyonu Üyesi (İnşaat Yüksek Mühendisi) ……, Geçici Kabul Komisyonu Üyesi (Elektrik Mühendisi) ……, Geçici Kabul Komisyonu Üyesi (Makine Mühendisi) ……, Geçici Kabul Komisyonu Üyesi (Yüksek Mimar) ….… ve Geçici Kabul Tutanağını onaylayan (Rektör Yardımcısı) ….…’a,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle,