Sayıştay 2. Dairesi 34069 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 34069

• Tutanak No: 34905

• Tutanak Tarihi: 08.05.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Mustafa AYDIN ile Sayıştay Savcısının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1111 sayılı ilamın 17 inci maddesiyle; Zeytinburnu Belediyesi sınırları içersinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına tabi okullarda görev yapan öğretmenler arasında düzenlenen kompozisyon yarışması sonucunda dereceye giren öğretmenlere bilgisayar, kamera ve fotoğraf makinesi alınması; kompozisyonların kitap haline getirilmesi ve Öğretmenler Günü nedeniyle öğretmenlere dağıtılmak üzere 1826 kol saati alınması ile ilgili giderlerin Belediye bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle 75.822,08 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

İlamda belediye sınırları içerisindeki okullarda görev yapan öğretmenler arasında yapılan kompozisyon yarışmasında dereceye giren öğretmenlere verilen ödüller ile onların takdiri ve oluşan emeğin kalıcılığının temini için bastırılan kitaplar ve öğretmenler gününde eğitimin cefakar neferleri öğretmenlerimize verilen hediyeler eleştirilerek böyle bir ödeme yapılamayacağı ifade edilmiş bunun belediyenin görevi olmadığı belirtilmiştir. İlam, esas olarak belediyenin eğitim ile ilgili bir görevinin bulunmadığı yaklaşımından hareketle hükmün tesis edildiğini,

Bilindiği gibi belediyeler, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idari ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişilikleridir.

Belediye Kanununun 14. maddesinde belediyenin görevleri, 60. maddesinde de belediyenin giderleri sayıldığını, 14. maddede yapılması gereken görevler yer aldığını, Bunların adeta belediyelerin varoluş nedenleri olduğunu, Ancak bu görevleri yerine getirirken yapacağı harcamalar da 60. maddede yer aldığını, 60. maddede yer aldığı halde 14. maddede yer almayan bir harcama için bu belediyenin görevi değildir diyebilmenin mümkün olmadığını, Örneğin 14. maddede temsil-ağırlama yer almamakta ancak daha kapsamlı olarak sosyal ve kültürel hizmetler ifadesi yer aldığını, Bu durumda 14. maddede sayılmadığı gerekçesi ile belediyelerin temsil-ağırlama harcaması yapamayacağı söylenemeyeceğini,

Yine 2005 yılı 11 seri nolu Bütçe Uygulama Talimatının 03-6 Temsil ve Tanıtma Giderlerinin 03.6.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderlerinin tertibinin sondan dördüncü paragrafında, ulusal gün ve bayramlarda yapılmakta olan benzeri törenlere ilişkin giderler ve benzeri anma tören giderleri yapılabileceğinin ifade edildiğini,

Ayrıca Belediye Kanununun 13. maddesinde "Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar." Denildiğini,

Belediye Kanununun 60. maddesinde belediye giderleri sayılırken (k) bendinde 'Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri'ne, (n) bendinde de 'Sosyo-kültürel... etkinlikler için yapılan giderler'e yer verildiğini,

Kanunda belediyenin giderleri arasında sayılan "sosyal etkinlik" Türk Dil Kurumunun hazırlamış olduğu sözlükte; "Bilgilendirme, yardımlaşma, eğlendirme gibi toplum veya grup yararına düzenlenen etkinlik" olarak tanımlandığını, Beldenin sosyo-kültürel gelişimine katkıları tartışmasız olan öğretmenleri kendi önemli günlerinde hatırlamak onları bir araya getirip kaynaştırmak hiç şüphesiz sosyo-kültürel bir etkinlik olduğu, Yine geleceğin teminatı olan gençlerimizin ve çocuklarımızın gelişiminde en büyük role sahip öğretmenlerin arasında bilgilendirme ve motivasyon amaçlı kompozisyon yarışması düzenlenmiş olması da hiç şüphesiz toplum yararına düzenlenmiş bir sosyal etkinlik olduğunu,

Beyinsel ve bedensel enerjinin bir ürünü olan maddi ve manevi değerler ile bunları sonraki kuşaklara iletmede bir araç olarak kullanılan bu kompozisyonların bir kültür ürünü olmadığı söylenemeyeceğini, Bunların "söz gider, yazı kalır" düsturu ile emeğin zayi olmaması, gelecek nesillere bu birikimin aktarılabilmesi için kitaplaştırılması ise tam anlamıyla bir kültürel faaliyet ve bu yönüyle belediyenin en doğal görevi olduğunu, Zira Türk Dil Kurumunun hazırlamış olduğu sözlükte de Kültür; "Bir halkın ya da bir toplumun özdeksel ve tinsel alanlarda oluşturduğu ürünlerin tümü: Yiyecek, giyecek, barınak, korunak gibi temel gereksemelerin elde edilmesi için kullanılan her türlü araç gereç; uygulanan teknikler; düşünceler, beceriler, inançlar, geleneksel, dinsel, toplumsal, politik düzen ve kurumlar; düşünce, duyuş, tutum, davranış ve yaşama biçimlerinin topu." olarak tanımlandığını, Bu bağlamda beldedeki öğretmenlerin düşüncelerini duyuş, davranış ve tutumlarını yansıtan kompozisyonların kitaplaştırılması kültürel faaliyet kapsamına dahil edilmeyecekse, başka ne olarak değerlendirileceğini,

Ayrıca bugün dünyanın en büyük arama motorlarından olan google de "Belediye kompozisyon yarışması" dendiğinde 106.000 sonuç çıkmakta olduğunu, Yani bu tür kompozisyon yarışmalarını ülke çapında genelde belediyeler düzenlemekte ve finanse etmekte olduğunu,

Kaldı ki İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nün 20.9.2005 tarihli ve 82421 sayılı Genelgesinde özetle "... Belediye'nin beldede yaşayan ve maddi durumu uygun olmayan muhtaç öğrenciler için milli eğitim mevzuatına uygun olmak ve gerekli izinleri almak kaydıyla Üniversiteye Hazırlık Dershanesi açmasında Belediye Kanunu açısından bir engel bulunmamaktadır." açıklamasıyla belediyelerin üniversiteye hazırlık dershanesi için gider yapılması Bakanlıkça mevzuata uygun görülmüş olup, okullar arası kompozisyon yarışması düzenlemesi için yapılan giderlerin de aynı kapsamda olduğunu,

Öte yandan, Belediye Kanununun 60. maddesinde belediye giderleri sayılırken (k) bendinde "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri"ne de yer verildiğini, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3.maddesinde "Temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini Belediye başkanının takdirine tabidir..." denilerek bu hususta esnek davranılmış, belediye başkanına geniş bir takdir yetkisi tanındığını, Anılan yönergenin 9. maddesinde de anma günlerinde yapılacak tören giderlerinin ödenebilmesine imkan tanındığını, 10.maddesinde "Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması Belde için gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikâh, ölüm gibi) harcama yapılabilir." hükümleri yer aldığını, Beldenin gelişimine katkıları tartışmasız olan öğretmenlerin önemli günlerde hatırlanması Türk örf ve adetlerinin, vefanın, kadirşinaslığın bir göstergesi olarak görülmekte, çalışanı motive etmekte, kuruma ve beldeye olan bağlılığı ve çalışma gayretini artırdığını,

Esasen temsil ağırlama harcamaları bu açıdan değerlendirildiğinde en esnek harcama kalemlerinin başında gelmekte, mevzuatta bu kapsama girecek harcamalar çok net belli olmadığından, hangi harcamanın bu kapsamda değerlendirileceği konusu bizler için de sıkıntı olmakta, sosyokültürel etkinlik ya da mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik kavramları içine nelerin sokulabileceği tereddüde yol açabilmekte olduğunu, Bu tür durumlarda bizlere yargı kararları ışık tutmaktadır. Bu itibarla bu konuda daha fazla vaktinizi almak yerine yargı kararlarından bahsettiğini, Örneğin Sayıştay Temyiz Kurulu, 26.06.2001 tarih ve 25263 sayılı kararında 'Yukarıda da belirtildiği gibi temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konusu, kapsamı ve miktarı konusunda bir sınırlama getirilmemiş, belediye başkanının takdirine bırakılmıştır. Beldede başarılı çalışmaları görülenlere, beldenin kalkınmasına katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanları bir şekilde ödüllendirmek veya ağırlamak belediye başkanına tanınan takdir yetkisi içindedir, ilçede faaliyette bulunan siyasi partiler de gerek belediyenin seçilmiş organlarındaki temsilcileri vasıtasıyla gerekse belediye faaliyetlerine karşı yapacakları olumlu eleştirilerle belde kalkınmasına katkıda bulunabilirler. Sayılan nedenlerle siyasi parti temsilcilerine Belediye Başkanı tarafından verilen yemeğin temsil - ağırlama ve tören giderleri kapsamında değerlendirilerek dilekçi talebinin kabulü ile ……. -liraya ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasına, karar verildi.' Yine Sayıştay Temyiz Kurulu, 19.03.1996 tarih ve 23807 sayılı kararında 'Ağırlama giderinin konu, kapsam ve miktarının tayin hususu Belediye Başkanının takdirine bağlı olduğu uygulamada hizmet binasının satın alınmasında emeği geçenler için verildiği belirtilen ve yönergenin S/f maddesi kapsamında mütalaa olunan yemeğe ilişkin bedelin belediye bütçesinden karşılanmasında Belediye Başkanının yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle bahse konu ilâmın V inci maddesiyle verilen ………. liraya ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasına,'

Yine bir başka kararında da; 'Meclisi üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ve güvenlik mensupları ile GATA heyeti üyelerinin kendi görevleri ile ilgili toplantılara katılmaları nedeniyle değişik otel ve restorandaki yemek ve konaklama bedellerinin özel idare bütçesinden karşılanması nedeniyle sağlık konularında incelemelerde bulunmak üzere gelen GATA heyeti ile asayiş, kültür varlıklarını koruma kurulu gibi il düzeyinde yapılan toplantılara katılanlara valinin onayı ile yemek bedeli ödenmesine ilişkin olduğu görülmektedir. Kongre, konferans seminer gibi toplantılara ilişkin karşılama, ağırlama giderleri temsil giderleri arasında sayılmaktadır. GATA heyetine yemek verilmesi ise geleneklere ve sosyal yaşantıya uygun amirin takdir yetkisinde mütalaa edilebilecek türden harcamalar olup, açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1739 sayılı ek ilamla .... liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına,

Karar verildiği 08.03.2005 tarih ve 27683 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.' Denildiğini, Sayıştay Temyiz Kurulu da, 28.03.2006 tarih ve 28548 sayılı kararıyla; 'Temsil ağırlama giderlerinin konusu, kapsamı ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine bağlı olması, verilecek hediyenin cinsi ve miktarı konusunda da bir sınırlama bulunmaması nedeniyle 24 Kasım Öğretmenler Gününde... Belediyesi sınırları dahilindeki öğretmenlere çanta hediye edilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını,Sayılan nedenlerle ilamın 6. maddesinde yer alan ………. TL tutarındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına,' karar vermiştir. Sayıştay I. Dairesi de öğretmenlere yemek verilmesini mevzuata aykırı bulmamıştır.( 30.9.1999/6721 sayılı karar) Ayrıca yönergede beldenin kalkınmasına katkıda bulunacağı anlaşılanlar için harcama yapılması öngörüldüğünü, Hiç şüphesiz en büyük yatırım insana yapılan yatırımdır, insana yapılacak yatırım da öncelikle eğitim adamları ile olacağını, Bir beldeye en büyük katkıyı güven ortamında adalet duygusuyla, iyi eğitilmiş, belde insanlarının yapacağı tartışılmaz bir gerçek olduğunu, Bu bağlamda ilçedeki öğrencileri eğiten-öğreten öğretmenler arasında, belediye bütçesine nazaran oldukça mütevazı sayılabilecek bir kompozisyon yarışması düzenlenmesi, başarılı olanlara ödül verilmesi ve öğretmenler gününde hediye verilmesi hem ağırlama hem de sosyo-kültürel bir etkinlik olarak görüldüğünü, Yine mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinliklerin yapılmasına mevzuatın izin verdiğini, Örf ve adetlerimizde belirtilen meslek mensuplarına her zaman azami hürmet gösterilir. Konu bu bağlamda mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve kültürel bir faaliyet olduğunu, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında;

“1111 sayılı ilamla tazmin hükmedilen konuda Murat AYDIN ve diğerlerinin tarihsiz müşterek imzalı temyiz dilekçesi incelendi. İlgililer dilekçede; sorumlu tutuldukları maddeyle alakalı olarak belirttiği gerekçelerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek yapılan ödemelerle ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü madde kapsamına girmeyen hizmetlere ilişkin giderlerin aynı kanunun 60. maddesine dayandırılarak ödeme yapılması mümkün görülmemektedir.

Bu nedenle dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” Denilmiştir.

Öncelikli olarak 1111 sayılı ilamın 17. maddesine itiraz olunmakta ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisine yöneltilmiş olup dilekçilerden Mustafa AYMAK, Murat AYDIN ve Ömer ARISOY’un bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçilerin işbu madde ile ilgili yukarıda isimleri belirtilen kişilerin itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına karar verilmiştir.

Belediye Kanununun 60. maddesinde belediye giderleri sayılırken (k) bendinde "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri"ne yer verilmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3. maddesinde: “Temsil Ağırlama Ve Tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine bağlıdır” denilmektedir. Aynı yönergenin 4. maddesinde de, temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartıyla gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek suretiyle yapılabileceği belirtilmekte, verilecek hediyenin cinsi, miktarı ve fiyatı konusunda her hangi sınırlama bulunmamaktadır.

Anılan yönergenin 9. maddesinde de anma günlerinde yapılacak tören giderlerinin ödenebilmesine imkân tanınmıştır. 10. maddesinde "Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması Belde için gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikâh, ölüm gibi) harcama yapılabilir." hükümlerine yer verilmiştir. Beldenin gelişimine katkıları tartışmasız olan öğretmenlerin önemli günlerde hatırlanması Türk örf ve adetlerinin, vefanın, kadirşinaslığın bir göstergesi olarak görülmekte, çalışanı motive etmekte, kuruma ve beldeye olan bağlılığı ve çalışma gayretini artırmaktadır.

Temsil ağırlama giderlerinin konusu, kapsamı ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine bağlı olması, verilecek hediyenin cinsi ve miktarı konusunda da bir sınırlama bulunmaması nedeniyle Zeytinburnu Belediyesi sınırları içersinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına tabi okullarda görev yapan öğretmenler arasında düzenlenen kompozisyon yarışması sonucunda dereceye giren öğretmenlere bilgisayar, kamera ve fotoğraf makinesi alınması; kompozisyonların kitap haline getirilmesi ve Öğretmenler Günü nedeniyle öğretmenlere dağıtılmak üzere 1826 kol saati alınması ile ilgili giderlerin Belediye bütçesinden karşılanmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 1111 sayılı ilamın 17. maddesine ilişkin 2. Daire tarafından 75.822,08 YTL'ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 08.05.2012 tarih ve 34905 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.