Sayıştay 2. Dairesi 33992 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 33992

• Tutanak No: 34048

• Tutanak Tarihi: 13.12.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1271 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Encümen üyelerine 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında ödenen ödeneklerden gelir vergisi kesintisinin yapılmaması nedeniyle 12.524,90 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa 5917 sayılı Kanunun 36.maddesi ile eklenen geçici 4.maddesinde; “Bu Kanunun 28 inci ve 63 üncü maddeleri gereğince, 04.03.2005 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgililere yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç takibi işlemine son verilir.” denilmek suretiyle maddenin yürürlüğe girdiği 10.07.2009 tarihinden önceki borçların kaldırıldığını,

İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 12.10.2006 gün ve B.50.PGM.0730001/22714 sayılı yazıları ile 5302 Sayılı yasanın 28 ve 63. maddelerine istinaden ödenmekte olan ödeneklerin 5540 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme sayılması hususunda görüş bildirmesine istinaden Vali, Vali Yardımcıları, Kaymakam ve Encümen üyelerine yapılan ödemeden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını,

Gelir vergisi kesintisinin yapılmamasına dair;

• Denizli İl Özel İdaresi Genel Sekreterliğinin 04.09.2006 gün ve 4921 sayılı yazısı,

• içişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 12.10.2006 gün ve B.50.PGM. 0730001/22714 sayılı yazısı,

-Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 27.09.2006 gün ve 074602 sayılı yazısı ile

-Gelir İdaresi Başkanlığının Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Vergi Uygulama Müdürlüğünün 08.09.2006 gün ve B.07.1.GİB.0.4.20. 15.01/30-2044 (18.09.2006 gün ve 105840) sayılı yazısının bulunduğunu,

5302 Sayılı yasanın 28 ve 63. maddeleri ile verilen ödeneğin BRÜT olacağının belirtildiğini, sözü edilen ödeneğin 193 Sayılı Gelir Vergisi kanunun 2 ve 61. maddelerine tabi tutulacak olmasının kuruma ikinci bir yük bindirilmesi anlamına geldiğini,

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinin istisnalar bölümü incelendiğinde istisnalar bölümünde gösterilmediği halde bazı ödemelerin sadece damga vergisine tabi tutulduğunu, gelir vergisine tabi tutulmadığının görüleceğini,

5917 sayılı yasanın çıkış amacının 5302 sayılı yasanın 28 ve 63.maddeleri olduğunu ve ilam konusunun da bu kanun kapsamında olduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık,

5917 sayılı Yasa’nın 36. maddesi ile 5302 sayılı Yasa’ya eklenen 4. madde gereğince borcun aslının affedilmiş olması ayrıca, Danıştay Dördüncü Dairesinin 21.10.2009 gün ve E:2008/1510, K:2009/94 sayılı kararının da yapılan ek ödemelere vergi istisnası uygulanması gerektiği yönünde olmasından dolayı temyiz talebinin kabulü ile tazmin hükmünün sorumlu üzerinden kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur, şeklinde görüş vermiştir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun "Encümen Üyelerine Verilecek Ödenek" başlıklı 28. maddesinde, Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda, Encümenin memur üyelerine ise encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı kadar aylık brüt ödenek verileceği hüküm altına alınmıştır.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde (Değişik: 24.12.1980-2361/43 md.);

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmez.”denilerek ücretin tarifi yapılmıştır.

Aynı Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94. maddesinde (3946 sayılı Kanunun 22'nci Maddesiyle değişen madde. Yürürlük;1.1.1994),Kamu idare ve müesseselerinin, söz konusu maddede bentler halinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları,

94.maddenin 1.bendinde de; Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104. maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28 ve 63. maddelerine göre, Encümen Başkanı, Encümen üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61. maddesinde, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmış ve bu şekilde bir iş ilişkisi bulunan personele işveren tarafından yapılan ödemenin adının (ödenek, tazminat, kasa tazminatı tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması) o ödemenin ücret olma mahiyetini değiştirmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 5302 sayılı Kanun kapsamında encümen başkanı (Vali), encümen üyeleri, vali yardımcıları ve kaymakamlara yapılan ödenek ve ek ödenek, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu anlamında bir ücret ödemesi olduğundan, ayrıca 5302 sayılı İl özel İdaresi Kanunu'nun 28. maddesinde de, brüt ödenek verileceği şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle kendi özel Kanununda da, yapılan bu ödemeden vergi kesintisi yapılayacağına dair bir düzenleme bulunduğundan, yukarıda sayılan personele yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.

Her ne kadar dilekçi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemelerin, 5540 sayılı Kanunla getirilen Ek 5. madde kapsamında bir ek ödeme olduğunu ve damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerektiğini iddia etmişse de,

5540 sayılı Kanunun 1.maddesi ile 9.6.1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununa eklenen Ek Ödeme başlıklı Ek 5.maddesinde;

İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında Mülkî İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmayacağı, hükme bağlanmıştır.

Söz konusu bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, encümen başkanı (Vali), encümen üyeleri, vali yardımcıları ve kaymakamlara, iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödemede bulunulmaktadır. Bu ödemelerden biri, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ek ödeme, diğeri ise 1700 sayılı Kanun’un ek 5. maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır. Buna göre, yapılan ödemelerin dayanakları farklı olduğundan, 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesinde yer alan istisna hükmü, hukukun genel prensiplerine göre istisnai hükümlerin dar yorumlanması gerektiğinden, sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamaktadır. Ayrıca, vergi hukukunda kanunilik ilkesi geçerli olduğundan ve kıyas yasağı bulunduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmünün, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre ödenmekte olan ödeneklere de teşmili yasal olarak mümkün değildir.

Ayrıca dilekçi bu ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmayacağına ilişkin kurum yazılarının bulunduğunu dolayısıyla tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini belirtmişse de, yukarıda açıkladığımız gerekçelerle, bu görüşlerin kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Yine dilekçi tarafından, 5917 sayılı Kanun gereğince, borç takibi işlemlerine son verilmesi gerektiği iddia edilmişse de, 5917 sayılı Kanunun 36.maddesi ile getirilen ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa eklenen geçici 4.madde, 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63.maddelerine göre yapılan ödemelerin aslına ilişkin olup yapılan bu ödemelerin vergiye tabi olma niteliğini ortadan kaldırmamaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının reddiyle, 1271 sayılı ilamın 1. maddesiyle 12.524,90 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1271 sayılı ilamın 2.maddesine itiraz olunmakta ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı kişilere yöneltilmiş olup dilekçi Kadir ÖZBAY’ın bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Karar verildiği 13.12.2011 tarih ve 34048 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.