Sayıştay 2. Dairesi 34347 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 34347

• Tutanak No: 36035

• Tutanak Tarihi: 08.01.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1337 sayılı ilamın 1. maddesiyle Siirt Kurtalan Belediyesinde memur statüsünde çalışan personele mevzuata aykırı olarak sosyal denge ödemesi yapılması nedeniyle 58.080,00 YTL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

1 Ağustos 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanunun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6009 sayılı Kanun’un geçici 8. madde hükmü aynen şöyledir:

“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.”

Bu hüküm karşısında 1337 sayılı ilâmın, 6009 sayılı Kanun’un geçici 8. maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 1. maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu olan ilamın 1. maddesinin İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,

2. 1337 sayılı ilamın 2. maddesi ile Siirt Kurtalan Belediyesinde çalışan memurlara fiilen fazla çalışma yapılmamasına ve 657 sayılı Kanun’un 178’inci maddesinde yazılı koşullar oluşmamasına rağmen fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle 2.095,00 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerden Ercan BİRCAN, M. Fatih AYDIN ve Hasan DEMİRHAN 1337 sayılı ilamın 2. maddesine itiraz etmekte ise de söz konusu madde ile ilgili olarak verilen tazmin hükmünde bu kişilerin sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar, 832 sayılı Kanunun 68. maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilen memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçilerin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Diğer dilekçi Şakir UÇAR ise dilekçesinin “temyiz edilen ilam maddeleri” kısmında ilamın 2. maddesini temyiz ettiğini bildirmekle birlikte bu madde hakkında dilekçesinde herhangi bir itirazda bulunmamıştır.

İlam hükmüne herhangi bir itirazda bulunulmaması nedeniyle 1337 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 1337 sayılı ilamın 3. maddesi ile Belediye faaliyetleriyle ilgisi olmayan gazete ilanı bedelinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 2.124,00 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerden Ercan BİRCAN, Şakir UÇAR ve Hasan DEMİRHAN 1337 sayılı ilamın 3. maddesine itiraz etmekte ise de söz konusu madde ile ilgili olarak verilen tazmin hükmünde bu kişilerin sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar, 832 sayılı Kanunun 68. maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilen memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçilerin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Diğer dilekçi M. Fatih AYDIN ise dilekçesinde özetle;

Welat Gazetesinde yayınlanan söz konusu ilanların, Kurtalan halkına yönelik Kurban Bayramı, Yeni Yıl Mesajı, 1 Eylül Dünya Barış Günü ile ilgili kutlama ilanlarından ibaret olduğunu, bu tür ilanların belediye bütçesinden karşılanmasının doğal ve kanuni olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Halkın Bayramının kutlanması, yeni yıl mesaisi toplumun geleneklerinden olması nedeniyle, ayrıca şahsa yönelik bir kutlamada olmadığından, yapılan ödeme 5393 sayılı yasa gereği Belediye Başkanının takdir yetkisinde bulunduğundan tazmin hükmünün sorumluların üzerinden kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; Welat gazetesine verilmiş dört adet ilan bedelinin ödendiği, bu ilanların; Kurban Bayramı, Yeni Yıl Mesajı, 1 Eylül Dünya Barış Günü ile ilgili kutlamalara ve Murat Ceylan adına verilmiş geçmiş olsun mesajına ilişkin ilan bedelleri olduğu görülmüştür.

5393 sayılı Kanun'un "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14’üncü maddesinde;

"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000'i geçen belediyeler, kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar.

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.

Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.

Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.

Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.

Sivil hava ulaşımına açık havaalanları ile bu havaalanları bünyesinde yer alan tüm tesisler bu Kanunun kapsamı dışındadır." denilmekte,

"Belediye Giderleri" başlıklı 60’ıncı maddesinde ise ;

“Belediyenin giderleri şunlardır:

a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.

b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.

c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.

d) Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.

e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.

f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.

g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.

h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.

i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.

j) Dava takip ve icra giderleri.

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.

l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.

m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.

o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.

r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar.

s) İmar düzenleme giderleri.

t) Her türlü proje giderleri.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere belediyeler, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişileridir. Dolayısıyla, belediye bütçesinden yapılacak harcamaların da, belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarına yönelik olması gerekmektedir.

Bunun sonucu olarak; halkın geneline mal olmuş, mahalli müşterek ihtiyaçlara yönelik olan Kurban Bayramı ve Yeni Yıl Mesajına ilişkin ilan bedellerinin Belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ancak bunlar haricinde kalan, mahalli müşterek ihtiyaçlarla ilgisi bulunmayan ve belediye faaliyetleri ile ilgisi olmayan Murat Ceylan adına verilmiş geçmiş olsun mesajına ve 1 Eylül Dünya Barış Günü ile ilgili kutlamalara ilişkin gazete ilan bedelinin belediye bütçesinden ödenmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla 1337 sayılı ilamın 3. maddesi ile 2.124,00 YTL’ye verilen tazmin hükmünden, mevzuata uygun olarak ödenen Kurban Bayramı ve Yeni Yıl Mesajına ait ilan bedellerine ilişkin 472,00 YTL’nin düşülerek geriye kalan 1.652,00 YTL’nin ilamda adı geçen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTEREK TASDİKİNE,

4. 1337 sayılı ilamın 6. maddesi ile ödeme emri belgesine fatura dışında bir belge eklenmediği ve bazı ödeme emri belgeleri üzerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları bulunmadığı halde yemek bedelinin temsil ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 7.305,52 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle;

Belediye Bütçesinde yapılacak Temsil ağırlama ve tören giderleri yönergesinin 3. maddesinde; “Temsil Ağırlama ve Tören Giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine tabidir.” Ağırlama başlıklı 5. maddesinin f bendinde; “Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” denildiğini,

Belediye bütçesinden ödenecek bu tür giderlerin yapılmasında Belediye Başkanının takdir yetkisinin esas alındığını, Başbakanlık tasarruf genelgesinin idari nitelikte bir düzenlenme olması nedeniyle, yürürlükteki mevzuata uygun olarak yapılan ödemelere etkisi bulunmadığını, ayrıca 5176 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonrada sorguya alınan bu tür ödemelere ilişkin Sayıştay Başkanlığının tazmin hükmün kaldırılması yönünde kararları bulunduğunu,

Bilindiği gibi Belediye Başkanlık Makamının zaman zaman bölge belediye başkanları, bölge milletvekilleri, ilçede görev yapan çeşitli kurumların müdürleri ile Belediye bünyesinde kurulan Kurtalan Spor sporcu ve yöneticilerine yemekler verildiğini, bu tür yemek bedellerinin Belediye Başkanı tarafından karşılanmasının mümkün olmadığını, bu tür ödemelerin Belediye Bütçesinin Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kaleminden karşılanmak zorunda olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Belediye Bütçesinden Yapılan Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3. maddesinde “Temsil, Ağırlama ve Tören Giderlerinin, konu kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine tabidir.” aynı konuyla alakalı olarak istikrar kazanmış temyiz kurulu kararı da bulunduğundan, tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Amaç" başlıklı 1’inci maddesinde;

"Bu yönergenin amacı, Belediye bütçesinde yer alan temsil ağırlama ve tören giderlerinin sarf esas ve usullerini düzenlemektir.",

"Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde;

"Bu yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.",

"Genel Kural" başlıklı 3'üncü maddesinin birinci fıkrasında;

"Temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine tabidir." denilmekte,

"Ağırlama Giderleri" başlıklı 5’inci maddesinde;

"Ağırlama, Beldenin misafiri durumunda olan:

a) Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu Üyeleri,

b) Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokole dahil kişiler,

c) Yabancı Ülke Temsilcileri veya konuklar,

d) Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

e) Basın mensupları,

f) Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için, geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır." hükmü yer almaktadır.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nin "Temsil, ağırlama, tören, fuar ve tanıtma giderleri" başlıklı 37’nci maddesinde ise;

“1) Temsil, ağırlama, tören, fuar, tanıtma ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin giderlerin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.

2. Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar tarafından yapılan temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde;

a) Harcama talimatı,

b) Fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi ve adisyon,

c) Mihmandar Hesap Cetveli (Örnek: 26)

ödeme belgesine eklenir.

(3) Ziyafete ilişkin temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde alınacak harcama talimatında, davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağı belirtilir.” denilmektedir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; ödeme emri belgesine, yemeğe ilişkin fatura dışında Mahalli İdareler Harcama Belgeleri yönetmeliği uyarınca eklenmesi gereken belgeler (davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağına ilişkin belgeler) eklenmemiştir. Bu nedenle, verilen yemeğin bedelinin temsil ağırlama ödeneği kapsamında ödenebileceğine dair bir değerlendirme yapabilme olanağı yoktur.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 2. maddesinde; “Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.” denilmektedir. Anılan hüküm, belediye başkanının, temsil ağırlama ve tören giderlerinin yapılması hususunda, sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığını belirtmektedir ve bu giderlerin neler olduğu yönergenin diğer maddelerinde belirtilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5’inci maddesinde kimler için ağırlama (ziyafet) gideri yapılacağı belirlenmiştir. Ancak ödeme emri belgesine, yemeğe ilişkin fatura dışında herhangi bir belge eklenmediğinden, yemek verilen kişilerin Yönergede belirtilen kişilerden olup olmadığını belirleme imkânı bulunmamaktadır.

Diğer yandan dilekçi bu konuda Sayıştay’ın tazmin hükmün kaldırılması yönünde kararları bulunduğunu belirtmişse de aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1337 sayılı ilamın 6. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.01.2013 tarihli ve 36035 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.