Sayıştay 2. Dairesi 34488 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 2

• Dosya No: 34488

• Tutanak No: 38106

• Tutanak Tarihi: 24.12.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 569 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile; Zeytinburnu Belediyesi'nce Muka Temizlik Hizmetleri Ltd.Şti.'ne ihale edilen 43 adet caminin malzemeli temizlik hizmeti alımı işinde, camilerin bir kısmının temizliğinin yapılmadığı halde temizlik bedelinin ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

1. ilama konu olan cami temizliği hizmetlerinde herhangi bir noksanlık bulunmadığını kanıtlamak üzere Zeytinburnu Müftülüğü ve ilgili cami görevlilerinin tutanak ve beyanları Sorgu cevabımız ekinde gönderilmişti. Dairece bu beyanlara itibar edilmediği anlaşılmaktadır. Müftülüğün bu konudaki resmi beyan yazısı ekte sunulduğunu,

İbadethanelerde temizlik hizmetleri ibadet saatleri dışında yapılmakta, yapılan temizlik hizmetlerinin ikmal edildiği saatlerde ibadethane görevlileri çoğu kez ibadethanede bulunmamaktadırlar. İlama konu bazı temizlik hizmetlerinin yapılması sırasında da bu görevlilerin, bazen yıllık izin, mazeret izni gibi nedenlerle camide bulunmamaları nedeniyle ihtiyari olarak tutulan tutanaklar zaman zaman tanzim edilemediğini,

2. Her ne kadar ilamda, "yüklenici tarafından camilerin temizlik hizmeti yapıldıktan sonra cami görevlisi ile birlikte işin yapıldığına dair tutanak düzenlenmekte ve tutanak firma görevlisi ile birlikte imza altına alınmakta" denilerek, bazı günlere ait tespit tutanaklarının ödeme belgelerinin ekleri arasında rastlanmaması tazmin hükmünün gerekçesi olarak gösterilmekte ise de; Mahalli idareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre hizmet alımlarında tutanak düzenlenmesi ve bunları ödeme belgesine eklenmesi zorunlu tutulmadığını,

15.08.2007 Tarih ve 26614 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mahalli idareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde:

«İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödemelerde; onay belgesi, ihale komisyonu kararı, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununun 22 nci maddesine göre doğrudan temin usulüyle ihale komisyonu kurulmadan yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması tutanağı (Örnek: 3) veya söz konusu maddenin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında tek kaynaktan yapılan alımlara ilişkin olarak ihale mevzuatında belirlenen standart form, sözleşme yapılması halinde sözleşme ve Maliye Bakanlığınca merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için belirlenen diğer belgeleri kapsayan taahhüt dosyası, ödemeden önce veya ilk hakedişle birlikte biri asıl diğeri onaylı suret olmak üzere iki nüsha yada taahhüt olunan işin bedeli bir defada tahakkuk ettirildiği takdirde bir nüsha olarak muhasebe yetkilisine verilir.«Taahhüt dosyasının asıl nüshası, ödeme emri belgesinin birinci nüshasına eklenir. Ancak, mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, diğer ödemelerde bu Yönetmeliğin ilgili maddesinde sayılan belgelerden taahhüt dosyası dışındaki belgeler eklenir. Taahhüt dosyasının onaylı sureti ise, bir defadan fazla tahakkuk ettirilen hakediş ödemelerinin kontrolü için muhasebe biriminde saklanır.»Hükmüne ve 6 ncı maddesinde de:

«(1) ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.……………

b) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5): Bu rapor, hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfalan ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.»

Hükmüne yer verilmiştir. Anılan yönetmeliğin 36 ncı maddesinde de

«ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılan bakım, onarım, danışmanlık, araştırma ve geliştirme, muhasebe, anket, temizlik, tarımsal mücadele, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, kurs, sergi, organizasyon, koruma ve güvenlik, sigorta, etüt ve proje, harita ve kadastro, plân, imar uygulama, basım ve yayım, fotoğraf, film alımları, bilgisayar hizmet alımları (gayrimaddi hak olarak alınan yazılım ve donanımlar hariç) ve benzeri hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;

a) Taahhüt dosyası,

b) Fatura (sigorta giderlerinin ödenmesinde sigorta poliçesi veya zeyilname),

c) Hizmet işleri Hakediş Raporu (Örnek: 5)

Ödeme belgesine eklenir.» Denilmiştir. Görüleceği üzere söz konusu hükümlerde, ilgili işe ait taahhüt dosyasının yanı sıra fatura ve usulüne göre düzenlenerek yetkililerce onaylanmış olan 5 örnek numaralı Hakediş Raporunun ödeme belgesine eklenmesi yeterli görülmüş; bunun dışında herhangi bir tutanak vb. gibi ek bir belgeye gerek görülmemiştir. Belediyemizin ilgili birimince ihtiyarı olarak düzenlenmiş olan ve yürürlükteki yönetmeliğe göre ödeme belgesine eklenmesi zorunlu olmayan tutanakların eksik oluşunun tazmin hükmüne dayanak yapılması mevzuata aykırı olduğunu,

3. Hizmet işleri Genel Şartnamesinin 26 ncı maddesinde, işin yapılmasına ilişkin kayıtların sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulacağı belirtilmiş olup, işe ait sözleşmenin 20 nci maddesinde "Yapılan yoklamalarda işin yürütülmesinde eksiklikler görüldüğünde tutanak tutulacaktır" denilerek, sadece işin yapılmaması halinde tutanak tutulması öngörülmüş; işin yapılmasının tutanağa bağlanmasına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Söz konusu işe ait sözleşme ve teknik şartname ekte sunulduğunu,

4. Kaldı ki, söz konusu cami temizleme işi 1 şoför ile 3 + 3 + 4 kişiden oluşan 3 ekip ile yürütülmüştür. Dolayısıyla aynı anda 3 ibadethanenin temizliği başlayıp bitebilmektedir. Bu durumda günde en az 3 ibadethanenin temizliği yapıldığı varsayılırsa -ki bir günde 3'ten fazla ibadethanenin temizlendiği de olmaktadır- ayda 26 gün üzerinden toplam en az 26 x 3 = 78 ibadethanenin temizlendiği açıktır. Bu basit hesap bile yapılan işlemde herhangi bir kamu zararı olmadığını,

5. Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 5628 sayılı Kanunla değişik 71 inci maddesinde Kamu zararı; "kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır," şeklinde tanımlanmış ve Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar tadadi olarak sayılmıştır. İlama konu ödemenin bu bağlamda irdelenmesi sonunda da:

• Ortada kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan herhangi bir işlem veya eylemin bulunmadığı,

• Ortada mevzuata ve işin sözleşmesine aykırı herhangi bir işlem veya eylemin mevcut olmadığı,

• Belediyemiz kaynaklarında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığı, Görülecektir, ilama konu hususu, 71 inci maddede tadadi olarak belirtilen kamu zararı unsurlarından herhangi birisine dahil etmek de mümkün değildir. Zira, temizlik işlerinin eksiksiz yapıldığı hususu bu hizmetlerden yararlanan Zeytinburnu Müftülüğünce yazılı olarak beyan edildiğini,

Yukarıdaki açıklamalara göre:

• ilgili cami görevlileri ile Zeytinburnu Müftülüğünün, ilama konu ibadethane temizleme hizmeti alımı işlerinin yukarıdaki gibi yürütüldüğüne ve hizmette herhangi bir noksanlık bulunmadığına dair yazılı beyanları,

• ilamda eksik olduğu belirtilen ve tazmin hükmüne dayanak yapılan tutanakların, mümkün olan durumlarda ihtiyari olarak düzenlendiği, ilgili cami görevlilerinin temizlik esnasında (yıllık izin, mazeret gibi nedenlerle) camide bulunamaması yüzünden tutanak düzenlenememesinin, hizmetin yapılmadığı anlamına gelmeyeceği hususu,

• Kurulan ekiplerin her birinin bir günde bir cami temizliği yaptığı kabulüne göre dahi, bir ayda 3 x 26 gün = 78 caminin temizliğinin yapıldığı hususunun açıklığı,

• Mahalli İdareler Harcama Belgelen Yönetmeliğinin hizmet alımlarında Taahhüt dosyası, Fatura ve Hakediş Raporunun ödeme belgesine eklenmesini yeterli gördüğü hususu,

• ilama konu ödemenin, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda meydana gelmediği ve bu ödemeyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunmadığı, bu itibarla 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesiyle tarif edilen kamu zararından söz edilemeyeceği hususu, Dikkate alınarak, hakkımızda mevzuata aykırı olarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ettiğini belirtmektedir.

Sayıştay Savcılığının karşılamasında:

İstanbul Zeytinburnu Belediyesinin 2008 yılı hesabının 2’nci Dairede yargılanması sonucunda çıkarılan 569 nolu ilamın 3’üncü maddesini temyiz eden Aydan Kırmanoğlu ile Tahsin Ocak’ın ilgi yazı ekinde gönderilen dilekçesi incelendi. Dilekçede, ilamın 3’üncü maddesinde 43 adet caminin malzemeli temizlik hizmeti alım işine ilişkin aylık olarak düzenlenen hakedişlerde bazı camiler için temizliğin yapıldığına ilişkin tutanak bulunmadığı gerekçesiyle sorumluluğuna hükmedildiği, oysa gerek sözleşmede gerek Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde böyle bir belge öngörülmediğini, bazı camiler için çalışanların ihtiyariyle düzenlenen tutanakların genele teşmil edilmesi sonucunda bu durumun ortaya çıktığını, tüm camilerin temizliğinin yapıldığını belirtilerek yasal olan ödeme için sorumluluğunun kaldırılması istenilmektedir. Dilekçede ileri sürülen gerekçelere göre temyiz talebinin kabul edilerek Daire Kararının bozulmasının ve ilgililerin aklanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Arzolunur.”denilmiştir.

Mahalli idareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre hizmet alımlarında tutanak düzenlenmesi ve bunları ödeme belgesine eklenmesi zorunlu tutulmamıştır.

15.08.2007 Tarih ve 26614 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mahalli idareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde:

«İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödemelerde; onay belgesi, ihale komisyonu kararı, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununun 22 nci maddesine göre doğrudan temin usulüyle ihale komisyonu kurulmadan yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması tutanağı (Örnek: 3) veya söz konusu maddenin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında tek kaynaktan yapılan alımlara ilişkin olarak ihale mevzuatında belirlenen standart form, sözleşme yapılması halinde sözleşme ve Maliye Bakanlığınca merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için belirlenen diğer belgeleri kapsayan taahhüt dosyası, ödemeden önce veya ilk hakedişle birlikte biri asıl diğeri onaylı suret olmak üzere iki nüsha yada taahhüt olunan işin bedeli bir defada tahakkuk ettirildiği takdirde bir nüsha olarak muhasebe yetkilisine verilir.«Taahhüt dosyasının asıl nüshası, ödeme emri belgesinin birinci nüshasına eklenir. Ancak, mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, diğer ödemelerde bu Yönetmeliğin ilgili maddesinde sayılan belgelerden taahhüt dosyası dışındaki belgeler eklenir. Taahhüt dosyasının onaylı sureti ise, bir defadan fazla tahakkuk ettirilen hakediş ödemelerinin kontrolü için muhasebe biriminde saklanır.»Hükmüne ve 6 ncı maddesinde de:

«(1) ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.……………

b) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5): Bu rapor, hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfalan ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.»

Hükmüne yer verilmiştir. Anılan yönetmeliğin 36 ncı maddesinde de «ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılan bakım, onarım, danışmanlık, araştırma ve geliştirme, muhasebe, anket, temizlik, tarımsal mücadele, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, kurs, sergi, organizasyon, koruma ve güvenlik, sigorta, etüt ve proje, harita ve kadastro, plân, imar uygulama, basım ve yayım, fotoğraf, film alımları, bilgisayar hizmet alımları (gayrimaddi hak olarak alınan yazılım ve donanımlar hariç) ve benzeri hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;

a) Taahhüt dosyası,

b) Fatura (sigorta giderlerinin ödenmesinde sigorta poliçesi veya zeyilname),

c) Hizmet işleri Hakediş Raporu (Örnek: 5)

Ödeme belgesine eklenir.» Denilmiştir. Görüleceği üzere söz konusu hükümlerde, ilgili işe ait taahhüt dosyasının yanı sıra fatura ve usulüne göre düzenlenerek yetkililerce onaylanmış olan 5 örnek numaralı Hakediş Raporunun ödeme belgesine eklenmesi yeterli görülmüş; bunun dışında herhangi bir tutanak vb. gibi ek bir belgeye gerek görülmemiştir. Belediyemizin ilgili birimince ihtiyarı olarak düzenlenmiş olan ve yürürlükteki yönetmeliğe göre ödeme belgesine eklenmesi zorunlu olmayan tutanakların eksik oluşunun tazmin hükmüne dayanak yapılması mevzuata aykırı olduğunu,

Hizmet işleri Genel Şartnamesinin 26 ncı maddesinde, işin yapılmasına ilişkin kayıtların sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulacağı belirtilmiş olup, işe ait sözleşmenin 20 nci maddesinde "Yapılan yoklamalarda işin yürütülmesinde eksiklikler görüldüğünde tutanak tutulacaktır" denilerek, sadece işin yapılmaması halinde tutanak tutulması öngörülmüş; işin yapılmasının tutanağa bağlanmasına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir.

Ayrıca rapor dosyası eki belgeler arasında bulunan müftülük resmi yazısında camilere ilişkin temizliğin sözleşme hükümleri çerçevesinde yapıldığı ve herhangi bir sıkıntının olmadığı kendilerine de bir şikayet gelmediği belirtilmiştir.

Bu itibarla, 2.Daire tarafından verilen 569 sayılı ilamın 3 üncü maddesine ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 24.12.2013 tarih ve 38106 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.