Sayıştay 2. Dairesi 34430 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 34430

• Tutanak No: 35271

• Tutanak Tarihi: 19.06.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Yusuf KIZILKAYA vekili Avukat İsmail ÖZOĞUL ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1409 sayılı İlam’ın 5. maddesi ile Ankara Metrosu 3. Aşama İnşaatı İşi’ne ilişkin 2007 yılında yapılan ödemelere ait hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda; Sözleşme ve eki teklif alma şartnamesi ile niyet mektubunda yer alan hükümler çerçevesinde sözleşme bedeli dahilinde yapılması gereken “aç-kapa hatlarda drenaj imalatı”nın değişiklik emirleri ile ilave iş kapsamında değerlendirilerek bedelinin ayrıca yükleniciye ödenmesi nedeniyle 12.468,96 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Batıkent-Sincan-Törekent Hattı yapım işine ait M3 Teknik Değerlendirme Raporunun Giriş başlıklı 1. maddesinde; “Teknik değerlendirmeye konu olan İş, Metro 1. Aşama Sisteminin Kuzey-Batı yönü uzantısı olarak M1 ile bütünleştirilecek bir sistemin yapımıdır. Metro3 Sistemi, M1 sisteminin Batıkent istasyonu bitiminden başlayarak Sincan(Törekent)’e kadar uzanan bir hattan oluşmaktadır.” denilerek, ihaleye çıkılan M3 hattının, M1 sisteminin uzantısı ve M1 ile bütünlük arz eden bir iş olduğunun belirtildiği;

Teknik Değerlendirme Raporunun, M1 Sisteminin Bina ve İnşaat İşleri Birim Fiyatlarının Oluşturularak M3 Sisteminin Bina ve İnşaat İşleri Maliyetinin Hesaplanması başlıklı 7. maddesi 1. fıkrasında da: “… tekliflerin değerlendirilmesinde bir fikir oluşturması amacıyla, M1 Sisteminin Sözleşmesi kapsamındaki ana iş kalemlerinin birim fiyatları hesaplanmış ve bu birim fiyatlardan yola çıkılarak M3 sisteminin tahmini bedeli bulunmuştur.

…

M1 Sistemi birim fiyatlarından hareketle M3 Sistemine verilen tekliflerin karşılaştırılmasını yapabilmek üzere inşaat işleri içinde en önemli kalemler olan istasyon, hat yolu yapım işleri ile hat malzeme ve montaj işlerine ait birim fiyatları oluştururken aşağıdaki kriterler göz önüne alınmıştır.

…” denilerek, M3 Teknik değerlendirme raporunun 7/a-e fıkralarında bu kriterlerin belirtildiğini;

İdarenin ihale konusu iş kapsamının belirlenmesinde ve muhammen bedelin oluşturulmasında M1 Sisteminin verilerini referans aldığını, M1 sistemi ile farklı olan konularda (eklenen ve çıkartılan iş kalemleri) ihale katılımcılarıyla da görüşülerek inşaat ve imalat kapsamını netleştirdiğini, ihale katılımcılarının da bahis konusu ihale dokümanları, sözleşme tasarısı, niyet mektubu, götürü fiyat cetveli ve (ilamdaki iddianın aksine) yapılacak işleri ayrıntılarıyla tanımlayan Teknik Şartname’yi (md:5/7) göz önünde bulundurarak ve M1 Sistemi ile bütünlük arz eden bir işe talip olduklarının bilinciyle tekliflerini verdiklerini ve işin en uygun teklifte bulunan Güriş inşaat ve Mühendislik A.Ş’ye ihale edilmiş olduğunu;

İlam’ın 5. maddesindeki tazmin gerekçesindeki; İdarenin, sadece amaç ve işlev yönüyle yapılması gereken işi tarif ettiği, şematik plan hazırlandığı, söz konusu amaç ve işlevi sağlamak kaydıyla istenen tasarımın, uygun çözümlerin bulunmasının, imal ve inşa işlerinin yapılması için gerekli her türlü yardımcı unsurların teminin yükleniciye bırakıldığı ve teknik şartnamede inşaat kapsamında gerçekleştirilmesi gereken bir kısım işlerin genel nitelikli teknik özelliklerine yer verildiği iddialarının aksine, yaptırılacak ve yapılacak inşaat, imalat, tasarım vb. işlerinin kapsamının ve nasıl yapılacağının sözleşme ve eklerinde ayrıntılarıyla tanımlanmış olduğunu;

Teknik Şartnamede ayrıntılı tanımı yapılan Bina ve İnşaat işlerine, idare tarafından verilecek değişiklik talimatları gereğince yapılacak ilave işlerin de dahil olduğunu; işveren idarenin sözleşmenin yürürlüğü süresince işlerin değişimi, düzeltilmesi, çıkartılması ve eklenmesi veya başka bir değiştirme konusunda Yükleniciye yazılı bildirimde bulunmaya tam yetkili olduğunu ve Yüklenicinin de bu değişiklikleri teknik şartnamede yer alıyormuş gibi yerine getirmekle mükellef olduğunu; değişikliğin ancak Sözleşmede yüklenicinin yerine getirmesi gerekli işlerle ilgili miktarların götürü fiyat cetvelindeki miktarları geçmesi sonucu ise yükleniciye fazladan ödeme yapılamayacağını veya ek süre tanınmayacağını ve böylesi bir iş artışı sonucunda yükleniciye bir değişiklik emri verilemeyeceğini; İşveren İdarenin işlerin ilerlemesi sırasında işin uygun ve yeterli şekilde yapımı için zaman zaman gerekli ek çizimleri ve talimatları yükleniciye verme konusunda tam yetkili olduğunu; söz konusu ek çizim ve talimatların sözleşmenin uygun şekilde uygulanması için zaruri olmaması halinde Yüklenicinin bu işlerle ilgili olarak süre uzatımına ve ilave ödemeye hak kazanacağını; proje ve çizimlerin hatalı, yanlış, eksik olmasından doğacak tüm masraflara Yüklenicinin katlanmak zorunda olduğunu; Yüklenicinin kendinden kaynaklanan herhangi bir aksaklık, çelişki/yetersizlik, uygunsuzluk, hata veya ihmal sebebiyle gerekli olacak değişiklikleri ve düzeltmeleri, masrafları kendisine ait olmak üzere yapmak ve değiştirmek zorunda olduğunu; İş parçasının denetimi, incelenmesi veya testi sonunda işverenin bu iş parçasını kusurlu ve teknik şartnameye uygun bulmaması halinde itirazını yükleniciye gerekçesi ile birlikte yazılı olarak bildireceğini ve Yüklenicinin de kusuru hızla düzelterek teknik şartnameye uygun hale getireceğini; Yüklenicinin, sözleşme kapsamındaki işleri sözleşme belgeleri uyarınca yerine getirmeyi garanti ettiğini;

Somut olayda; Aç-Kapa hatlardaki drenaj imalatında kullanılan drenfleks boruların, idarece verilen 4 numaralı değişiklik emri kapsamında beton yuva içine aldırılması imalatının sözleşme kapsamında bir imalat olup olmadığının ve dolayısıyla bedelinin yükleniciye ödenip ödenemeyeceği hususunun sözleşme hükümleri ve ekleri açısından, özellikle de sözleşme konusu tüm işlerin nasıl yapılacağını ayrıntılarıyla tanımlayan teknik şartname ile sözleşmenin “ek çizimler ve talimatlar” başlıklı 11.4.2. ve “değiştirme yetkisi” başlıklı 30.1. maddeleri açısından irdelenmesi gerektiğini;

İlam’da, teknik şartnamede yalnızca drenaj imalatının olmazsa olmaz nitelikleriyle ilgili genel tarifler yapıldığı iddia edilerek, teknik şartnamenin drenaj imalatını genel olarak tarif eden 6.4.1. maddesine yer verildiğini; oysa, teknik şartnamede, drenaj imalatının mühendislik gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak nasıl tasarlanıp inşa edileceğine ilişkin tüm teknik detayların yer almakta olduğunu;

Sözleşmenin 11.4.2. maddesinde: “İşveren, işin ilerlemesi sırasında, işin uygun ve yeterli şekilde yapımı için zaman zaman gerekli ek çizim ve talimatları yükleniciye verme konusunda tam bir hak ve yetkiye sahiptir. Yüklenici bunlara aynen uymak zorunda olacaktır. Söz konusu ek çizim ve talimatların bu sözleşmenin uygun şekilde uygulanması için zaruri olmaması halinde yüklenici bu işlerle ilgili olarak süre uzatımına ve ilave ödemeye hak kazanacaktır.” Denildiğini;

Buna göre, drenaj imalatında kullanılan drenfleks borularının 4 numaralı değişiklik emri kapsamında beton yuva içine aldırılması imalatının, sözleşmenin uygun şekilde uygulanması için zaruri olup olmadığının tespiti aynı zamanda bahis konusu imalatın sözleşme kapsamında bir imalat olup olmadığını da belirlediğinden, 11.4.2. maddenin tazmin konusu drenaj imalatı açısından önem arz ettiğini ve şayet 4 numaralı değişiklik emri kapsamındaki yüzey drenajı imalatında kullanılan drenfleks borularının beton kanal içine aldırılması imalatı, teknik şartnamede, sözleşme hükümlerinde ve diğer eklerinde öngörülmekteyse, bahis konusu yapım için yükleniciye herhangi bir ek ödemede bulunulmasının mümkün olmadığını; değişiklik emrindeki imalat, teknik şartnamede, sözleşmede ve diğer sözleşme eklerinde yer almıyorsa; sözleşmede zikredilen şekliyle, sözleşmenin uygun şekilde uygulanması için zaruri değil de İdarece takdir hakkı çerçevesinde yaptırılması ön görülen bir imalat ise; bu takdirde değişiklik emri kapsamındaki imalat için yükleniciye bedel ödemek ve süre uzatımı vermek gerektiğini;

Öte yandan, sözleşmenin Değiştirme Yetkisi başlıklı 30.1. maddesine göre; Sözleşmenin esasına ilişkin olmamak koşuluyla, sözleşme bedelinin en çok % 30 fazlası veya eksiği oranında, işlerin değişimi, düzeltilmesi, çıkartılması, eklenmesi veya başka bir değiştirme konusunda, yükleniciye yazılı değişiklik emri verme konusunda da idarenin tam yetkili olduğunu;

Sözleşmenin “Ek Çizim ve Talimatlar” maddesi ile “Değiştirme yetkisi” maddeleri bir arada değerlendirildiğinde; her iki maddenin, işlerin değişimi, düzeltilmesi, çıkartılması, eklenmesi veya başka bir değiştirme konusunda ve işin uygun ve yeterli şekilde yapımı için zaman zaman yükleniciye gerekli ek çizim ve talimatlar ile değişiklik emri verme konusunda idareye takdir hakkı tanıdığının, 11.4.2. maddedeki idare yetkilerinin, 30.1. maddede belirtilen formatta ve sınırlar içinde kullanılabileceğinin görüldüğünü;

Aç-Kapa hatlardaki drenaj imalatının, Teknik Şartname’nin 6.4.1. maddesi (a) şıkkında yer alan “yüzey drenajı” olduğunu; yüzey drenajının ise çıkabilecek muhtemel bir yangında, yangın söndürme amaçlı olarak kullanılacak su ile tren tekerleklerinin çelik raylarda sürtünmesinden kaynaklanan elektrik yüklü demir tozunun birikerek insan sağlığına ve raylara zarar vermemesini temin maksadıyla, hat yolunun kullanım dışı olduğu saatlerde, rayların ve balast taşının yıkanmasında kullanılan suyun tahliyesi ve genel drenaj sistemine bağlanması amaçlı bir imalat olduğunu ve “iç drenaj” olarak da adlandırıldığını;

Teknik Şartname’nin 6.4.1. Maddesinde: “Drenaj sistemleri, inşaat çalışma alanına giren veya oradan çıkan suyun uzaklaştırılıp onu mevcut ve uygun bir drenaj sistemine yöneltecek şekilde tasarlanacaktır. Aşağıdaki işler bu kapsamda yer alacaktır:

a) Hatların, hat yollarının ve yapı plaklarının yüzey ve yer altı drenajı,

b) Depo ve atölye alanındaki kaplamalı / Kaplamasız yüzey ve çatı akıntıları,

c) Atık suyun mevcut sıhhi bir kanalizasyon sistemine yöneltilmesi,

Borular mevcut ana borulara baca yapılarak bağlanacaktır. Tüm boruların birbirine bağlantısı su sızdırmaz conta ile yapılacaktır.

Yağmur suyu hatlarında 50m yi aşmayan aralıklarla ve yön değişme noktalarında menhol ve şişleme ağzı tesis edilecektir.

Rayların üstünü kaplayacak su seviyesinin tespitinde 100 yıllık istatistiki değerler, bunların dışında kalan yerlerde ise tasarım 50 yıllık yağışa göre planlanacaktır. Borularda tasarım, 5 yıllık veriler esas alınarak yapılacaktır.

Yüklenici drenaj işlerini programlayıp yaparken, yapım sırasında ve kesin kabulden sonra yağmurdan ve diğer kaynaklardan gelen akışın gereken şekilde kontrol altına alınmasına dikkat edecektir. İstasyon ve hatlardan drene edilecek suların analizi yapılacak, zararlı olabilecek bileşiklerin tesisat ve pompaları tıkaması önlenecektir.

Yüklenici kısmen tamamlanmış işlerin hasar görmesini önlemek için, bunların korunmasına yönelik uygun önlemleri alacaktır. Bu, suyun işlere zarar vermesini önlemek için geçici hendeklerin, menfezlerin veya çevirme kanallarının yapılmasını gerektirebilir. Drenaj koruma işleri ana yapım işlerinden önce tamamlanacaktır.

Mevcut kanallar ve akaçlar düzgün bir şekilde uzatılıp, yeni kanallara bağlanıp, eklenecektir. Yüklenici, yeni ana kanalların, akaçların veya başka tesisatın bu gibi tüm bağlantılarıyla konumlarını kot, koordinat ve sabit röperli olarak kayıt edecektir. Bir gün önce yapılan bağlantıların kayıtların bir kopyasını işverene verecektir.

Yüklenici mevcut bir kanala veya akaca girmeden yahut onu kırmadan önce bu niyetini, bağlantının yapılacağı boru hattından sorumlu makama ve işverene bildirecektir. “ hükümlerinin yer aldığını;

Aç-Kapa hatlardaki drenaj imalatının ise, Teknik Şartname’nin 6.4.1 maddesi (a) şıkkında yer alan “yüzey drenajı” (iç drenaj) imalatı olduğunu ve iç drenaj imalatının nasıl tasarlanıp yapılacağının da Teknik Şartnamenin 6.4.1.- 6.6. maddeleriyle 7. Bölümdeki 7.6.5 ve 7.4.2.5. maddelerinde ayrıntılarıyla tanımlanmış olduğunu;

Teknik Şartnamenin Hat Yolu ve Çeşitli Yapıları başlıklı 7. Bölümü, Su Tesisatı ve Drenaj Başlıklı 7.6.5. Maddesinin iç drenajın nasıl inşa edileceğini, hangi kıstasların tasarımda esas alınacağını ayrıntılı olarak; “Drenaj sistemi, yüzey akıntılarına, balastlı hattın yer altı drenajına, hat yolu drenajına, toplu taşıma binaları ile yapılarının drenajına ve bunların onaylı bir drenaj sistemine bağlanmasına ve pompalanmasına olanak sağlayacaktır.

Yüklenici; yer altı yapıları, yüksek zeminli yapıları, düşük zeminli yapıları, zemindeki yapıları ile birlikte bütün toplu taşıma hattı için, ayrıca zemin akıntılarının ve suyun hat yolu veya istasyonları etkileyeceği diğer yerlerde standartlara uygun tasarlanmış proje ile gerekli drenaj sistemini oluşturacaktır.

Tüm istasyonlar ile düşük zeminli açık hat yolu tasarlanırken, 100 yıllık yağmur kestirimine, böyle bir verinin bulunmaması halinde ise yürürlükteki Türk Tasarım standartlarına göre yağmursuyu yüzey akıntısının istasyonlar veya hat boyunca düşey açıklıkların en az 0.3 m aşağısında kalması sağlanacaktır. Bu açıklıklar yolcu girişleri, havalandırma bacaları, giriş kapakları vb. dir. Yolcu girişlerindeki bu fark rampa ile sağlanacaktır.

Hat yolunun ve peronların bütün drenajı hat yolunda toplanıp mevcut bir drenaj sistemine onaylatılmış projesine göre kanalize edilecektir....”, şeklinde tanımlanmış olduğunu;

Teknik şartnamenin 7.4.2.5. maddesi (b) şıkkında :

“Drenaj pompa istasyonları; sistem drenaj çıkışının, içine boşaldığı drenaj sisteminin en dip noktası seviyesinde veya seviyesi altında bulunduğu tüm alçak noktalarda yer alacaktır.Yeter sayıda pompa temin edilerek, bir pompa arızalanması durumunda pompalama kapasitesinin belli bir seviyenin altına düşmemesi sağlanacaktır.

Tüm drenaj pompa istasyonlarının elektrik bağlantıları seyyar jeneratöre de bağlanacak bir şekilde yapılacak ve bir adet yeterli kapasitede seyyar jeneratör temin edilecektir.

Pompa çukurlarına deşarj edilen suyun niteliği analiz edilerek pompa veya tesisata zarar verecek nitelikte ise deşarj etmeden önce gerekli önlemler alınacaktır.

Donma riski olan yerlere yapılacak drenaj çukurları ve tesisatı kapaklı (izoleli) olacaktır. Tamamen kapalı yerlerdeki drenaj çukurlarının ise havalandırılması sağlanacaktır.

Drenaj çukurlarının derinliğine göre sabit merdiven bulunacak, pompaların kolay bakımı için kızaklı ve pompa ağırlığına göre makara veya caraskal sistemi olacaktır.

Drenaj suyunun debisine göre seçilecek pompalar dalgıç tip çamur pompası ve yedekli olacaktır. Kullanılacak pompalar herhangi bir su kaçağında motorun zarar görmemesi için korumalı olacaktır.

Yer altında veya üstünde olan istasyonlar, herhangi bir kaynaktan su sızmasına karşı korunacaktır….” denildiğini;

Teknik Şartname hüküm ve standartları ile sözleşme ve ekleri hükümleri incelendiğinde; Aç-Kapa Hatlarda, yüzey drenajında kullanılan drenfleks boruların beton yuva içerisine alınmasına ilişkin ya da drenaj borularının beton yuva içine alınmasını zaruri kılan hiçbir hükmün ve teknik standardın bahis konusu dokümanlarda yer almadığının görüleceğini;

Aç-Kapa hatlardaki yüzey drenajı sularının hat tabanına yerleştirilen drenfleks borularla tahliye edilmesini öngören Kesin Projelerin, Teknik Şartname ve Sözleşme hükümlerine uygun bulunarak idarece onaylanması sürecinde, Teknik Danışmanlık Firmasının; yüzey sularının drene edilmesinde kullanılan drenfleks borularının beton kanal içine aldırılarak geoteksille kaplatılması halinde, teknik şartname standartlarının çok üstünde dayanıklılık ve kullanım sağlanacağını bildirerek, drenfleks borularının beton yuva içerisine aldırılması ve geoteksille kaplatılması tavsiyesinde bulunmuş olduğunu; Bahis konusu önerinin, idarece de incelenerek mezkur imalatın idari takdir hakkı çerçevesinde, 4 nolu Değişiklik Emri kapsamında, Teknik Müşavirlik Firmasının referansı doğrultusunda yaptırılmasına karar verildiğini;

İdareye takdir hakkı tanıyan sözleşme hükümleri uyarınca(11.4.2, 30.1), sözleşme bedelinin % 30 fazlası veya eksiği nispetinde Sözleşme ve ekleri hükümlerinin üstünde iş yaptırılabilmesinin idare açısından mümkün olduğunu ve 4 Numaralı Ek İş talimatı incelendiğinde, İdari takdir çerçevesinde Sözleşme bedelinin % 30 oranında artırılarak, Drenaj borularının beton kanal içine aldırılması imalatı da dahil olmak üzere, 4.999.937 ABD Dolar bedelli, yedi kalem iş yaptırılmasının kararlaştırıldığını;

Yüzey sularının drene edilmesinde kullanılan drenfleks borularının beton kanal içine aldırılması sebebinin; ilamda iddia edildiği üzere, Kesin projelerdeki yanlışlık, hata, yetersizlik olmayıp, uzun vadeli kamu çıkarları gözetilerek, yetkisini sözleşme hükümlerinden alan, idari takdir hakkı çevresinde verilen bir ilave iş talimatı olduğunu ve bu imalatın sözleşme kapsamında bulunmadığını;

Tazmin gerekçesinde yer alan 24.3.2003 Sayılı, 26204 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı incelendiğinde, sözleşme kapsamında bulunan imalatlar için ilave bedel ödenemeyeceğinin altının çizildiğini; fakat 4 numaralı Değişiklik Emri kapsamında yaptırılan “drenaj borularının beton kanal içine aldırılması işi”nin sözleşme kapsamında bir imalat olmadığını; sözleşmenin 30.1 ve 11.4.2 hükümleri uyarınca, uzun vadeli kamu yararı gözetilerek, idari takdir çerçevesinde yaptırılan bir iş olduğunu ve İdarece yapılan işlem ile Temyiz Kurulu Kararı arasında bir çelişki ve aykırılık bulunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Batıkent-Sincan-Törekent Hattı yapım işine ait M3 Teknik Değerlendirme Raporu’nun “Giriş” başlıklı 1. maddesinde; “Teknik değerlendirmeye konu olan İş, Metro 1. Aşama Sisteminin Kuzey-Batı yönü uzantısı olarak M1 ile bütünleştirilecek bir sistemin yapımıdır. Metro3 Sistemi, M1 sisteminin Batıkent istasyonu bitiminden başlayarak Sincan(Törekent)’e kadar uzanan bir hattan oluşmaktadır.” denilerek, ihaleye çıkılan M3 hattının, M1 sisteminin uzantısı ve M1 ile bütünlük arz eden bir iş olduğu belirtilmiştir.

Teknik Değerlendirme Raporu’nun, “M1 Sisteminin Bina ve İnşaat İşleri Birim Fiyatlarının Oluşturularak M3 Sisteminin Bina ve İnşaat İşleri Maliyetinin Hesaplanması başlıklı 7. maddesi 1. fıkrasında da: “Tekliflerin değerlendirilmesinde bir fikir oluşturması amacıyla, M1 Sisteminin Sözleşmesi kapsamındaki ana iş kalemlerinin birim fiyatları hesaplanmış ve bu birim fiyatlardan yola çıkılarak M3 sisteminin tahmini bedeli bulunmuştur.” Denilmektedir.

İdarenin ihale konusu iş kapsamının belirlenmesinde ve muhammen bedelin oluşturulmasında M1 Sisteminin verilerini referans aldığı, M1 Sistemi ile farklı olan konularda ihale katılımcılarıyla da görüşülerek inşaat ve imalat kapsamını netleştirdiği, ihale katılımcılarının da bahis konusu ihale dokümanları, sözleşme tasarısı, niyet mektubu, götürü fiyat cetveli ve yapılacak işleri ayrıntılarıyla tanımlayan Teknik Şartname’yi göz önünde bulundurarak ve M1 Sistemi ile bütünlük arz eden bir işe talip olduklarının bilinciyle tekliflerini verdikleri görülmüştür.

Sözleşmenin 11.4.2. maddesinde: “İşveren, işin ilerlemesi sırasında, işin uygun ve yeterli şekilde yapımı için zaman zaman gerekli ek çizim ve talimatları yükleniciye verme konusunda tam bir hak ve yetkiye sahiptir. Yüklenici bunlara aynen uymak zorunda olacaktır. Söz konusu ek çizim ve talimatların bu sözleşmenin uygun şekilde uygulanması için zaruri olmaması halinde yüklenici bu işlerle ilgili olarak süre uzatımına ve ilave ödemeye hak kazanacaktır.” Denilmektedir.

Öte yandan, Sözleşmenin “Değiştirme Yetkisi” başlıklı 30.1. maddesine göre; Sözleşmenin esasına ilişkin olmamak koşuluyla, sözleşme bedelinin en çok % 30 fazlası veya eksiği oranında, işlerin değişimi, düzeltilmesi, çıkartılması, eklenmesi veya başka bir değiştirme konusunda, yükleniciye yazılı değişiklik emri verme konusunda da idarenin tam yetkili olduğu görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Hat Yolu ve Çeşitli Yapıları” başlıklı 7. Bölümü, “Su Tesisatı ve Drenaj” başlıklı 7.6.5. maddesinde; “Drenaj sistemi, yüzey akıntılarına, balastlı hattın yer altı drenajına, hat yolu drenajına, toplu taşıma binaları ile yapılarının drenajına ve bunların onaylı bir drenaj sistemine bağlanmasına ve pompalanmasına olanak sağlayacaktır.

Yüklenici; yer altı yapıları, yüksek zeminli yapıları, düşük zeminli yapıları, zemindeki yapıları ile birlikte bütün toplu taşıma hattı için, ayrıca zemin akıntılarının ve suyun hat yolu veya istasyonları etkileyeceği diğer yerlerde standartlara uygun tasarlanmış proje ile gerekli drenaj sistemini oluşturacaktır.

Tüm istasyonlar ile düşük zeminli açık hat yolu tasarlanırken, 100 yıllık yağmur kestirimine, böyle bir verinin bulunmaması halinde ise yürürlükteki Türk Tasarım standartlarına göre yağmursuyu yüzey akıntısının istasyonlar veya hat boyunca düşey açıklıkların en az 0.3 m aşağısında kalması sağlanacaktır. Bu açıklıklar yolcu girişleri, havalandırma bacaları, giriş kapakları vb. dir. Yolcu girişlerindeki bu fark rampa ile sağlanacaktır.

Hat yolunun ve peronların bütün drenajı hat yolunda toplanıp mevcut bir drenaj sistemine onaylatılmış projesine göre kanalize edilecektir.” denilmektedir.

Teknik şartnamenin 7.4.2.5. maddesi (b) şıkkında ise; “Drenaj pompa istasyonları; sistem drenaj çıkışının, içine boşaldığı drenaj sisteminin en dip noktası seviyesinde veya seviyesi altında bulunduğu tüm alçak noktalarda yer alacaktır. Yeter sayıda pompa temin edilerek, bir pompa arızalanması durumunda pompalama kapasitesinin belli bir seviyenin altına düşmemesi sağlanacaktır.

Tüm drenaj pompa istasyonlarının elektrik bağlantıları seyyar jeneratöre de bağlanacak bir şekilde yapılacak ve bir adet yeterli kapasitede seyyar jeneratör temin edilecektir.

Pompa çukurlarına deşarj edilen suyun niteliği analiz edilerek pompa veya tesisata zarar verecek nitelikte ise deşarj etmeden önce gerekli önlemler alınacaktır.

Donma riski olan yerlere yapılacak drenaj çukurları ve tesisatı kapaklı (izoleli) olacaktır. Tamamen kapalı yerlerdeki drenaj çukurlarının ise havalandırılması sağlanacaktır.

Drenaj çukurlarının derinliğine göre sabit merdiven bulunacak, pompaların kolay bakımı için kızaklı ve pompa ağırlığına göre makara veya caraskal sistemi olacaktır.

Drenaj suyunun debisine göre seçilecek pompalar dalgıç tip çamur pompası ve yedekli olacaktır. Kullanılacak pompalar herhangi bir su kaçağında motorun zarar görmemesi için korumalı olacaktır.

Yer altında veya üstünde olan istasyonlar, herhangi bir kaynaktan su sızmasına karşı korunacaktır.” Denilmektedir.

Buna göre, Teknik Şartnamede yer alan hükümler ve standartlar ile sözleşme ve ekleri hükümleri incelendiğinde; Aç-Kapa Hatlarda, yüzey drenajında kullanılan drenfleks boruların beton yuva içerisine alınmasına ilişkin ya da drenaj borularının beton yuva içine alınmasını zaruri kılan hiçbir hüküm ve teknik standart bahis konusu dokümanlarda yer almadığından drenfleks boruların kanal içerisine alınarak filtre malzemesi ve geotekstil ile korunması imalatının değişiklik emirleri ile ilave iş kapsamında değerlendirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabul edilerek 1409 sayılı İlamın 5. maddesi ile verilmiş olan tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 20.06.2012 tarih ve 35271 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.