Sayıştay 2. Dairesi 33750 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 33750

• Tutanak No: 34566

• Tutanak Tarihi: 13.03.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Selma OKUROĞLU vekili Avukat Handan KURT ve Sayıştay Savcısının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1108 sayılı ilamın 1. maddesiyle, bazı siyasi parti açılış törenlerinde ve düzenledikleri etkinliklerde verilen konser bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 66.080,00. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 1. maddesi hükmüne karşı ilgili gönderdiği dilekçede, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/2 maddesi ile 24/o maddesinde bu türlü kültürel ve sosyal giderlerin belediye giderleri arasında sayıldığını, bu yasal dayanaklara göre kurulmuş olan Mehter Takımının belediyeden talepte bulunan okul ve sivil toplum örgütlerinin kültürel faaliyetlerinde gösterildiğini, bu etkinliklerin mahalli müşterek ihtiyaçlar kapsamında olduğunu, Kanunilik ilkesinin idarenin her faaliyetinin kanunda yer alması gerektiği anlamına gelmediğini,

Büyükşehir Belediye Meclisi Belediyelerin "'Mahalli müşterek ihtiyaçları” konusunda tespitler yapan en yetkili organ olduğunu, kültürel bir simgesi olan Mehter takımının hizmet vermesi mahalli müşterek ihtiyaç olarak gelen bütün taleplerin karşılandığını, 12/12/2006 tarih ve 3094 sayılı Belediye Meclisi kararında "Kent Orkestrası, Mehter, Kukla, Folklor, Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği ve Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığının her türlü faaliyetleri ile Çadır, Protokol Çadırı, Sandalye ve ihtiyaç duyulan araç-gereç Başkanlık veya yetkili kılacağı kişinin izni ile Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı "Kültür Hizmetleri, Kamu Kurum ve Kuruluşları, Parti, Dernek ve Vakıf eğlencelerine, kültür faaliyetlerine ücretsiz gönderebilir." denildiğini, bu meclis kararı hükmünce 2007 yılı içerisinde kültür etkinlikleri konusunda Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına yetki verildiğini,

Bu mevzuat içerisinde siyasi partilere kültürel etkinliklerde yardımda bulunulamayacağı yönünde bir yasaklama bulunmadığını, Ankara'da okullar, gerek sivil toplum örgütleri ve partiler tarafından yapılmakta olan kültür etkinliklerinin desteklendiğini ileri sürülerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı’nın karşılamasında; siyasi parti etkinliklerinde verilen konser bedellerinin 5216 sayılı Kanun ile 5018 sayılı kanuna göre Belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olmadığından tazmin hükmünün onanmasına karar verilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde: “münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;

h) Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri,

(...)

İfade eder.”

denilmiştir.

Kanun maddesinde, kanunlara dayanılarak yaptırılan iş, mal ve hizmet bedellerine ait giderlerin kamu giderini ifade ettiği belirtilmiştir. Şu halde, kamu adına bir harcamanın yapılması bu harcamanın yapılmasına izin veren yasal bir hükmün bulunmasına bağlıdır. Mevzuatta öngörülmeyen giderler kamu gideri kapsamında değildir.

Anayasa’nın 127. maddesinin birinci fıkrasında, mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileri olarak tanımlanmışlardır. Belde halkının yerel ortak ihtiyaçlarının neler olduğunun saptanması yasaya bırakmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Kanunu’nu 7. maddesinde Büyükşehir Belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının neler olduğu açıklanmıştır. Verilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesi için yapılacak giderler ise aynı Kanunun 24. maddesinde sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının tespit edildiği 14. maddesinde de “mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla” Belediyelerin görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Bunun doğal sonucu olarak yerel yönetimlerin giderlerinin de mahalli müşterek nitelikli görevleriyle bağlantılı hizmetleri nedeniyle doğmuş olması gerekir.

Sosyo-kültürel ve sanatsal giderlerin büyükşehir belediyesi için bir gider kalemi oluşturmakla birlikte, bunun ölçütünün mahalli müşterek ihtiyaç olması gerekmektedir. Kanunlara göre, siyasi parti açılış törenlerinde veya siyasi partilerin siyasi içerikli faaliyetlerinde Tarihi Türk Müziği konser hizmetlerini yerine getirmek Belediyelerin görev kapsamındaki mahalli müşterek nitelikte ihtiyaçlardan içerisinde bulunmamaktadır. Nitekim Mart/2007 de Yüklenici Metropol İmar A. Ş. firmasından 38 adet Tarihi Türk Müziği konseri hizmeti satın alınmış bunlardan siyasi partilerle ilgili olan 8 adedi Daire İlamında tazmine konu olmuştur.

Diğer taraftan, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 12.08.1999 tarih ve 4445 sayılı Kanunun 7. maddesiyle değişik 66. maddesinde:” Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler ve muhtarlıklar,(…) siyasi partilere hiçbir suretle taşınır veya taşınmaz mal veya nakit veya haklar bağışlayamaz ve bu gibi mal veya hakların kullanılmasını bedelsiz olarak bırakamazlar; bağlı oldukları kanun hükümleri dışında siyasi partilere ayni hakların devrine dair tasarruflarda bulunamazlar….” hükmü gereğince siyasi parti faaliyetlerine mahalli idarelerin destek mahiyetinde herhangi bir hizmet sunması Kanuna uygun değildir.

12/12/2006 tarih ve 3094 sayılı Belediye Meclisi kararı uyarınca 2007 yılı içerisinde kültür etkinlikleri konusunda Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına yetki verildiği belirtilmekte ise de, siyasi partilerin düzenledikleri etkinliklerde verilen konser bedellerinin Belediye tarafından karşılanması yukarda açıklandığı üzere hukuka aykırı olduğundan bu yetkinin siyasi partilere destek mahiyetindeki işlemlerde kullanılması mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 1108 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

2. 1108 sayılı ilamın 7. maddesiyle, ANKET Ankara Kültür Turizm Etkinlikleri Tek. Tem. Org. A.Ş. taahhüdü altındaki “Mahallemizde Şenlik Var Organizasyon Hizmet Alımı İşi”e ait hak edişlerde, yersiz fiyat farkı ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 291.862,14. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 7. maddesi hükmüne karşı ilgili gönderdiği temyiz dilekçesinde, 02.05.2006 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesinde şartlar değişmediği müddetçe borcun ifa edilmesi ile akitlerin değişen şartlara uyarlanması kuralı getirildiğini, dolayısıyla acil değişen koşullar göre sözleşmenin bu koşullara uyarlanabileceği kuralının geçerli olduğunu, sözleşmenin 37. maddesinin bu amaçla eklendiğini, bu "akdi uyarlama kuralları" sözleşme sisteminde yeri olan ve kamunun zararına engel olmak amacıyla konulduğunu,

Sözleşmenin maddeleri arasında özel hüküm-genel hüküm ilişkisi olduğunu, 37. maddenin bu anlamda özel bir hüküm olduğunu, Hizmet Alım Sözleşmesi ve ilgili hükümleri (15. 37) kanuna, ahlaka ve emredici hükümlere aykırı olmadığını,

TÜFE oranlarının hizmet alım sözleşmesi kapsamındaki işe aynen yansıtıldığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar'ın 8.maddesine göre; iş ve işlemler için "Fiyat farkı" hesabını vareste tutulduğunu, kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade edilerek hukuka aykırı olan ilamın kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı’nın karşılamasında; fiyat farkı kararnamesine göre işlem yapılmadığından tazmin hükmünün onanmasına karar verilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

İhale hukukunda ilgililer, ihale dokümanındaki şartlara göre işin kaça yapabileceğini, ne kadar indirimde bulunacağını tespit etmek için gerekli incelemeyi yaptıktan sonra taahhüt altına girmektedirler. İhalede rekabet şartları bu şekilde oluşmaktadır. Bu taahhüt şekline göre istekliler tenzilatını yapmaktadırlar. Dolayısıyla ihale dokümanları bütün isteklilere açıktır. Sözleşme hükümlerine göre işin yürütülmesi gerekmektedir.

İlgili verile emirleri ve ekleri ile dilekçe ekinde gönderilen belgelerin incelenmesinde, 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarını kapsayacak şekilde işin ihalesinin yapıldığı ve İdari Şartnameye “Yüklenici firmaya söz konusu hizmet alım işi ile ilgili 2007 yılından itibaren Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayınlanan ÜFE genel endeksi oranında yükleniciye fiyat artışı uygulanır” hükmünün konulduğu anlaşılmaktadır. Bu hükme göre, yıllara sari olan söz konusu hizmet alım işinde Devlet İstatistik Enstitüsü Üretici Fiyat Endeksinin uygulanarak ihale bedelinin artırılmasında sözleşme hukukuna aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının kabulü ile 1108 sayılı ilamın 7. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

Karar verildiği 13.03.2012 tarih ve 34566 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.