Sayıştay 2. Dairesi 33253 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 2

• Dosya No: 33253

• Tutanak No: 34340

• Tutanak Tarihi: 07.02.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacılar ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 914 sayılı ilamın 2.maddesi ile; Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğünce Ankara ili Etimesgut ilçesi Bağlıca mevkiinde yer alan çeşitli ada ve parsellerde yaptırılacak inşaatlar için Etimesgut Belediyesine yersiz olarak damga vergisi ödenmesi nedeniyle 2.005,06 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler ortak olarak vermiş oldukları dilekçelerinde özetle;

“İlamın 2. maddesinde; ... 5018 sayılı Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanununda Özel bütçeli idareler arasında sayılan Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Belediyeler arasında yapılan işlemleri kapsayan her türlü kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu anlaşılmaktadır...

Bu itibarla yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak ... istisna kapsamında olmasına rağmen tahakkuk ettirilen damga vergilerinin ödenmesi sonucu oluşan 2.000,06 YTL yersiz ödemenin Harcama Yetkilisi (Bölge Müdürü) Aslan YILDIZ ve Gerçekleştirme görevlisi (Bl.Md.Yrd.) Muzaffer ATASEVEN' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, ..."

“3. maddesinde; ... ilamın 2.maddesinde belirtilen nedenlerle yersiz ödenen 1.625,77 TL Harcama Yetkilisi (Bölge Müdürü) Aslan YILDIZ ve Gerçekleştirme görevlisi (Bl.Md.Yrd.) Muzaffer ATASEVEN' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, ..."

“4. maddesinde; ... 2464 sayılı Belediyeler Kanununun İstisnalar Başlıklı Ek 2. maddesinde ise aşağıdaki bina inşaatları bina inşaat harcından müstesnadır., a) İnşaat giderleri genel ve katma bütçeli idareler ile il Özel idareleri ve belediye bütçelerinden karşılanan her türlü binalar, hükmüne yer verilmiştir. Vakıflar Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu öncesinde Katma bütçeli idareler arasında yer alırken bu kanunla getirilen düzenleme ile Özel bütçeli idareler arasına dahil edilmiştir. Dolayısı ile inşaat giderleri özel bütçeli bir idare olan Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından karşılanan her türlü bina inşaatı inşaat harcından müstesnadır...

Bu itibarla yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak ... istisna kapsamında olmasına rağmen tahakkuk ettirilen bina inşaat harcı ödenmesi sonucu oluşan 99.416,34 YTL yersiz ödemenin Harcama Yetkilisi (Bölge Müdürü) Aslan YILDIZ ve Gerçekleştirme görevlisi (Bl.Md.Yrd.) Muzaffer ATASEVEN' den müştereken ve müteselsilen 832 sayılı Sayıştay Kanununun 64.maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte tazminen tahsiline..." karar verildiğini,

Anılan karar incelendiğinde, her üç maddede de kararın gerekçesinin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu öncesinde Vakıflar Genel Müdürlüğünün katma Bütçeli, sonrasında ise Özel Bütçeli Kurum olması, dolayısıyla ödenen damga vergisi ve harçlardan müstesna tutulması olduğunu,

Başka bir deyişle 2007 yılı hesapları denetim raporunda yapılan tüm bu ödemelerin kurum bütçesinden yapılmış gibi değerlendirilerek karar verildiğini oysa bu tür durumlarda yapılacak işlemlere esas olmak üzere hukuken mülkiyetin kime ait olduğunun önem arz ettiğini,

Öncelikle belirtmek gerekirse yapılacak tüm işlemlere esas olması açısından mülkiyetin, Mazbut Bağlıca köyü Camii Şerifi Vakfına ait olduğunu, yapılan tüm iş ve işlemlerde (Ödemeler, harçlar ve tapu işlemlerinde) bu vakıf adına iş ve işlemlerin yürütüldüğünü,

Üzerine inşaat yapılan gayrimenkul ve binaların, Mazbut Vakıf olan Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına tescilli olduğunu ve tapu senetlerinin dilekçe ekinde sunulduğunu,

Mülga olan 2762 Sayılı Vakıflar Kanununun 1.maddesinde ve 5737 Sayılı Vakıflar Kanununun 6.maddesinde;

"Mazbut Vakıflar Genel Müdürlük tarafından yönetilir ve temsil edilirler" denildiğini, 5737 sayılı Vakıflar Kanununun tanımlar başlıklı 3.maddesinde;

"Mazbut Vakıf: Bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 Sayılı Vakıflar Kanunu gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıfları ifade eder" şeklinde tanım yapıldığını,

Yine mülga olan 2762 Sayılı Yasanın 11.maddesinde; "Vakıf paralarla vakıfların akar nevinden olan gayrimenkullerinde, hususi mülkiyet hükümleri cereyan eder.” ve 5737 Sayılı Yasanın 4. maddesinde ise; “vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." denildiğini,

Vakıflar Genel Müdürlüğünün, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu öncesinde Katma Bütçeli İdareler arasında yer alırken bu kanunla getirilen düzenleme ile katma bütçenin kaldırılması sonucu bunun yerine ikame edilen Özel Bütçeli İdareler arasına dâhil edildiğini dolayısıyla inşaat giderleri, Özel Bütçeli - Katma Bütçeli bir idare olan Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından karşılanan her türlü bina inşaatının inşaat harcından müstesna olduğunun denetçi raporunda belirtildiğini bu rapora karşı verilen cevabın da sehven bu yönde olduğunu,

Bina inşaat bedellerinin, ekli Vakıflar Meclisi kararında ve üst yazısında görüldüğü üzere kurum bütçesinden değil, icareteynli veya mukataalı Mazbut Vakıflardan alınan taviz bedellerinin oluşturduğu özel fon hesabından karşılanacağını,

Denetimde ise Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesinden ödeneceği ve ödendiği şeklinde değerlendirme yapılarak ödemelerin yersiz görüldüğü kanaatine varıldığını,

Konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına müracaat edilerek görüş ve değerlendirmelerinin istenildiğini,

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 02.03.2010 tarih ve 15744 sayılı yazısında özetle;

"... 5737 sayılı Vakıflar Kanunun yürürlük tarihi olan 27.02.2008 tarihinden önce sadece inşaat giderlerinin idarece karşılanması halinde 2464 sayılı kanunun ek 2/a maddesi gereği inşaat harcı istisnasının uygulanması ve bu tarihten itibaren ise Mülkiyeti Genel Müdürlüğünüz ile mazbut vakıflara ait taşınmazlar nedeni ile belediyeler nezdinde yapılacak iş ve işlemler, bina harcı dahil 2464 sayılı kanunda yer alan vergi, harç ve katılma payından istisna tutulması gerekmektedir.Buna göre mülkiyeti Mazbut Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfına ait gayrimenkul üzerinde yaptırılan ve inşaat ruhsatı 2007 yılında alınan vakıf konutları inşaatına ait bina harcı ile ilgili olarak inşaat giderlerinin Genel Müdürlüğünüzce karşılanmış olması halinde bu harcın ödenmemesi, anılan mazbut vakıf tarafından karşılanmış olması durumunda ise ödenmesi gerekir..." şeklinde görüş bildirildiğini,

Yapılan tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde ödenen harçların yersiz ödeme olup olmadığının tespiti açısından,

1. Yapılan inşaat işlemlerinin kimin adına yapıldığı,

2. Bu inşaat işleri nedeni ile yapılan harç v. s. ödemelerin nereden yapılmakta olduğunun önem kazandığını,

Yukarıda arz edildiği ve ekli tapu belgelerinden de anlaşılacağı üzere inşaat yapılan gayrimenkulun Mazbut Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına olduğunu,

Yine ekli 19.09.2007 tarihli Vakıflar Meclisi kararında ve kararın Bölge Müdürlüğüne bildirildiği 25.09.2007 tarih 15124 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü yazısında da belirtildiği üzere anılan inşaat işi nedeni ile yapılacak her türlü harcamanın Özel fon hesabından çıkarılan ödenekten karşılanmasının talimatlandırıldığını,

Yani harcamaların, kurum bütçesinden değil, İcareteynli veya Mukataalı Mazbut Vakıflardan alınan taviz bedellerinin oluşturduğu özel fon hesabından karşılandığının görüleceğini,

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar ve ekli belgelerden anlaşılacağı üzere Özel Hukuk Tüzel Kişiliğine sahip olan Mazbut Vakıfların bina inşaat harcına ve damga vergisine tabii olduğunu, İnşaat nedeni ile yapılan ödemelerin de kurum bütçesinden değil özel fon hesabından yapıldığını dolayısı ile ödemelerin usulüne uygun olduğunu belirterek 2, 3 ve 4.maddelerin toplamı olan 103.047,17 TL.ye verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Savcılık; “488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun 8. maddesinde bu kanuna göre resmi daire; Genel ve Özel Bütçeli İdarelerle, il Özel İdareleri, belediye ve köyler olarak hüküm altına alınarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 9. maddesinde Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiş, (2) sayılı tablonun "1 Resmi İşlerle İlgili Kağıtlar" başlığı altında yer alan (A) "Resmi Daireler arasında kullanılan kağıtlar" kısmının 1. sırasında yer alan "Resmi daireler arasındaki işlemleri kapsayan her türlü kağıtların" damga vergisinden müstesna olduğu yer almaktadır.Bu nedenle Vakıflar Genel Müdürlüğü ile belediye arasında yapılan iş ve işlemleri kapsayan her türlü kağıtlar için damga vergisi ödenmemesi gerekirdi.İzah edilen nedenlerden dolayı mevzuat hükümlerine aykırı olarak ödeme yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun daire Kararının tasdikine karar verilmesi,” şeklinde görüş bildirmiştir.

Mülga olan 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1.maddesinde; Mazbut Vakıfların, Genel Müdürlük tarafından yönetileceği belirtilmiş, 27.02.2008 tarih ve 26800 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5737 Sayılı Vakıflar Kanununun 6.maddesinde de; “Mazbut vakıflar, Genel Müdürlük tarafından yönetilir ve temsil edilir.” denilmiştir.

5737 sayılı Vakıflar Kanununun tanımlar başlıklı 3.maddesinde;

"Mazbut Vakıf: Bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 Sayılı Vakıflar Kanunu gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıfları,

….

Mukataalı vakıf: Zemini vakfa, üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını,

İcareteynli vakıf: Değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını,

Taviz bedeli: Mukataalı ve icareteynli taşınmazların serbest tasarrufa terki için alınan bedeli,

… ifade eder" şeklinde tanımlar yapılmıştır.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün Özel Fon Hesabı, Şartlı Bağışlar Fon Hesabı gelirlerinin tahsili, Özel Fon Hesabından ve Şartlı Bağışlar Fon Hesabından yapılacak harcamaların usul ve esasları ile ihale yöntemlerini belirlemek amacıyla düzenlenen Vakıflar Genel Müdürlüğü Fon Yönetmeliği, 22.09.1993 tarih ve 21706 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Söz konusu yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 3.maddesinde;

“p) Özel Fon Hesabı; Mazbut akar ve toprak satış bedeli, mazbut taviz bedeli ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün en son kesin hesap kanunu sonucu doğan gelir fazlasından ve işletme, şirket ve iştirak gelirlerinden, Vakıflar Meclisince kararlaştırılan miktardaki paraların toplandığı hesabı,

Şartlı Bağışlar Fon Hesabı; Vakıflar Genel Müdürlüğüne yapılan şartlı bağışlar ile bağışların gelirinin izlendiği hesabı,

r) Fon Hesabı; 6760 sayılı Kanuna 21/05/1970 tarihli ve 1262 sayılı Kanunla Eklenen ve 3651 sayılı Kanunla değiştirilen Ek 2 nci maddede öngörülen Özel Fon Hesabı ile, 6760 sayılı Kanuna 1262 sayılı Kanunla Eklenen Ek 6 ncı maddede öngörülen Şartlı Bağışlar Fon Hesabını,

ifade eder.” denilmiştir.

Aynı yönetmeliğin 4.maddesinde Fon Gelirleri, 5.maddesinde Fon Harcamaları düzenlenmiştir.

“Gelir ve Tahsilatı Harcama Yetkisi” ise 6.madde ile hüküm altına alınmış ve;

“Fon Hesabından yapılacak harcamalarda ita amiri Vakıflar Genel Müdürüdür.

Genel Müdür ita amirliği yetkisini, tespit edeceği esaslar çerçevesinde uygun gördüğü kimselere devredebilir.

Fon gelir tahsilatı ile harcamaları, Vakıflar Genel Müdürlüğü katma bütçe saymanları tarafından gerçekleştirilir.

Fon gelir tahsilatı ve harcamaları Sayıştay'ca denetlenir.

…”denilmiştir.

27.06.1956 kabul tarihli 6760 sayılı Vakıflar Umum Müdürlüğü Vazife ve Teşkilatı hakkında Kanunun Ek 2.maddesinde;

“2762 sayılı Kanunun 12. maddesine göre vakıf akar ve toprakların (mahlul ve metruk yerler dahil) satışından elde edilecek paralar, aynı Kanunun 3668 sayılı Kanunla değişik 32. maddesinde bahsolunan taviz bedelleri, Genel Müdürlüğün en son yıla ait kesin hesabı sonucu hasıl olan gelir fazlasından ve vakıf işletme, şirket ve iştiraklerinden sağlanan kar ile temettü miktarından Vakıflar Meclisince kararlaştırılacak miktardaki para, özel bir fon hesabında toplanır.” şeklinde yer alan hüküm ile yukarıda bahsedilen yönetmelik hükümlerinde özel fon ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır.

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının konu ile ilgili 02.03.2010 tarih ve 15744 sayılı yazısında özetle;

"... 5737 sayılı Vakıflar Kanunun yürürlük tarihi olan 27.02.2008 tarihinden önce sadece inşaat giderlerinin idarece karşılanması halinde 2464 sayılı kanunun ek 2/a maddesi gereği inşaat harcı istisnasının uygulanması ve bu tarihten itibaren ise Mülkiyeti Genel Müdürlüğünüz ile mazbut vakıflara ait taşınmazlar nedeni ile belediyeler nezdinde yapılacak iş ve işlemler, bina harcı dahil 2464 sayılı kanunda yer alan vergi, harç ve katılma payından istisna tutulması gerekmektedir.Buna göre mülkiyeti Mazbut Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfına ait gayrimenkul üzerinde yaptırılan ve inşaat ruhsatı 2007 yılında alınan vakıf konutları inşaatına ait bina harcı ile ilgili olarak inşaat giderlerinin Genel Müdürlüğünüzce karşılanmış olması halinde bu harcın ödenmemesi, anılan mazbut vakıf tarafından karşılanmış olması durumunda ise ödenmesi gerekir..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

19.09.2007 tarihli Vakıflar Meclisi kararında;

“Ankara İli, Etimesgut İlçesi, Bağlıca Köyünde bulunan 46829 ada, 1 parsel sayılı 21315 m2 sahalı. 46830 ada, 1 parsel sayılı 17312 m2 sahalı ve 46831 ada, 5 parsel sayılı 3215 m2 sahalı vakıf taşınmazlar üzerine yaptırılacak inşaat için gerekli KDV dahil 27.281,557,99.-YTL. ödeneğin, tasarruf tedbirlerine uygun olmak üzere Özel Fon Hesabından tefrik ve sarfına.”

ve

25.09.2007 tarih 15124 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü yazısında;

“Ankara İli, Etimesgut İlçesi, Bağlıca Köyünde bulunan, 46829 ada, 1 parsel sayılı 21315 m2 sahalı, 46830 ada, 1 parsel sayılı 17312 m2 sahalı ve 46831 ada, 5 parsel sayılı 3215 m2 sahalı vakıf taşınmazlar üzerine yaptırılacak inşaat için, ilgi (a) daki yazı ile talep edilen ödeneğin, ilgi (b) deki Vakıflar Meclisi'nin kararı ile KDV. dahil 27.281.557,99 YTL.nın Özel Fon Hesabından karşılanması uygun bulunduğuna dair karar ektedir.

Söz konusu ödeneğin tefrik edilerek, Ankara Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi hususunda; gereğini rica ederim.”denilmiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıfları ifade eden mazbut vakıf mülkiyetindeki araziye, Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Meclisince bina inşaatı ve ilgili diğer giderlerin Özel Fondan karşılanması için alınan karar doğrultusunda, Ankara Bölge Müdürlüğü kanalı ile bina inşaatına ilişkin damga vergisi ve bina inşaat harcı ödenmiştir.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun 8. maddesinde bu Kanuna göre resmi daire; genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediye ve köyler olarak tanımlanmış, aynı Kanunun 9. maddesinde kanuna ekli (2) sayılı tablonun “I.Resmi İşlerle İlgili Kağıtlar” başlıklı bölümünün “A)Resmi daireler arasında kullanılan kağıtlar” kısmının 1.sırasında yer alan “resmi daireler arasındaki işlemleri kapsayan her türlü kağıtlar” ın damga vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu öncesinde Katma Bütçeli İdareler arasında yer alırken bu kanunla getirilen düzenleme ile katma bütçenin kaldırılması sonucu bunun yerine ikame edilen Özel Bütçeli İdareler arasına dâhil edilmiştir.

Mülga olan 2762 sayılı Kanunun 11.maddesinde; "Vakıf paralarla vakıfların akar nevinden olan gayrimenkullerinde, hususi mülkiyet hükümleri cereyan eder.” ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 4. maddesinde; “vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." hükümlerine yer verilmiştir.

Yine 5737 sayılı Kanunun 77.maddesinde; “Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar Devlet malı imtiyazından yararlanır, haczedilemez, rehnedilemezler. Tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır.”denilmiştir.

İlama konu olan yılda geçerli 2762 sayılı Kanunda ise mazbut vakıflara ait taşınmazlar nedeniyle belediyeler nezdinde yapılacak işlemlerde vergi ve harç istisnasına ilişkin bir madde hükmüne yer verilmemiştir.

Rapor dosyası ile dilekçe ekindeki belgelerin incelenmesinden; üzerine inşaat yapılan gayrimenkul ve binaların, Mazbut Vakıf olan Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına tescilli olduğu ve tapu senetlerinin dilekçe ekinde sunulduğu,

19.09.2007 tarihli Vakıflar Meclisi kararında ve kararın Bölge Müdürlüğüne bildirildiği 25.09.2007 tarih ve 15124 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü yazısında da, anılan inşaat işi nedeni ile yapılacak her türlü harcamanın Özel fon hesabından çıkarılan ödenekten karşılanmasının talimatlandırıldığı yani harcamaların kurum bütçesinden değil, İcareteynli veya Mukataalı Mazbut Vakıflardan alınan taviz bedellerinin oluşturduğu özel fon hesabından karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Mazbut Vakıf olan Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına tescilli arazi üzerine yapılan binaların inşaat giderlerinin özel fondan karşılanması nedeniyle vakıf konutları inşaatı için belediyeye damga vergisi ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından 914 sayılı ilamın 2.maddesi ile 2.005,06 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 914 sayılı ilamın 3.maddesi ile; Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğünce Ankara ili Etimesgut ilçesi Bağlıca mevkiinde yer alan çeşitli ada ve parsellerde yaptırılacak inşaatlar için Ankara Büyükşehir Belediyesine ödenen yol katılım bedellerine yersiz olarak damga vergisi tahakkuk ettirilmek suretiyle yersiz ödemeye sebebiyet verildiği gerekçesiyle 1.625,77 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Savcılık 914 sayılı ilamın 3. maddesiyle ilgili olarak ”488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde bu kanuna göre resmi daire; Genel ve Özel Bütçeli İdarelerle, il Özel İdareleri, belediye ve köyler olarak hüküm altına alınarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 9. maddesinde kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiş, (2) sayılı tablonun "1 Resmi İşlerle İlgili Kağıtlar" başlığı altında yer alan (A) "Resmi Daireler arasında kullanılan kağıtlar" kısmının 1 inci sırasında yer alan "Resmi daireler arasındaki işlemleri kapsayan her türlü kağıtların" damga vergisinden müstesna olduğu yer almaktadır.Bu nedenle Vakıflar Genel Müdürlüğü ile belediye arasında yapılan iş ve işlemleri kapsayan her türlü kağıtlar için damga vergisi ödenmemesi gerekirdi.İzah edilen nedenlerden dolayı mevzuat hükümlerine aykırı olarak ödeme yapıldığı anlaşıldığından dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi,” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçe iş bu ilamın 1.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede belirtilen gerekçelerle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 914 sayılı ilamın 4.maddesi ile; Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğünce Etimesgut ilçesine yaptırılacak inşaatlar için Etimesgut belediyesine yersiz olarak bina inşaat harcı ödenmesi nedeniyle 99.416,34 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Savcılık ilamın 4. maddesiyle ilgili olarak “5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile getirilen düzenleme sonucunda; özel bütçeli idare olan Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından yaptırılan ve ödeneği bu kurumca karşılanan her türlü bina inşaatı, bina İnşaatı harcından müstesna olmasına rağmen .Ankara Vakıflar Bölge Müdürlüğünce Etimesgut ilçesine yaptırılacak inşaatlar için ilgili belediyeye 2464 ve 5018 sayılı kanunlarda belirtilen hükümlere de aykırı olarak fazla ödemede bulunulduğu anlaşılmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığının 02.03.2010 tarih ve 015744 sayılı yazısı da Savcılığımız görüşünü desteklemektedir.Bu nedenle dilekçi iddialarının reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının onanmasına karar verilmesi, uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Belediye Harçları başlıklı ikinci kısmının Bina İnşaat Harcı başlıklı mükerrer yedinci bölümünün ek 1.maddesinde bina inşaat harcının konusu, belediye sınırları içerisinde yapılan her türlü bina inşaatı, inşaat veya tadilat ruhsatının alınması olarak belirtilmiş aynı bölümün “İstisnalar” başlıklı ek 2.maddesinde ise;

“Aşağıdaki bina inşaatları bina inşaat harcından müstesnadır.

a) inşaat giderleri genel ve katma bütçeler ile il özel idareleri ve belediye bütçelerinden karşılanan her türlü binalar,

…” hükmüne yer verilmiştir.

5737 sayılı Vakıflar Kanununun tanımlar başlıklı 3.maddesinde;

"Mazbut Vakıf: Bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 Sayılı Vakıflar Kanunu gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıfları,

….

Mukataalı vakıf: Zemini vakfa, üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını,

İcareteynli vakıf: Değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını,

Taviz bedeli: Mukataalı ve icareteynli taşınmazların serbest tasarrufa terki için alınan bedeli,

… ifade eder" şeklinde tanımlar yapılmıştır.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün Özel Fon Hesabı, Şartlı Bağışlar Fon Hesabı gelirlerinin tahsili, Özel Fon Hesabından ve Şartlı Bağışlar Fon Hesabından yapılacak harcamaların usul ve esasları ile ihale yöntemlerini belirlemek amacıyla düzenlenen Vakıflar Genel Müdürlüğü Fon Yönetmeliği, 22.09.1993 tarih ve 21706 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Söz konusu yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3.maddesinde;

“p) Özel Fon Hesabı; Mazbut akar ve toprak satış bedeli, mazbut taviz bedeli ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün en son kesin hesap kanunu sonucu doğan gelir fazlasından ve işletme, şirket ve iştirak gelirlerinden, Vakıflar Meclisince kararlaştırılan miktardaki paraların toplandığı hesabı,

Şartlı Bağışlar Fon Hesabı; Vakıflar Genel Müdürlüğüne yapılan şartlı bağışlar ile bağışların gelirinin izlendiği hesabı,

r) Fon Hesabı; 6760 sayılı Kanuna 21/05/1970 tarihli ve 1262 sayılı Kanunla Eklenen ve 3651 sayılı Kanunla değiştirilen Ek 2 nci maddede öngörülen Özel Fon Hesabı ile, 6760 sayılı Kanuna 1262 sayılı Kanunla Eklenen Ek 6 ncı maddede öngörülen Şartlı Bağışlar Fon Hesabını,

ifade eder.” denilmiştir.

Aynı yönetmeliğin 4.maddesinde Fon Gelirleri, 5.maddesinde Fon Harcamaları düzenlenmiştir.

“Gelir ve Tahsilatı Harcama Yetkisi” ise 6.madde ile hüküm altına alınmış ve;

“Fon Hesabından yapılacak harcamalarda ita amiri Vakıflar Genel Müdürüdür.

Genel Müdür ita amirliği yetkisini, tespit edeceği esaslar çerçevesinde uygun gördüğü kimselere devredebilir.

Fon gelir tahsilatı ile harcamaları, Vakıflar Genel Müdürlüğü katma bütçe saymanları tarafından gerçekleştirilir.

Fon gelir tahsilatı ve harcamaları Sayıştay'ca denetlenir.

…”denilmiştir.

27.06.1956 kabul tarihli 6760 sayılı Vakıflar Umum Müdürlüğü Vazife ve Teşkilatı hakkında Kanunun Ek 2.maddesinde;

“2762 sayılı Kanunun 12. maddesine göre vakıf akar ve toprakların (mahlul ve metruk yerler dahil) satışından elde edilecek paralar, aynı Kanunun 3668 sayılı Kanunla değişik 32. maddesinde bahsolunan taviz bedelleri, Genel Müdürlüğün en son yıla ait kesin hesabı sonucu hasıl olan gelir fazlasından ve vakıf işletme, şirket ve iştiraklerinden sağlanan kar ile temettü miktarından Vakıflar Meclisince kararlaştırılacak miktardaki para, özel bir fon hesabında toplanır.” şeklinde yer alan hüküm ile yukarıda bahsedilen yönetmelik hükümlerinde özel fon ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır.

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının konu ile ilgili 02.03.2010 tarih ve 15744 sayılı yazısında özetle;

"... 5737 sayılı Vakıflar Kanunun yürürlük tarihi olan 27.02.2008 tarihinden önce sadece inşaat giderlerinin idarece karşılanması halinde 2464 sayılı kanunun ek 2/a maddesi gereği inşaat harcı istisnasının uygulanması ve bu tarihten itibaren ise Mülkiyeti Genel Müdürlüğünüz ile mazbut vakıflara ait taşınmazlar nedeni ile belediyeler nezdinde yapılacak iş ve işlemler, bina harcı dahil 2464 sayılı kanunda yer alan vergi, harç ve katılma payından istisna tutulması gerekmektedir.Buna göre mülkiyeti Mazbut Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfına ait gayrimenkul üzerinde yaptırılan ve inşaat ruhsatı 2007 yılında alınan vakıf konutları inşaatına ait bina harcı ile ilgili olarak inşaat giderlerinin Genel Müdürlüğünüzce karşılanmış olması halinde bu harcın ödenmemesi, anılan mazbut vakıf tarafından karşılanmış olması durumunda ise ödenmesi gerekir..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

19.09.2007 tarihli Vakıflar Meclisi kararında;

“Ankara İli, Etimesgut İlçesi, Bağlıca Köyünde bulunan 46829 ada, 1 parsel sayılı 21315 m2 sahalı. 46830 ada, 1 parsel sayılı 17312 m2 sahalı ve 46831 ada, 5 parsel sayılı 3215 m2 sahalı vakıf taşınmazlar üzerine yaptırılacak inşaat için gerekli KDV dahil 27.281,557,99.-YTL. ödeneğin, tasarruf tedbirlerine uygun olmak üzere Özel Fon Hesabından tefrik ve sarfına.”

ve

25.09.2007 tarih 15124 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü yazısında;

“Ankara İli, Etimesgut İlçesi, Bağlıca Köyünde bulunan, 46829 ada, 1 parsel sayılı 21315 m2 sahalı, 46830 ada, 1 parsel sayılı 17312 m2 sahalı ve 46831 ada, 5 parsel sayılı 3215 m2 sahalı vakıf taşınmazlar üzerine yaptırılacak inşaat için, ilgi (a) daki yazı ile talep edilen ödeneğin, ilgi (b) deki Vakıflar Meclisi'nin kararı ile KDV. dahil 27.281.557,99 YTL.nın Özel Fon Hesabından karşılanması uygun bulunduğuna dair karar ektedir.

Söz konusu ödeneğin tefrik edilerek, Ankara Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi hususunda; gereğini rica ederim.”denilmiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıfları ifade eden mazbut vakıf mülkiyetindeki araziye, Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Meclisince bina inşaatı ve ilgili diğer giderlerin Özel Fondan karşılanması için alınan karar doğrultusunda, Ankara Bölge Müdürlüğü kanalı ile bina inşaatına ilişkin damga vergisi ve bina inşaat harcı ödenmiştir.

Mülga olan 2762 sayılı Kanunun 11.maddesinde; "Vakıf paralarla vakıfların akar nevinden olan gayrimenkullerinde, hususi mülkiyet hükümleri cereyan eder.” ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 4. maddesinde; “vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." hükümlerine yer verilmiştir.

Yine 5737 sayılı Kanunun 77.maddesinde; “Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar Devlet malı imtiyazından yararlanır, haczedilemez, rehnedilemezler. Tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır.”denilmiştir.

İlama konu olan yılda geçerli 2762 sayılı Kanunda ise mazbut vakıflara ait taşınmazlar nedeniyle belediyeler nezdinde yapılacak işlemlerde vergi ve harç istisnasına ilişkin bir madde hükmüne yer verilmemiştir.

Rapor dosyası ile dilekçe ekindeki belgelerin incelenmesinden; üzerine inşaat yapılan gayrimenkul ve binaların, Mazbut Vakıf olan Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına tescilli olduğu ve tapu senetlerinin dilekçe ekinde sunulduğu,

19.09.2007 tarihli Vakıflar Meclisi kararında ve kararın Bölge Müdürlüğüne bildirildiği 25.09.2007 tarih ve 15124 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü yazısında da, anılan inşaat işi nedeni ile yapılacak her türlü harcamanın Özel fon hesabından çıkarılan ödenekten karşılanmasının talimatlandırıldığı yani harcamaların kurum bütçesinden değil, İcareteynli veya Mukataalı Mazbut Vakıflardan alınan taviz bedellerinin oluşturduğu özel fon hesabından karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Mazbut Vakıf olan Bağlıca Köyü Camii Şerifi Vakfı adına tescilli arazi üzerine yapılan binaların inşaat giderlerinin özel fondan karşılanması nedeniyle vakıf konutları inşaatı için belediyeye bina inşaat harcı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından 914 sayılı ilamın 4.maddesi ile 99.416,34 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 07.02.2012 tarih ve 34340 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.