Sayıştay 2. Dairesi 34115 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 34115

• Tutanak No: 39648

• Tutanak Tarihi: 11.11.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. ) 1122 sayılı İlam’ın 1. maddesinde, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü ile Ankara Barosuna kayıtlı avukatlar arasında imzalanan münferit vekalet sözleşmeleri gereğince avukatlara ödenen vekalet ücretlerinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle 28.508,76 TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup; 19. 20. 21.06.2012 tarih 35238 ve 35252 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamları ile tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmiştir.

Dilekçiler karar düzeltme dilekçelerinde özetle, 2006 yılına ilişkin 35238 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu İlamının 1. maddesi hükmü ile 1122 sayılı ilamda verilmiş olan tazmin hükmünün tasdik edilmiş, 2007 yılına ilişkin 2012/35272 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu İlamının 2. maddesi ile ise tazmin hükmünün kaldırılmış olduğunu;

Temyiz Kurulu kararında “ahiz durumunda bulunan avukatların elde etmiş oldukları gelirlerle ilgili olarak vergi dairesine beyanda bulunmak suretiyle vergilerinin ödemiş olduklarına dair kanıtlayıcı herhangi bir belge dilekçe ekinde sunulmadığından ve dilekçilerin bu yöndeki savunmalarının kabulünün mümkün olmadığından bahsedildiğini; Oysaki temyiz dilekçesinde de belirtildiği üzere Av. Bahar ÖZYEŞİL’e ait 24/01/2011 tarih ve 2723 sayılı dilekçede olduğu gibi Kuruluşun sözleşmeli avukatlarından bir kısmı tarafından da Genel Müdürlüğe yazılı olarak itirazen müracaat edildiğini ve Kurum tarafından ödenen vekâlet ücretleri dolayısıyla ilgili Vergi Dairesine beyanda bulunduklarını ve vergilerini ödediklerini; vergi dairesine vermiş oldukları belgelerin suretlerinin sunulduğunu ve herhangi bir vergi borçlarının olmadığını beyan ettiklerini; Temyiz dilekçesi ekinde söz konusu belgeler sunulduğu halde vergilerin ödenmiş olduğuna dair kanıtlayıcı belge sunulmadığı yönündeki kararın eksik incelemeye dayalı ve hukuka aykırı olduğunu;

Nitekim sözleşmeli avukatı tarafından vekalet ücretinin ödenmesi istemi ile Kurum aleyhine yapılan icra takibine Sayıştay’ın söz konusu ilamı doğrultusunda yapılan itirazlarının Ankara 2.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından haklı bulunmadığını ve mahkemenin 05.04.2012 tarih, E:2011/281, K:2012/190 sayılı kararı ile itirazlarının iptaline karar verildiğini;

Sayıştay Başkanlığı’nın 2011/1122 sayılı ilamı gereğince Ankara Barosu’na bağlı sözleşmeli avukatlardan gerekli tahsilatlar yapılmış olup ekte makbuz fotokopilerinin sunulmuş olduğunu; bazı avukatlar tarafından gelir vergisi stopajlarının vergi dairesine beyan edilerek ödenmiş olduğunu; bunun dışındaki avukatların ise stopaj bedellerini vergi dairesine ödenmek üzere Kuruma ödemiş olduklarını belirterek tasdik kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Temyiz Kurulunca verilen kararda temyiz dilekçesinde yer alan iddialarının karşılanmadığı, bu sebeple konunun yeniden incelenilerek verilen tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Ortaya konulanlar Temyiz Kurulunca karar aşamasında dikkate alınmış olup, 832 sayılı Kanunun 77’nci maddesinde belirtilen karar düzeltme gerekçeleri bulunmamaktadır. Bu itibarla, ilgilinin karar düzeltme talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

EGO Genel Müdürlüğü’nün taraf olduğu davaların idare adına temsil ve takibi için avukatlarla tek tek düzenlenmiş olan vekalet sözleşmelerinin 3. maddesinde aynen; “Avukatın hukuki yardımının karşılığı olarak EGO’nun avukata tevdi ettiği konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen hukuki yardımlara ödenecek ücret; her bir dava ve icra takibi için Türkiye Barolar Birliği’nce düzenlenen yürürlükteki “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” hükümlerine göre; KDV içinde olmak üzere Asgari Ücret Tarifesi üzerinden, Stopaj EGO’ya ait olmak üzere hesaplanarak ödenir. Matrah takip konusu veya dava konusu miktar olarak esas alınır.

Dava ve icra takibi sonunda kararla veya İcra Müdürlüklerince, tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücretleri de avukat tarafından takip edilip, avukata ait olacaktır.

Avukat adına kazanılan vekalet ücretinin idarece tahsil edilmesi halinde avukatın hesabına intikal ettirilir.

EGO tarafından açılan derdest davalar ile başlatılmış icra takiplerinin avukata tevdii halinde vekalet ücretinin 1/2’si avukata ödenir. Ayrıca karşı tarafa yüklenecek vekalet ücretlerinin %50’si avukata ait olup %50’si EGO ilgili vekalet ücreti hesaplarına intikal eder.

Yapılan icra takiplerinin, borçluya ulaşılamaması veya borçlunun haczedilecek mallarının olmaması nedeniyle tahsilatla sonuçlanmaması halinde avukata verilecek vekalet ücreti tam tahsilat halindeki ücretinin 1/3’ü oranında olacaktır. Kısmi tahsilat halinde, tahsil edilen miktara tekabül eden vekalet ücreti ödenir.

İcra takibine itiraz nedeniyle itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davaları açılması halinde idarece ayrıca vekalet ücreti ödenmeyecektir. Ancak bu davalar nedeniyle lehe takdir edilecek vekalet ücreti avukata ait olacaktır.

Konusu para veya para ile ölçülebilir değerlere ilişkin olan davalarda miktar ne olursa olsun avukatlık asgari ücret tarifesindeki oranlara göre vekalet ücreti ödenecektir. Dava değerine göre hesaplanan miktar en az ücretin altında olsa bile bu orana göre ödeme yapılacaktır. Konusu para olmayan davalarda tarifedeki maktu vekalet ücreti ödenir.

Avukatlara verilen dosyalardaki alacağın EGO tarafından tenzil edilmesi halinde, tenzilden arta kalan miktar üzerinden vekalet ücreti ödenecektir.

Hukuk davaları ve icra takipleri avukat tarafından ilk kez açıldığında Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ücretin 1/3’ü peşin olarak kendisine ödenecek, bakiye vekalet ücreti davalarda mahkemelerce verilecek lehte karar kesinleştikten, icralarda alacak tüm fer’ileri ile birlikte tamamen tahsil olduktan sonra ödenecektir. 1/3 oranına esas olan rakam geri kalan 2/3 oranına da esas olacaktır. Dava veya takip konusu meblağın faiz ve fer’iler ile alacağa toplam rakam vekalet ücretinin hesabına esas olmayacaktır. Bu konuda ihtilafa düşülmesi halinde mahkemenin avukat lehine hükmettiği vekalet ücreti esas alınarak bakiye ücret ödenecektir.

Bu maddeye göre Genel Müdürlükçe Avukata yapılan vekalet ücreti ödemelerinin vergi, resim harç vb. gibi kanuni mükellefiyetleri avukata aittir.” denilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gelirin Unsurları” başlıklı 2. maddesinde ücretin gelire giren kazanç ve iratlar arasında olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Ücretin Tarifi” başlıklı 61. maddesinde; “Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” denilmekte olup; 94 üncü maddesinde, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumların hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61’inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben 103 ve 104’üncü maddelere göre tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmiştir.

Bu hükümler doğrultusunda Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinde,

Gelir Vergisine tabi gelirlerin,

7. 000 TL’ye kadar % 15

18.000 TL’nin 7.000 TL’si için 1.050 TL, fazlası % 20

40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 3.250 TL, fazlası % 27

…

08.04.2006 tarihine kadarki ücret gelirlerinde ise

6. 600 TL’ye kadar % 15

…

oranında vergilendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, avukatın sözleşme gereği gerçekleştirmiş olduğu vekalet hizmeti karşılığında idareden aldığı bedel ücret mahiyetinde olup 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 ve 103. maddelerine göre vergilendirilmesi gerekmektedir.

Dava sonunda mahkeme ilamına göre veya icra takibi sonucu verilen kararla avukatlık tarifesine dayanılarak karşı tarafa yüklenilecek vekalet ücretinin Gelir Vergisi Kanunu’nun 65 ve 66. maddelerine göre serbest meslek erbabı olan avukatlara ödenmesi halinde, bu ödemelerin 193 sayılı Kanun’un 61. maddesi ve 103. maddesi gereği, elde edilen gelir matrahına bağlı olarak %15, %20 veya %27 oranında değil; bu Kanun’un 94. maddesi ve 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca vergi sorumlularınca %22 nispetinde gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekir.

Ayrıca, dilekçede ısrarla ahiz konumunda bulunan avukatların elde etmiş oldukları gelirlerle ilgili olarak vergi dairesine beyanda bulunmak suretiyle vergilerini ödedikleri iddia edilmiş olmakla birlikte; avukatların elde etmiş oldukları gelirlerle ilgili olarak vergi dairesine beyanda bulunmak suretiyle vergilerinin ödenmiş olduğuna dair kanıtlayıcı herhangi bir belge ne temyiz dilekçesinin ne de karar düzeltme dilekçesinin ekinde sunulmadığından dilekçilerin bu yöndeki savunmalarının kabulü de mümkün değildir. Bununla birlikte, söz konusu avukatlara ödenen vekalet ücretleri karşılığında serbest meslek makbuzu kesilmemiş olduğundan idarece kendilerine ödenen vekalet ücretleri ile ilgili olarak vergi dairesine beyanda bulunmaları da zaten mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1122 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün Tasdikine ilişkin 19-20-21.06.2012 tarih 35238 ve 35252 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamlarının 1. maddelerinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

2. ) 1122 sayılı İlam’ın 5. maddesi ile, Belediye İş Sendikası ile yapılan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca EGO Genel Müdürlüğünde çalışan işçilere yapılan yakacak yardımından gelir vergisi stopajı yapılmaması nedeniyle 161.054,69 TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup; 19. 20. 21.06.2012 tarih ve 35238 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 5. maddesi ile, 161.054,69 TL tutarındaki Gelir Vergisi için ek muhtasar beyannamesi verilmek üzere vergi dairesine başvurulmakla birlikte vergi tahsilatının yapıldığına dair herhangi bir belge Kurulumuza sunulmadığından ve ilam hükmüne karşı da herhangi bir itirazda bulunulmadığından hükümden sonra yapılan bu işlem ile ilgili olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına karar verilmiştir.

Dilekçiler karar düzeltme dilekçelerinde özetle, 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan gelir vergisi borcunun tamamının 6 taksit halinde vergi dairesine ödendiğini belirterek yapılacak işlem olmadığına ilişkin kararın düzeltilerek bozulması ve tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Beyan edilen vergilerin ödenmesi Kanunun ve ilam hükmünün gereği olup, tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki talebin reddine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

1122 sayılı İlam’ın hüküm tarihi 23.06.2009 olup, dilekçi tarafından bildirilmiş olan ve 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan gelir vergisi borcunun tüm taksitlerinin bu tarihten sonra yatırılması ve hüküm tarihinden sonra yapılan bu tahsilatlar ilam hükmünün infazı mahiyetinde olması sebebi ile Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA; bu bağlamda dilekçi talebi karar düzeltme sebebi olmadığından 19-20-21.06.2012 tarih 35238 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 5. maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 11.11.2014 tarih ve 39648 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.