Sayıştay 2. Dairesi 34278 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 34278

• Tutanak No: 37104

• Tutanak Tarihi: 07.05.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Nuray ELBİSTANLIOĞLU’na 22.04.2013 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

Duruşma talebinde bulunan dilekçiler Rafiye KARAKAN ve Ersin TATLI’nın kendileri, adlarına Avukat Mehmet GÜMÜŞ ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1131 sayılı ek ilamın 3. maddesi ile ODTÜ Uludağ Eğitim ve Dinlenme Tesisinin, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bütçesine gelir kaydedilen 88.026,17 YTL tutarındaki gelirine karşın, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bütçesinden ödenen 90.009,28 YTL tutarında gideri olduğundan, bütçeden 1.983,11 YTL’nin mevzuata aykırı olarak Sosyal Tesis gideri için harcandığı, buna göre; ODTÜ Uludağ Eğitim ve Dinlenme Tesisinin cari giderlerinin bütçeden ödendiği gerekçesiyle 1.983,11 YTL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde özetle; hükümde; gerek ODTÜ Uludağ Eğitim ve Spor Tesisinin, gerekse ODTÜ Elmadağ Kayak Tesisinin sosyal tesis olarak değerlendirildiğini; 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun "Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler" başlıklı 27'nci maddesi ve 13.06.2006 tarih ve 26197 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin ortak hususular başlıklı bölümünün 1'inci maddesinde vaz edilen düzenlemelerin hükme gerekçe oluşturulduğunu, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 4’üncü maddesinde; yükseköğretimin amacının, 46’ncı maddesinde; cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal tesis ve faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin hangi giderlerde kullanılacağının, 47’nci maddesinde; yükseköğretim kurumlarının asli görevlerinin neler olduğunun belirtildiğini, 124 Sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7’nci Bölümünün "Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı ve Görevleri, Üniversite İdari Teşkilatı" 32.2’nci maddesinde Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı görevleri olarak öğrencilerin ve personelin, spor, kültürel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak faaliyetleri düzenlemek görevinin açıkça sayıldığını, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 46 ve 47’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlan Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin, 10’uncu maddesinde dairede yürütülecek başlıca hizmetler olarak sosyal, kültürel ve spor hizmetlerinin yer aldığını, 17’nci maddesinde spor hizmetleri olarak öğrencilerin ve çalışanların beden sağlıklarını korumak ve geliştirmek, onlara disiplinle çalışma alışkanlığı kazandırmak, spora ilgi duymalarını sağlamak, enerjilerini bu olumlu yöne yöneltmek, boş zamanlarını değerlendirmek için ilgi duydukları spor dalında çalışmalarını sağlamak üzere hangi hizmetlerin yürütüldüğünün açıklandığını, bu hükümler karşısında ODTÜ Uludağ Eğitim ve Spor Tesisi ve ODTÜ Elmadağ Kayak Tesisinin sosyal tesis olarak değerlendirmeye tabi tutulmasının mümkün olmadığını, çünkü Üniversitenin 2547 sayılı Yasa kapsamında faaliyet göstermekte olup, eğitim Öğretim hizmetini verebilmek amacıyla kurduğu bu tesislerin 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 27’nci maddesi ile 2006/1 sayılı Tebliğde işaret edildiği şekilde sosyal tesis statüsüne girmediğini, üniversitenin eğitimin sürdürülmesi için gerekli her türlü derslikleri ve laboratuvarları sağlamakla yükümlü olduğu kadar, öğrencilerinin beden ve ruh sağlığının korunması, çalışma ve boş zamanlarının değerlendirilmesi, spora ilgi duymalarının sağlaması, enerjilerinin olumlu yöne yöneltilmesi amacı ile sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak, bahse konu tesisleri oluşturmak, çalıştırmak, buralardan öğrencilerinin en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamakla da yükümlü olduğunu, gelecek nesli; dünya ile rekabet edebilecek teknik donanıma sahip uzmanlar ve sosyal ve kişisel gelişimlerini tamamlamış genç insanlar olarak yetiştirmenin yükseköğretim kurumlarının asli görevleri arasında yer aldığını, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde işaret edildiği üzere; Üniversite tarafından görevlerin yerine getirilebilmesi için sunulan hizmet kapsamında ve eğitim-öğretimin ayrılmaz parçası olarak yapılandırılmış olan üniversite eğitim-spor-kültür tesisleri ile diğer kamu kurumlarının eğitim dinlenme tesisleri arasında kısmi ad benzerliği dışında, işlev ve varoluş amacı bakımından ortak yön bulunmadığını, nitekim ODTÜ Uludağ Eğitim ve Spor Tesisinin, Orman Bakanlığınca Üniversiteye tahsis edilmiş arazi üzerine kurulmuş olup, tahsis kararının kaldırılmasına yönelik Orman Bakanlığı Kararını inceleyen Bursa 3. İdare Mahkemesi 2004/826 Esas, 2005/941 Karar sayılı kararı ile söz konusu yerde Üniversitenin kuruluş amacı doğrultusunda öğrencilere eğitim ve sportif amaçlı hizmet verdiği ve kar amacı gütmediğini tespit ederek, tahsisin kaldırılması kararını iptal ettiğini, Maliye Bakanlığının 14.09.2005 tarih ve 18929 sayılı sosyal tesisler hakkındaki yazısı doğrultusunda tesislerin gelir ve giderlerinin özel bütçe içerisinde takip edilerek muhasebeleştirildiğini, öğrencilerin ve personelin sosyal, kültürel, spor ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapılandırılmış olan tesis gelirlerinin, 5018 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi gereğince Üniversitenin (B) işaretli cetveline kaydedilmekte olup, Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının (A) işaretli cetvelinde ödenekleştirilmekte, gelir gerçekleşmesine bağlı olarak harcanabilmekte olduğunu, Üniversitenin, faaliyet alanları birbirinin benzeri olan ve organizasyon itibariyle aynı müdürlük tarafından yönetilen Uludağ Eğitim ve Spor Tesisi, Elmadağ Kayak Tesisi ve Misafirhanelerinde sunulan hizmet karşılığı toplanan gelirlerinin, bu tesisler için yapılan giderlerinden fazla olduğunu, bu nedenlerle, sadece iki tesisin ayrı değerlendirilerek burada yapılan giderin elde edilen hizmet bedelinden fazla olduğu gerekçesi ile ilgililerden tazmininin istenmesinin haksız ve sebepsiz zenginleşme sonucu doğuracağını, uygulama nedeniyle, Üniversitenin herhangi bir kaybı bulunmadığını ve kamu zararı da oluşmadığını ifade etmişler ve açıklamalar kapsamında tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılamasında, 585 sayılı ilama ek 1131 sayılı ilamın 3’üncü maddesi ile ilgili olarak; 2006 yılı Merkez Yönetim Bütçe Kanununun, “Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler” başlıklı 27’nci maddesi ile, Maliye Bakanlığınca 13.06.2006 tarih ve 26197 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2006/1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin ortak Hususlar başlıklı bölümünde, kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, spor tesisi, kreş, çocuk bakımevi ve benzeri sosyal tesislerin işletmek için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esası getirildiğinden Üniversite bütçesinden bu tesisler için ödenek aktarılmaması gerekeceği düşüncesiyle temyiz itirazının reddi ile mevzuata uygun Daire kararının onaylanmasının uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Amaç” başlıklı 4’üncü maddesinde:

“Yükseköğretimin amacı:

…

(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş,

(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,

…”

“Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinde:

"Cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal tesis ve faaliyetlerinden elde edilen gelirler ile yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda bastırılan ders kitapları ve teksirlerinin satışından elde edilen gelirler, başta öğrencilerin beslenme, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetleri olmak üzere, üniversitenin cari, kalkınma plan ve programlarına uygun yatırım, transfer ve öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır."

“Faaliyetlerin Düzenlenmesi” başlıklı 47’nci maddesinde:

"Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulu'nun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko-sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı ve tiyatro salonları, spor salonları ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler.”

Hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan 124 Sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı ve Görevleri” başlıklı 7’nci Bölümünün “Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı” başlıklı 32’nci maddesinde Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının görevleri olarak, öğrencilerin ve personelin, spor, kültürel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak faaliyetleri düzenlemek de sayılmaktadır.

Ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 46 ve 47’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlan Mediko-Sosyal, Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin, 10’uncu maddesinde Dairede yürütülecek başlıca hizmetler olarak sosyal, kültürel ve spor hizmetlerinden de bahsedilmektedir.

Bu yönetmeliğin 17’nci maddesinde ise:

"Dairede; spor hizmetleri olarak öğrencilerin ve çalışanların beden sağlıklarını korumak ve geliştirmek, onlara disiplinle çalışma alışkanlığı kazandırmak, spora ilgi duymalarını sağlamak, enerjilerini bu olumlu yöne yöneltmek, boş zamanlarını değerlendirmek için ilgi duydukları spor dalında çalışmalarını sağlamak üzere aşağıdaki hizmetler yürütülür.

a) Grup çalışmaları ve karşılaşmalar düzenlemek, spor birlikleri kurmak,

b) Bu amaçlarla kurulmuş bulunan yurt dışı ve yurt içi kuruluşlarla işbirliği yaparak, bu alandaki çalışmaları yaygınlaştırmak, üniversiteyi temsilen öğrencilerin yarışma ve karşılaşmalara katılmalarını sağlamak.

c) Üniversitelerin tüm spor, tesis ve malzemelerinin tek elden kullanılmasını, elemanların planlı bir şekilde çalışmalarını ve bir merkezden yönetilmelerini sağlamak."

denilmektedir.

Anılan bu mevzuat hükümleri karşısında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine göre görevlerini sürdürmekte olan Üniversiteler; eğitimin sürdürülmesi için gerekli her türlü derslikleri ve laboratuarları sağlamakla yükümlü olduğu kadar, öğrencilerinin beden ve ruh sağlığının korunması, çalışma ve boş zamanlarının değerlendirilmesi, spora ilgi duymalarının sağlaması, enerjilerinin olumlu yöne yöneltilmesi amacı ile sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak, bahse konu tesisleri oluşturmak, çalıştırmak, buralardan öğrencilerinin en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamakla da yükümlüdür. Bir başka deyişle söz konusu bu yükümlülük yükseköğretim kurumlarının asli görevlerindendir.

Her ne kadar ilamda; ODTÜ Uludağ Eğitim ve Spor Tesisi 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun "Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler" başlıklı 27'nci maddesi ile 13.06.2006 tarih ve 26197 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin ortak hususlar başlıklı bölümünün 1’inci maddesi hükümleri dikkate alınarak sosyal tesis olarak vasıflandırılmış ise de söz konusu tesisin yaptığı faaliyetler ve bu tesislerden yararlananların büyük bir çoğunluğunun üniversite bünyesinde yer alan öğrenciler olduğu göz önüne alındığında eğitim-öğretim hizmeti verebilmek amacıyla kurduğu anlaşılan bu tesislerin 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 27’nci maddesi ile 2006/1 sayılı Tebliğde işaret edildiği şekilde bir sosyal tesis statüsünde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde işaret edildiği üzere; Üniversite tarafından görevlerin yerine getirilebilmesi için sunulan hizmet kapsamında ve eğitim - öğretimin ayrılmaz parçası olarak yapılandırılmış olan üniversite eğitim-spor-kültür tesisleri ile diğer kamu kurumlarının eğitim dinlenme tesisleri arasında kısmi ad benzerliği dışında, işlev ve varoluş amacı bakımından ortak yön bulunmamaktadır.

Diğer taraftan Üniversitenin, faaliyet alanları birbirinin benzeri olan ve organizasyon itibariyle aynı müdürlük tarafından yönetilen Uludağ Eğitim ve Spor Tesisi, Elmadağ Kayak Tesisi ve Misafirhanelerinde sunulan hizmet karşılığı toplanan gelirleri birlikte değerlendirildiğinde, bu tesisler için yapılan giderlerden fazla olduğu, bu nedenle, bu tesislerin ayrı ayrı değerlendirerek buralarda yapılan giderlerin elde edilen hizmet bedelinden fazla olduğu şeklinde bir kanaate varılması da mümkün görülmemektedir.

Tüm bu gerekçelerle, ODTÜ Uludağ Eğitim ve Spor Tesisinde yürütülen hizmet 2547 sayılı Yasaya uygun olarak eğitim ve spor amaçlı olarak verilmekte olduğundan; diğer bir deyişle bahsi geçen tesis kar amacı güden bir sosyal tesis olarak nitelendirilemeyeceğinden söz konusu amacın gerçekleştirilmesi için elde edilen gelirlerin üniversite bütçesine kaydedilmesinde ve yapılan giderlerin üniversite bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, dilekçi iddialarının kabulü ile 1131 sayılı ek ilamın 3. maddesiyle verilen 1.983,11 YTL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

2. 1131 sayılı ek ilamın 4. maddesi ile ODTÜ Elmadağ Kayak Evinin elektrik giderlerinin, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bütçesine gelir kaydedilen 162,00 YTL tutarındaki gelirine karşın, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bütçesinden ödenen 9.685,00 YTL tutarında gideri olduğundan, bütçeden 9.523,00 YTL’nin mevzuata aykırı olarak harcandığı, buna göre; ODTÜ Elmadağ Kayak Evinin cari giderlerinin bütçeden ödendiği gerekçesiyle 9.523,00 YTL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlam hükmünün içeriği, dilekçilerin iddiaları ve Başsavcılık Karşılaması işbu Temyiz Kurulu ilamının 1. maddesinde belirtildiği gibi olup burada açıklanan nedenler doğrultusunda; dilekçi iddialarının kabulü ile 1131 sayılı ek ilamın 4. maddesiyle verilen 9.523,00 YTL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 09.05.2013 tarih ve 37104 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.