Sayıştay 2. Dairesi 35146 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 2

• Dosya No: 35146

• Tutanak No: 34886

• Tutanak Tarihi: 24.04.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1197 sayılı ek ilam ile; 1138 sayılı ilamın 5. maddesi ile konulan hüküm dışı kararı kaldırılarak, Belediye tarafından İl Özel İdaresinden kiralanan taş ocağının işletilmesi sırasında düzenlenen hakediş belgelerinin fiili duruma uygun olup olmadığının tespiti için İçişleri Bakanlığı Kontrolörü Ahmet KAPLAN’ın isteği üzerine görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ve teftiş layihasında belirtilen 06.11.2002 tarihli rapora istinaden, ocaktan fiilen çıkarılan taş miktarı 20377 m3 olduğu halde, bu miktarın 57439 m3 olarak gösterilmek suretiyle bedelinin ödenmesi nedeniyle 56.819,83 TL’ye (56.819.832.000 eski Türk Lirası) tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi birinci dilekçesinde özetle;

Yargılama esnasında tüm metraj ve ölçüm tutanakları dosyada bulunmadığı halde, teftiş layihasında belirtilen yoruma göre karar verildiğini,

Altınova Belediyesi'nin 12.04.2007 tarihinde yargılanan 2002 yılı hesabına ait 1138 sayılı ilamın 5'inci maddesinde hüküm dışı bırakılan konu ile ilgili olarak Uzman Denetçi Recep KOÇYİGİT tarafından düzenlenen 24.01.2011 tarihli ek rapor ile ilgili olarak verilen ilâma kaynak teşkil eden ek sorguda;

a) 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporu,

b) Bu rapora dayanarak teşkil eden ölçüm tutanakları ve her türlü belge,

c) Çıkarılan taş miktarının tespitine yönelik bilirkişilerin yaptığı hesaplamaların asılları veya tasdikli fotokopilerinin istendiğini,

Sorguya verdikleri cevapta aynen; "15.11.2002 tarih ve 70 / 65 sayılı teftiş layihasında belirtilen, 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporu ile bu rapora dayanak teşkil eden metraj ve ölçüm tutanakları belediyemize teslim edilen Layiha ekinde bulunmamaktadır" denilerek, Belediyede layihadan başka hiçbir belge ve bilgi bulunmadığının, müfettişin de belediyeye layiha dışında hiçbir belge teslim etmediğinin bu nedenle gönderilemediğinin açıkça ifade edildiğini,

Yani Sayıştay tarafından istenilen belgelerin ne Belediyede ne de Kaymakamlığa teslim edilen Layiha dosyasında bulunamadığını, Burhaniye Ağır Ceza Mahkemesine gidilerek oradaki dosyadan sadece rapor bulunarak fotokopisinin alınıp gönderildiğini,

Bu bilirkişi raporuna dayanak teşkil eden metraj, ölçüm tutanakları ve herhangi bir başka bilgi ve belgenin ise ne Belediyede ne Kaymakamlıktaki dosyada ne de Mahkemedeki dosyalarda bulunamadığını,

Yargılanma sonunda verilen tazmin kararına dayanak olarak sadece teftiş layihasındaki müfettiş görüşünün esas alındığını, karara esas olması gereken bilirkişi raporunun temel verileri olan, keşif, metraj ve ölçüm belgeleri esas alınıp incelenmeden, kanaate göre karar verildiğini,

Teftiş Layihası Belediyeye teslim edildiğinde zaman geçirilmeden, Teftiş Layihası'nda fazla ödendiği belirtilen 55.759.425.000 TL ile ilgili olarak müteahhit firmadan paranın iadesinin talep edildiğini, ancak firmanın ödeme yapmadığını,

Bunun üzerine Belediye tarafından 04.03.2003 tarih ve 2003/269 numaralı dosya ile Ayvalık İcra Dairesince ihtiyati haciz uygulaması yapıldığını,

Ancak müteahhit firmanın Ayvalık İcra Dairesi'ne itiraz ettiğini ve Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesi'ne müracaat ederek çıkarılan taş miktarının mahkemece tespitini istediğini, Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesi'nce Harita Mühendisi Hüseyin GÜN, Mimar M. Azmi DİNLER ve Jeoloji Mühendisi Sibel OSMANLAR’ın bilirkişi olarak görevlendirildiğini,

Mahkemenin 2003/9 numaraları dosyasında, bilirkişilerce yapılan tespitte ocaktan tek tip malzeme çıkmadığı, çıkan malzemenin 4 ana grupta toplandığı, her grup malzemenin özgül ağırlığının farklı olduğunun açıkça belirtildiğini, oysaki Layihada ve diğer bilirkişi raporlarında çıkan malzemenin hesaplanmasının tek tip malzeme olarak yapıldığını,

Layihada ve bilirkişi raporunda 20.377 m3 taş çıkarıldığı halde firmaya 57.439 m3 taş bedeli ödenerek, fazladan 37.062 m3 taş bedeli olan 55.759.425.000 TL nin fazla ödendiğini iddia ediliyor ise de,

Bu fazla ödemenin karşı firmadan talep edilmesine sonunda, firmanın itiraz ederek Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesinden tespit talebinde bulunduğunu, Mahkemece yaptırılan tespite göre düzenlenen bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığını;

"Mahkemenizin 2003/9 numaralı dosyasına bilirkişi atanmış bulunmaktayız bizden istenen Ayvalık İlçesi Çakmak Köyü Uzun Burun mevkiinde bulunan Altınova Belediyesine ait taş ocağından keşif tarihine kadar kaç ton taş çıkarıldığının hesaplanmasıdır:”

Birimler Yaklaşık Hacim (m3) Yaklaşık Özgül Ağırlık (Ton/m3) Yaklaşık Ağırlık (ton)

Bazalt (Siyah) 114.53 2.85 32.641,05

Tüf (koyu kahve) 2316 2.80 6484,8

Curuf (Açık Kahve) 30.837,67 2.67 82.336,58

Toprak 5.052 1.60 8.083,2

Toplam 49.658 129.546

Yukarıdaki tabloda mahkemece yapılan tespitte; ocaktan, Layihada belirtildiği gibi, (97.647 ton /1.7= 57.439. m3), 97.647 ton malzeme değil 129.546 ton malzemenin çıkarıldığının açıkça görüldüğünü, tabloda görüldüğü gibi, her grup malzemenin m3 cinsinden miktarının bulunması için, her grup malzemenin kendi özgül ağırlığına göre hesaplanması gerektiğini,

Ocaktan 4 ana grupta özgül ağırlıkları farklı olan malzeme çıkarıldığı halde, teftiş layihasında ve ona dayanak gösterilen bilirkişi raporunda, bir tek grup malzeme çıkarıldığı ve bu malzemenin özgül ağırlığının da 1.7 olarak esas alınıp, fazla ödemede bulunulan malzemenin miktarı olan 37.062 m3 hacmin 1.7 ile çarpımı sonunda, 63.005 ton malzeme karşılığında 55.759.425.000.-TL. fazla ödemede bulunulduğunun iddia edildiğini,

İddiada 97.647 ton malzeme çıkarıldığı ileri sürülüyor ise de gerçekte ocaktan çıkarılan malzemenin 129.546 ton olduğunu, bu nedenle ortada fazla ödenen bir meblağ bulunmadığını,

Ayrıca Burhaniye Ağar Ceza Mahkemesinde 2009/442 nolu dosyada yargılamanın devam ettiğini, gerekli bilgi ve belgenin mahkemeden temin edilebileceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiş ve dilekçe ekinde Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesinin görevlendirdiği bilirkişilerin hazırladığı rapor ve rapora dayanak teşkil eden ekleri (17 sayfa) göndermiştir.

Sayıştay Savcılığı birinci karşılamasında; ” Belediye tarafından İl Özel İdaresinden kiralanan çakmak köyü uzun burun mevkiindeki taş ocağının işletilmesinde, ocaktan çıkarılan taş miktarına istinaden ödemenin yapıldığı, yapılan ödemenin fazla olduğu, yapılan incelemede firmalara yapılan ödemelere esas teşkil eden ölçüm tutanakları ile metraj cetvellerinin bulunmadığı, Ocaktan çıkarılan taş miktarı ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Kontrolörü Ahmet KAPLAN’ın isteği üzerine görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından yaptırılan tespit ile Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından bilirkişi heyetine yaptırılan tespitin farklılık arzettiği, diğer taraftan konunun hem sorumlular hem de belediye ile ilgili olarak mahkemeye intikal ettiği, fakat davanın henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı konunun mahkeme kararı sonucuna göre yeniden değerlendirilmesi için dosyanın dairesine tevdiine karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi ikinci dilekçesinde özetle; konu mahkemeye intikal ettiğinden davanın sonucunun beklenmesini istemiştir.

Sayıştay Savcılığı ikinci karşılamasında; “Adı geçenin ortaya koyduğu bilgilerin daha önceki 26.10.2011 tarih ve 9373-15746 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalâamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesi neticesinde; 1138 sayılı ilamın 5. maddesi ile konu ile ilgili hakediş belgeleri ve bilirkişi raporu ekinde adı geçen firmalara yapılan ödemelere esas teşkil eden ölçüm tutanakları ile metraj cetvellerinin bulunmadığı ve bu belgelerin savunma ekinde de gönderilmediği, ilgili hakediş raporlarındaki ödeme yapılan taş miktarlarının ise, Harita ve Kadastro Mühendisi Evren Burak tarafından çıkarılan hesaba göre bulunmuş olduğunun tespiti yapılarak, söz konusu metraj cetvelleri ile ölçüm tutanakları olmadan ilgili hakediş raporları ile fazla ödemede bulunulup bulunulmadığının tespiti mümkün olmadığı cihetle, Teftiş Layihasının ilgili maddesinde fazla ödendiği ileri sürülen 55.759.425.000.- lira (eski Türk Lirası) hakkında hüküm tesisinin mümkün olmadığı belirtilerek, söz konusu belgeler temin edildikten sonra yeniden inceleme yapılarak buna göre hüküm tesisini teminen konu ile ilgili hüküm dışı kararı verildiği görülmüştür.

Ancak 1197 sayılı ek ilamda ise; “Her ne kadar sorumlular savunmalarında teftiş layihasında belirtilen 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporuna dayanak teşkil eden metraj ve ölçüm tutanaklarının Belediyede olmadığını, devam etmekte olan dava nedeniyle mahkemeye verildiğini ifade etseler de, İçişleri Bakanlığı Kontrolörü Ahmet Kaplan’ın isteği üzerine görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ve teftiş layihasında belirtilen 06.11.2002 tarihli raporda 63.006 ton taş için 55.759.425.000 TL fazla ödemede bulunulduğu” belirtilerek teftiş layihasında belirtilen miktar 2097 numaralı verile emrine ekli faturada ödemeye esas birim fiyat ile çarpılmak suretiyle (800.000 TL) 56.819.832.000 TL’ye (eski Türk Lirası) tazmin hükmü verilmiştir.

Bilirkişi raporuna dayanak teşkil eden metraj ve ölçüm tutanakları bulunmadığı halde, 1197 sayılı ek ilam ile verilen tazmin hükmüne gerekçe olarak sadece teftiş layihasında belirtilen 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporu gösterilmiştir. Hâlbuki 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporu ekinde adı geçen firmalara yapılan ödemelere esas teşkil eden ölçüm tutanakları ile metraj cetvelleri olmadan ilgili hakediş raporları ile fazla ödemede bulunulup bulunulmadığının tespitinin mümkün olmaması hususu, 1138 sayılı ilamın 5. maddesinde hüküm dışı kararı verilmesinin gerekçesi olarak gösterilmiştir. Diğer bir ifade ile 1138 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen hüküm dışı kararını değiştirecek yeni bir belge (firmalara yapılan ödemelere esas teşkil eden ölçüm tutanakları ile metraj cetvelleri) gönderilmediği halde 1197 sayılı ek ilam ile aynı konuda tazmin hükmü verilmiştir.

Diğer yandan dilekçi dilekçesi ekinde, yargılama sırasında rapor dosyasında bulunmayan Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesince yaptırılan tespite göre Harita Mühendisi Hüseyin GÜN, Mimar M. Azmi DİNLER ve Jeoloji Mühendisi Sibel OSMANLAR tarafından düzenlenen 03.06.2003 tarihli bilirkişi raporunu göndermiştir. Dilekçe ekinde ibraz edilen 03.06.2003 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler ile İçişleri Bakanlığı Kontrolörü Ahmet KAPLAN’ın isteği üzerine görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından yaptırılan 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler de birbiriyle çelişmektedir.

Bu itibarla 06.11.2002 tarihli bilirkişi raporuna dayanak teşkil eden metraj ve ölçüm tutanaklarının temin edilerek, ayrıca dilekçe ekinde ibraz edilen Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesince yaptırılan tespite göre Harita Mühendisi Hüseyin GÜN, Mimar M. Azmi DİNLER ve Jeoloji Mühendisi Sibel OSMANLAR tarafından düzenlenen 03.06.2003 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin de incelenerek yeniden hüküm tesisini teminen 1197 sayılı ek ilam ile verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

Karar verildiği 24.04.2012 tarih ve 34886 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.