Sayıştay 2. Dairesi 34449 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 2

• Dosya No: 34449

• Tutanak No: 36937

• Tutanak Tarihi: 09.04.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. ) Dilekçi, 443 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile verilen 3.217,50 TL’lik tazmin hükmü ile ilgili olarak tahsilat bildirmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olup ilam hükmüne karşı da herhangi bir itirazda bulunulmadığından Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

2. ) 443 sayılı İlam’ın 2’nci maddesi ile, Belediyeye ait muhtelif araçlara ilişkin olarak kasko sigortasının yapılması ve bedelinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 2.804,16 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Belediyemiz hizmetlerinde yoğun olarak kullanılan genellikle dış görevlere çıkan risk oranı yüksek 2 adet araca 2008 yılı içerisinde kasko sigortası yapılarak 2.804.16.-TL ödeme yapıldığını; bahse konu olan 2 aracın devamlı dış görevlere çıktığından deprem, yangın, sel, terör, çalınma, istenmeyen ve doğabilecek muhtemel kazalara karşı devlet malını koruma amaçlı olarak Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) fıkrası gereğince kasko yaptırılmış bir nevi aracın güvence altına alınmış olduğunu;

Karayolları Trafik Kanununda her ne kadar mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirilmiş olsa da bu hükümden kasko sigortası yaptırma veya yaptırmama konusunda herhangi bir açık hüküm bulunmadığını; bu nedenle araçların korunması bakımından Belediye yetkililerinin gerekli önlemleri almak durumunda olduklarını; her ne kadar Belediye çalışanlarının kusurları dışında gerçekleşen zararların mali mesuliyet sigortası ile tazmini mümkün olsa bile Belediye çalışanlarının kusuru ile oluşabilecek zararlara kusurlu personelden rücu ederek tahsil etmenin mümkün olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Yasal dayanağı bulunmayan temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir” denilmektedir.

03.07.2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye Giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesi (h) fıkrasında her ne kadar “h-Faiz borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri,” harcama türünden bahsolunmuşsa da, burada kastedilen sigorta türü özel ve isteğe bağlı sigorta olmayıp, belediyelere ait motorlu araçlara yaptırılması gerekli görülen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasıdır.

Nitekim 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106 ncı maddesinde bu konuya ilişkin olarak aynen;

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, İl Özel İdarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” denilerek Belediyenin sahip olduğu motorlu vasıtaların sadece mali sorumluluk sigortasının milli sigorta şirketlerine yaptırabileceği öngörülmüş olmaktadır.

Ayrıca 2008 Mali Yılı Bütçesinin “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara ilişkin Esaslar” başlıklı E cetvelinin 21’inci maddesinde; “Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”denilmektedir.

Mevzuat gereği Devlet malının yukarıda sayılan istisnalar dışında sigorta edilmemesi esastır. Taşıtlar için yeterli görülen sigorta çeşidinin zorunlu mali sorumluluk sigortası olduğu “Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri” hükmünden sarih olarak anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, 06.07.2005 tarihli ve 25867 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “2006-2008 Dönemi Bütçe Çağrısı”na ilişkin Maliye Bakanlığı Tebliği eki olan “2006-2008 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinin giriş bölümünde, 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan idarelerin ödenek tekliflerini orta vadeli program orta vadeli mali plan ile bu Rehberde yer alan esaslara göre hazırlayacakları belirtilmiştir.

Söz konusu Rehberin, “Analitik Bütçe Sınıflandırması” başlıklı (B) bölümünün, Ekonomik sınıflandırmaya ilişkin açıklamaları içeren 5. alt bölümünde, 2006-2008 dönemi bütçe hazırlıklarında esas alınacak olan, giderin ekonomik kodları ve açıklamalarının ekte yer aldığı; giderlerin ekonomik sınıflandırmasında bu açılmaların esas alınacağı, ödenek tekliflerinin hazırlanmasında ve harcamaların gider kaydının yapılmasında bu açıklamalara titizlikle uyulması gerektiği, açıklanmıştır.

Ekte yer alan Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberin; “IV-Giderin ekonomik kodlarının açıklamaları” başlıklı bölümünün, “03-Mal ve hizmet alımı giderleri” harcama grubunda yer alan, “03.5.4.02-Sigorta giderleri” başlıklı detay kodunun açıklama kısmında;

“03.5.4.02 Sigorta Giderleri: diğer harcama kalemlerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır. Ancak;

-Yanıcı ve patlayıcı maddelerin, ilaçların, gemilerin, uçakların ve bunlara ait depolama yerlerinin sigorta giderleri,

-Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu kanılmışsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

-Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko),

-Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta giderleri,

-Taşıtların zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri,

-İlgili mevzuatı gereği sigortalanması zorunluluğu bulunan bina, taşıt, malzeme vb. sigorta giderleri, bu bölüme gider kaydedilecektir.” denilmek suretiyle diğer harcama kalemlerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında devlet mallarının sigorta ettirilmemesi ilke olarak kabul edilmiş ve bu temel ilkenin istisnaları da sayılmıştır. Buna göre taşıtların ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri karşılanabilecektir. İsteğe bağlı sigorta türü olan kasko sigortası giderleri bu kapsamda yer almamıştır.

01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Ekonomik Sınıflandırma” başlıklı 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında;

“(4) Kurumlar, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için belirlenen dört düzey ekonomik kodlardan sadece ihtiyaç duydukları kodları kullanırlar.”denilmektedir.

Yine aynı Yönetmeliğin “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;

“(1) Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir.

Bu hükümler karşısında, yukarıda bahsi geçen “detay koduna ilişkin olarak “Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehber”de yer alan açıklamaların Belediyeler için de geçerli ve bağlayıcı olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince, belediye hizmetlerinde kullanılan araçların kasko sigorta bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olmadığından, dilekçi iddialarının reddedilerek 443 sayılı İlam’ın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 09.04.2013 tarihli ve 36937 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.