Sayıştay 2. Dairesi 32596 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 32596

• Tutanak No: 33520

• Tutanak Tarihi: 12.07.2011

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi M.Çetin AYHAN ile Sayıştay Savcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

956 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile, tedavi amacıyla yurtdışına gönderilen hastaların refakatçilerine, hastaların tedavi merkezinde yattığı süre zarfında geçici görev yolluğu ödenmesi nedeniyle 6.937,86.-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun 20. maddesinde "Hastalıkları icabı 18'inci maddenin (c) bendinde yazılı yerlere bir kimse refakatinde gitmesi lüzumu resmi tabip raporu ile tevsik edilenlere refakat edecek aile efradından birisine aile efradından refakat edecek bir kimse bulunmadığı takdirde kurumlarınca terfik olunacak memur veya hizmetliye bu işin devamı müddetince yevmiye ve yol masrafı verilir." hükmü ile hasta refakatçilerine ödenecek yevmiyelerin belirlendiğini;

Hasta Eda KARAMİL’in 07-13 Mart 2006 tarihleri arasında 7 Gün; Hasta Egehan Mortaş aralıklı olarak 19 Ocak-22 Ocak 2006 arasında 3 gün ve 9 Şubat-23 Mart 2006 arasında 42 gün hastanede yattığını;

Tedavinin uzaması, lisan problemi, vize işlemleri, ilaç vb. hastane dışından temin edilmesi gereken malzeme olması hali, tedavi süresi içerisinde hastanın yaşı, kendinde olmaması gibi durumlarda ailenin onay vermesi gereken işlemler (Uzuv kesilmesi, bitkisel hayat, ölüm, cenaze vb.) yapılması, hastaneden taburcu olup ayakta kontrollerin devam etmesi gibi sebeplerden dolayı hastalıkları nedeni ile yurt dışında bulunan yardıma muhtaç çocuk hastaların refakatçilerinin tedavi süresince hastanın yanında kalması zorunluluğunun olduğunu ve ilgili hastanelerce ailenin tedavi sırasında orda bulunmaları gerektiğine dair belgeler ve tercümelerinin EK-A' da sunulduğunu;

Sağlık Kurul Raporlarının karar bölümünün "hastaların refakatçi eşliğinde yurt dışındaki hastaneye 2 ay süre ile sevki uygundur" şeklinde tedavi süresinin belirlenmiş olduğunu;

Refakat eden kişiye "bu işin devamı müddetince" yevmiye verilmesinin sona ereceği konusunda gerek kanunda, gerek yönetmelikte (Devlet Memurlarının Tedavi ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği) bir sınırlama bulunmadığını;

Yurt dışına tedaviye gönderilen 12 yaşında kalp hastalığı olan Eda KARAMİL ile 3 yaşında doğumsal kalp hastalığı olan Egehan MORTAŞ'ın yaşları itibarı ile çocuk ve hasta olmalarından dolayı refakatçisi olan anne ve babalarının sorumluluğu altında bulunduklarını; Hastanın yatırılması halinde ailenin refakat görevinin bittiği gerekçesi ile çocuklarını hastanede bırakıp yurda dönmesi, çocuklarının sorumluluğunu yurt dışındaki bir hastaneye devretmesi hayatın olağan akışına tezatlık oluşturduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Dilekçi göndermiş olduğu 2. dilekçesinde özetle, İlam’da söz konusu olan fazla ödemenin yurt dışında yatarak tedavi gören hastaların yevmiyesi değil, yattığı dönemlerde hastaların yanında bulunan refakatçilere ödenen yevmiye olduğunu; bu nedenle Harcırah Kanunu 20'nci ve Devlet Memurları Tedavi ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği’nin 27'nci maddesinin bu konuya esas teşkil ettiğini; Harcırah Kanunu 20'nci maddesinin refakat işinin süresini "bu işin devamı müddetince" olarak belirlediğini ve bu ifadeden tedavi işinin bitimine kadar refakat görevinin devam etmesi gerektiğinin anlaşıldığını; hastalara ait Sağlık Raporlarının karar bölümünde tedavi işinin süresinin belirlendiğini ve buna göre harcırah ödendiğini;

Ayrıca Sağlık Bakanlığının uygulamasının da bu şekilde olduğunu; yurt dışına tedaviye gönderilen hastaya hastanede yattığı günler için gündelik ödenmediğini, refakatçisine gündelik ödendiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

956 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün gerekçesi, refakatçiye sadece hastanın hastaneye yatırılmasına kadar geçen süre ile sınırlı olmak üzere harcırah ödenebileceği, hastanın hastanede yattığı süre zarfında refakatçisine geçici görev yolluğu ödenemeyeceği şeklindedir.

Rapor dosyasına ekli belgeler ile dilekçe eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

Hasta Eda KARAMİL’in Türkiye’de tedavisinin mümkün olmadığına ve tedavi amaçlı olarak Great Ormond Street Çocuk Hastanesi Londra/İngiltere’ye refakatçi eşliğinde Bir buçuk ay süreyle sevkine ilişkin Sağlık Kurulu Raporu’nun mevcut olduğu ve bu Rapor’a istinaden 7 gün süre ile Great Ormond Street Çocuk Hastanesi’nde (Great Ormond Street Hospital for Children) tedavi gördüğü ve bu hastane tarafından verilen 01.03.2010 tarihli Raporda da hastanın tedavi durumu dolayısıyla ailesinin Londra’dan ayrılmaması gerektiğinin kendilerine bildirildiğinin belirtildiği;

Hasta Egehan MORTAŞ’ın ise tedavisinin mümkün olmadığına ve tedavi amaçlı olarak Stanford Hastanesi ve Klinikleri Lucile Packard Çocuk Hastanesi Kaliforniya/ABD’ye refakatçi eşliğinde 1 ay süre ile sevkine ilişkin ve daha sonra aynı Merkezde tedavisinin 2 ay süre ile uzatılmasına ilişkin Sağlık Kurulu Raporlarının mevcut olduğu ve bu Raporlara istinaden 19.01.2006-01.06.2006 tarihleri arasında Stanford Hastanesi ve Klinikleri Lucile Packard Çocuk Hastanesi’nde (Stanford Hospital and Clinics Lucile Packard Children’s Hospital) tedavi gördüğü ve bu hastane tarafından verilen 25.02.2010 tarihli Raporda da hastanın durumu nedeniyle ailesinin tedavi sırasında hastanın yanında bulunduğunun belirtildiği ve bu dönemlerde her bir hastanın sadece refakatçisi için gündelik ödenmiş olduğu görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tedavi Yardımı” başlıklı 209. maddesi ile devlet memurları ile bunların aile fertlerinin gerek yurtiçinde, gerekse yurt dışında tedavilerinin kurumlarınca yaptırılması sosyal bir hak olarak düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu şekilde tedavi yardımında yararlanacak olanların bulundukları yer dışında başka bir yere ayakta veya yatarak tedavi edilmek amacıyla gönderilmeleri halinde kendilerine Harcırah Kanunu hükümlerine göre yolluk ödeneceği, 6245 sayılı Kanun’un 18. maddesinin (c) bendinde hükme bağlanmıştır.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 18. maddesinin (c) bendinde;

“Kanunları gereğince sağlık kurumlarında yatarak veya ayakta tedavi maksadıyla (Aile Fertleri için ikamet mahalli dışında) gönderilenlere, gidiş dönüşleri için yol masrafı ve gündelik ödenir. Ayakta tedavi görenlere ayakta tedavi süresince gündelik ve ikamet ettikleri yer ile tedavi kurumu arasındaki mutat taşıt ücreti ayrıca ödenir.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un 20. maddesi ise, hastalıkları gereği 18. maddenin (c) bendinde yazılı yerlere, yani sağlık kurumlarında yatarak veya ayakta tedavi maksadıyla bulundukları yer dışında bir yere gönderilenlerin refakatçilerine verilecek harcırahla ilgili esasları düzenlemektedir.

20. maddede 3371 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmadan önce hastalıkları icabı 18. maddenin (c) bendinde yazılı yerlere bir kimse refakatinde gitmesi lüzumu resmi tabip raporuyla tevsik edilenlere refakat edecek aile efradından birine yalnızca gidiş ve dönüş için yevmiye ve yol masrafı verileceği; aile efradından refakat edecek kimse bulunmadığı takdirde kurumlarınca terfik olunacak memur veya hizmetliye ise gidiş ve dönüş için yevmiye ve yol masrafı ile birlikte bu işin devamı müddetince de yevmiye verileceği öngörülmüş iken; 21.05.1987 tarihli 3371 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile yapılan değişiklik sonucu, tedavi amacıyla başka yere gönderilen hastalara refakat eden aile fertlerinden birine yapılan ödeme ile, refakat edecek aile ferdi bulunmaması nedeniyle kurumca görevlendirilecek refakatçi memur veya hizmetliye yapılan ödeme arasında, aile ferdi olan refakatçi aleyhindeki fark ortadan kaldırılarak aile efradından refakatçilere de bu işin devamı müddetince ikamet yevmiyesinin ödenmesi sağlanmıştır.

Bu konudaki Sayıştay görüşünün belirlenmesi istemine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği’nin 19.10.1987 gün ve 15 sayılı yazısı üzerine, Sayıştay Genel Kurulu’nun 29.01.1987 gün ve 4591/1 sayılı Kararında özetle, hasta refakatinde başka yere gitmesi zorunlu olan aile efradı da, kurumca görevlendirilen diğer refakatçiler gibi, ikamet veya memuriyet mahalli dışında bulunulan günlerde ek masraf yapmak zorunda kalmaktadır ki, yapılan bu masrafların tedavinin gerektirdiği giderler meyanında Devletçe karşılanmasının uygun olacağı belirtilmiş ve 6245 sayılı Kanun’un 20. maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesinin gerekli ve yeterli olacağına oybirliği ile karar verilmiştir.

6245 sayılı Kanun’un 3371 sayılı Kanunla değişik 20. maddesinde;

“Hastalıkları icabı 18. maddenin (c) bendinde yazılı yerlere bir kimse refakatinde gitmesi lüzumu resmi tabip raporuyla tevsik edilenlere refakat edecek aile efradından birisine ve aile efradından refakat edecek bir kimse bulunmadığı takdirde kurumlarınca terfik olunacak memur veya hizmetliye de bu işin devamı müddetince yevmiye ve yol masrafı verilir.” denilmektedir.

Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği’nin “Eşlik Etme Zorunluluğu” başlıklı 27. maddesinde ise;

“Yatakta tedavi edilenlerin, hastalıkları gereği yanlarında bir kimsenin bulundurulmasının zorunlu olduğu tedaviyi yapan sağlık kurumunun raporu ile belgelendiği takdirde, hastaya biri eşlik ettirilir. Bu takdirde ödenmesi gereken yatak ücreti, sağlık kurumunca düzenlenecek faturada gösterilmek ve belge eklenmek suretiyle, ilgili kurumca ödenir. Hasta özel sağlık kurumunda tedavi edilir ve giderler hasta tarafından bu sağlık kurumuna ödenirse, alınacak fatura ve belge ilgili kuruma verilerek bedeli kurumdan alınır.

Hastanın tedavi edilmek üzere başka bir yere gönderilmesi sırasında yanında bir kimsenin bulundurulmasının zorunlu olduğu hastayı gönderen sağlık kurumu veya kuruluşunun raporunda belirtildiği takdirde, hastaya biri eşlik ettirilir. Eşlik eden kimseye de, memurun bağlı olduğu kurumca, "Harcırah Kanunu" hükümleri dairesinde yolluk ve gündelik verilir. Hasta bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince belirli bir araç ile gönderiliyorsa, eşlik edenin yollukları da aynı madde hükümleri uyarınca ödenir.” denilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulu’nun 23.03.1995 gün ve 4839/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ise özetle; “Harcırah Kanunu’nun 20. maddesinde, refakat eden kişiye “bu işin devamı müddetince” yevmiye verilmesi öngörülmüştür. Buradaki “bu iş” kavramıyla, “refakat görevi” kastedilmektedir. Refakat görevinin süresi ve hangi hallerde sona ereceği konusunda ise gerek yasada gerek yönetmelikte bir sınırlama bulunmadığı gibi, açıklıkta bulunmamaktadır. Bu nedenle refakat görevinin devam ettiği süre için refakatçiye yevmiye verilmesi gerekmektedir.

Böylece, refakat görevini, hastayı tedavi göreceği yere kadar götürmekle sınırlı bir görev olarak kabul etmek mümkün olmadığı gibi, tedavi başladıktan sonra refakatçiye ikamet yevmiyesi ödenebilmesi için ayrıca tedaviyi gerçekleştiren sağlık kurumu veya kuruluşu tarafından da refakate gerek gösterilmesine de ihtiyaç bulunmamaktadır.” şeklindedir.

Bu itibarla, Hastanın tedavi edilmek üzere yurtdışına gönderilmesi sırasında yanında bir kimsenin bulundurulmasının zorunlu olduğu, hastayı gönderen sağlık kurumu veya kuruluşunun raporunda belirtildiği takdirde, bir refakatçisine bu işin devamı müddetince yani tedavi süresince Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca gündelik ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, dilekçi iddialarının kabul edilerek 956 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile 6.937,86.-TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 12.07.2011 tarih ve 33520 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.