Sayıştay 2. Dairesi 34184 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 34184

• Tutanak No: 34414

• Tutanak Tarihi: 14.02.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1255 sayılı ilamın 1’inci maddesinde, Karabük İl Özel İdaresi’nde görevli memurlara ve geçici işçilere (toplu iş sözleşmesinde yemek yardımına ilişkin hüküm nedeniyle) Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne aykırı olarak yiyecek yardımında bulunulduğu gerekçesiyle toplam 33.851,15 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, İdarenin yemek yardımı uygulamasının, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 212.maddesinde verilen yetkiye dayanılarak Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırladığı 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Maliye Bakanlığınca yayınlanan 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğ hükümlerine aykırı olmadığını, 5018 sayılı kanuna göre, Karabük İl Özel İdaresi işçi ve memur personeline verilen yemek yardımı dolayısıyla kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığını, 2007 yılında Karabük İl Özel İdaresi tarafından, ihale yoluyla yemek servis hizmeti satın alınmak suretiyle memurlara ayni yardımın gerçekleştirilmesi, İdarenin yemek maliyetinin yarısını karşılamış olması ve başlangıçta konulan ödeneğin aşılmamış olmasından ötürü kamu zararı söz konusu olmadığını, "Devlet Memurları Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin 4'üncü maddesinin 1 'inci fıkrasında; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. " Hükmü yer aldığını, 2007 Yılı Bütçesinden, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapıldığını, İdarenin yemek maliyetinin yarısını karşıladığını, Yönetmeliğin ilgili maddeleri incelendiğinde;

1. Memurlara yemek servisi için, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş oluşturulacağı,

2. Yemek maliyet bedellerinin, "memurlara yemek vermek üzere kurulan memurlara yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşlar tarafından alınacağı,

3. İdare bütçesinden yemek maliyetinin yarısı tutarında yemek yardımının bu kuruluşa ödeneceği,

4. Personel tarafından karşılanacak yemek maliyetinin yarısı tutarın yine bu kuruluş tarafından alınacağı, hususlarının belirlendiğini, ilamda belirtildiği gibi

• İl Özel İdaresince yemek maliyetinin yarısının personelden tahsil edilmesini,

• İdare personelinin yemek maliyetinin yarısının maaş ya da ücretlerinden kesilmesini.

• Bu kesintiye ilişkin ispatlayıcı belgelerin saklanmasını,

• Memurların aylıklarından kesilen tutarın idare hesabına yatırılmasını,

Emredici bir mevzuat hükmü bulunmadığını, Yukarıda bahsi geçen Yönetmeliğin anılan hükümlerinde belirtildiği üzere, yemek yardım maliyetinin yarısını İdare, diğer yarı maliyetini de personel, yemek yardım servisine, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette oluşturulmuş bulunan kuruluşa ödemek durumundadır. Diğer bir değişle, İdarenin yemek maliyetinin yarısını, personelin maaşından kesmesi ya da özel idare hesabına aktarması gibi bir durum veyahut bir zorunluluk söz konusu değildir. Personel, yemek maliyetinin yarısını, yemek servisi, yardım sandığı ya da derneğine elden de ödeyebiliciğini, İdarenin yemek maliyetinin yarısını maaştan kesmek gibi bir yükümlülüğü mevzuatta yer almadığını, Hele ki personelden alınan yemek maliyetinin yarısının özel idare hesabına alınması gibi bir hususun mevzuatta olmadığını, Yemek yardım maliyeti yarı bedelinin, personelden kesilmesi halinde; yemek servisi sandık ya da derneğe aktarılması gereken bir emanet olacağını, 2007 yılı, yemek yardımı uygulamasında; "İdarede Yemek Servisi" kurulamadığından yemek servis hizmeti alımı yoluyla özel bir firmaya ihale edilmek suretiyle giderildiğini, yemek yarı maliyetinin, personelden tahsil edilmesi işlemi, yüklenici ya da alt yüklenicilerin personelden alacağı ile ilgili olduğundan, İdare personeli ile yüklenici ya da alt yüklenicileri ilgilendiren bir husus olduğunu, 23.05.2000 tarih ve 24760 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında; "Yiyecek yardımı, yemek verilerek yapılmamakla birlikte yemek servisi kurulması halinde de söz konusu yemek malzemelerinin alınacağı, ayni olarak yapılan yiyecek yardımı tutarının bütçeye konan ödeneği aşmadığı da dikkate alındığında yönetmelikte aranan maksadın gerçekleşmiş olması nedeniyle tazmin hükmünün kaldırılmasına" karar verildiğini, yemek yardımı, yemek servisi kurma şeklinde yapmış olsaydı, Yönetmelikte sayılan harcamaların da İdare Bütçesine gider olarak yansıyacağını, 2007 Mali Yılında Karabük İl Özel İdaresinde; (10 adet işçi ile birlikte) memur ve işçi toplam 53 adet personele yemek yardımı için 16.01.2007 tarihinde ihale yapılmış olup, Karabük Ticaret ve Sanayi Odasından yaklaşık maliyete esas azami ve asgari resmi fiyatların alındığını, yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde, ortalama bir öğün yemek maliyeti 10,50 TL. olarak belirlendiğini, Günlük kişi başına bir öğün yemek maliyetinin idare tarafından ödenecek kısmı 5,25 TL. olarak hesap edildiğini, Bir öğünün maliyeti 5,25 TL. olmak üzere 53 adet personelin yemek maliyeti 243 gün üzerinden hesaplandığında 67.614,75 TL. yaklaşık maliyet bulunduğunu, 2007 Yılında bu şekilde, 67.614,75 TL. yaklaşık maliyet ile ihaleye çıkılmış olup, 16.01.2007 tarihli İhale Komisyon Kararı ile 64.703,24 TL. bedelle Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.'ne ihalesinin yapıldığını, yıllık toplam 57.375,63 TL., ilgili firmaya ödeme yapıldığını, yemek yardımı ile ilgili harcama kaleminde, başlangıçta konan ödenekler dahilinde hareket edildiğini, Bir öğün yemek maliyetinin yarısının İdare tarafından Multinet Kurumsal Hizmetler AŞ.'ne ödendiğini, diğer 1 / 2'lik kısmı ise personel tarafından alt yüklenici firmalara ödendiğini belirterek tüm bu gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesine dayanılarak çıkarılan 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesine göre kesilmesi gereken tutardan daha az kesinti yapıldığı anlaşıldığından, mevzuata uygun Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirmiştir.

12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 86/11220 sayılı BKK ile çıkarılan “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Yiyecek Yardımının gerektirdiği giderler yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayin Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun’a göre tayin bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” Denilmektedir.

Görüldüğü gibi personele yapılan yiyecek yardımının gerektirdiği giderin yarısının kurum bütçesinden ödenmesi, diğer yarısının da yemek yiyenlerden alınması gerekmektedir. Diğer taraftan 12.01.2007 Memurların yiyecek yardımına ilişkin (1) Sıra No’lu Bütçe Uygulama Tebliğinin 1. maddesi ile 2007 yılında öğle yemeği servisinden faydalanan memurlardan alınacak en az bedeller belirlenmiştir. Talimatın 3. maddesi ile “kuruluşlar, hizmetlerin özelliği, yemek maliyetleri ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak belirtilen miktarın üzerinde de yemek bedeli tespit edebileceklerdir.” denilmek suretiyle de, Yönetmeliğin 4. maddesinde yer alan kurum bütçesinden karşılanacak kısmın yemek maliyetinin yarısını aşmaması ile uyumluluk sağlanmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükmü ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, memurlara verilen öğle yemeğinin maliyetinin ancak yarısı kurum tarafından karşılanacak kalan yarısı ise Bütçe Uygulama Talimatıyla belirlenen en az bedellerden az olmamak üzere memurlardan katkı payı olarak alınacaktır.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesinde, Memurlara yemek yardımı yapılmasına ilişkin ihalenin, pazarlık usulü ile yapıldığı ve ihaleyi kişi başına KDV hariç 5,00 YTL teklifle Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin kazandığı görülmüştür.

Sözkonusu hizmet alımına ilişkin tip sözleşmenin 5 inci maddesinde sözleşme konusu işin tanımı, “Devlet Memurları Kanununa tabi ve geçici işçi olarak çalışan personele “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği”ne uygun olarak mesai günlerinde bir öğün yemek temini hizmet işidir…” şeklinde yapılmıştır.

Aylar itibariyle ihale bedelinin, ilgili firmaya ödenmesi esnasında, yukarıdaki hükümler uyarınca, yemek bedelinin yarısının memurlardan karşılanmadığı veya kesilmediği, buna karşılık tamamının Belediye bütçesinden ödendiği tespit olunmuştur.

Dilekçi, memurların yiyecek yardımının Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yapıldığı ve Yönetmeliğin, yemek giderlerinin yarısının yardımdan faydalanan memurlarca karşılanması gerektiğine ilişkin amir hükmünün, ihale dosyasının hazırlık aşamasında bir başka deyişle, idarece yapılan yaklaşık maliyet bedel tespitinde dikkate alındığını ifade etmişler ise de, ödeme aşamasında, yemek bedelinin tamamının bütçeden ödenmesi nedeniyle bu talebin kabulü mümkün değildir. Dolayısıyla, Yönetmeliğin sözkonusu hükmünün, yaklaşık maliyet bedelinin tespitinden ziyade, ilgili firmaya yemek bedelinin ödenmesi aşamasında dikkate alınması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının reddi ile 1255 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 33.851,15 YTL.’ye dair tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 14.02.2012 tarih ve 34414 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.