Sayıştay 2. Dairesi 31894 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 2

• Dosya No: 31894

• Tutanak No: 35654

• Tutanak Tarihi: 06.11.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

671 sayılı ilamın 3. maddesi ile İlci İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş yüklenimindeki 35.000.000,00 YTL keşif bedelli ve % 66,52 ihale tenzilatlı ‘Ordu Projesi Baraj ve Hes’lerine Ulaşım Yolları İnşaatı İşi’ne ait hakediş ödemesinde, 15.313/A pozundan yapılan kazı imalatının nakliyesine (kazı malzemesinin depoya taşınması nedeniyle) B-07.D/4(7) poz nolu taşıma formülü uygulanması gerekirken B-07.D/5(8 ) poz nolu taşıma formülünün uygulanması nedeniyle 197.588,00 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

A. İlamdaki tazmin hükmünün dayandırıldığı mevzuat hükümleri doğru olarak yorumlandığında;

• Birim Fiyat Cetveli (Tarifleri ve Şartları) kitabındaki nakliye pozlarına ait notların 25'inci maddesinin (a-c) fıkralarında, nakliye bedelinin ayrıca ödeneceği kaydedilen işlerde nakliye bedelinin, tarifi yapılmış malzeme cinsine bağlı olarak karayolu ile taşımalar ismini taşıyan B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarının tatbiki gereken bir poz ile ödenmesinin esas olduğunun belirtildiği; B-15.313 poz numaralı barajlarda kaya kazılması ve dolguya konulması iş kaleminin, tarifi yapılmış bir malzeme cinsi olarak B-07.D/5 pozunda yer almış olduğunu;

• Bir malzemenin nakliye bedelinin B-07.D/5 pozunda belirlenen formüllere göre ödenebilmesi için bu pozda tarif veya isim olarak yer alması yeterli olduğundan, aynı notun (c) fıkrasındaki "herhangi bir malzeme tarif veya isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesi de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozunun uygulanacağı" hükmünün, bu kazı nakliyesi için geçerli bulunmadığını;

• Söz konusu kazı ve nakliye pozları ile bunlara ait tarif ve açıklamalar incelendiğinde:

B-07/D.3 pozunun dolguda ölçülen malzemeler ile kazı yerinde ölçülen yumuşak kayaların nakliyelerine,

B-07/D.4 pozunun malzemenin cinsine göre kazı yerinde ölçülen; toprak, kum, çakıl gibi malzemelerin nakliyesine,

B-07/D.5 pozunun ise kazı yerinde ölçülen sert kayaların nakliyesine ait olduğunun tespit edilebileceğini;

• Kaldı ki, B-15.313 ve B-15.310 poz numaralı kazıların sert kaya zeminlerde yapılan kazılara ait olduğunu; B-15.310 poz numarası ile kazılan sert kaya depoya konulduğunda nakliyesi, B-07/D.5 pozu ile ödenmekte olduğundan, aynı zeminde B-15.313 poz no ile yapılan kazı malzemesinin yol dolgusunda kullanılmayıp, depoya konulması halinde de, hem aynı zemin olması hem de ölçüm yerinin kazı yeri olması sebebiyle bu malzemenin nakline de B-07/D.5 pozu ile nakliye bedeli ödenmesi gerektiğinin ortaya çıkacağını;

• B-15.313 poz numarası ile yapılan kazının yol dolgusunda kullanılması şartının, bu malzemenin baraj şedde ve baraj dolgusunda kullanılması halinde ölçümünün kazı yeri değil, dolgu yeri hacmi olarak alınması gerektiği için, dolgu yeri ölçüsünün uygulanacağı yerlere yapılan taşımalarda B-07/D5 pozu ile ödeme yapılmasını önlemek amacıyla konulduğunu; bu durumda, B-15.313 poz no.lu kazı malzemesi yolda dolguya konulursa B-07/D.5 pozuna göre, şedde ve baraj dolgusuna konulursa B-07/D.3 pozuna göre nakliye bedeli hesaplanacağını;

• İlam hükmünde belirtildiği gibi, B-15.313 pozu ile temin edilen ve depoya nakli gereken sert kaya malzemesinin nakliye bedelinin, B-07.D/4 pozu uygulanarak ödenmesi durumunda, ödenen nakliye bedelinin, yumuşak kaya nakliye bedelinden bile daha düşük olan toprak nakliye bedeli ile ödenmiş olacağını; bu durumun ise, konuyu belirleyen mevzuat hükümlerine ve hakkaniyet ölçülerine açıkça aykırı bulunduğunu;

B. İlam hükmüne konu olan ödemelerin Sayıştay Temyiz Kurulu ve yargılama dairelerinin kararları esas alınarak yapılmış olup, Sayıştay'ın yetkili kurullarının uygulamaya yön veren kararlarını uygulayan sorumluların sorumluluğuna hükmedilmesinin hakkaniyete uymadığını,

C. İlamda tazmin hükmüne gerekçe olarak gösterilen 5168/2 sayılı Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kararının geriye geçerliliği bulunmadığını, bu hususun Sayıştay Genel Kurulunun 02.10.1972 tarih ve 3606 sayılı kararında "Genel hukuk ilkelerine göre içtihadı birleştirme kararlan, ittihaz tarihinden itibaren tesir icra eden kararlardır" şeklinde ifade edildiğini, bu bakımdan anılan içtihadı birleştirme kararının Resmi Gazetede yayımlanarak ilgililerine duyurulmasından sonra tesir icra etmesinin, daha önceki uygulamalara bir etkisinin olmamasının hakkaniyet kurallarının bir gereği olduğunu,

Kaldı ki, İlamda tazmin hükmüne konu edilen kazı nakillerinin tamamının 2006 yılından önce yapıldığını, bedellerinin de daha önceki yıllar hesapları arasında ödendiğini ve Sayıştay yargılama dairelerince bu hesaplar hakkında verilen beraat kararlarının kesinleştiğini,

İlamda yer alan tazmin hükmünün, İçtihadı birleştirme kararını daha önce hükme bağlanmış olanlar da dahil olmak üzere geriye yürüttüğünü, bu haliyle hem 02.10.1972 tarih ve 3606 sayılı Genel Kurul Kararına ve hem de 14.12.2007 Tarih ve 29781 sayılı Temyiz Kurulu Kararına aykırı düştüğünü,

D. Hakediş raporlarının düzenlenmesi sırasında bir sehiv eseri olarak İlam Hükmünde, tünel kazılarının da yol kazıları gibi değerlendirildiğini, bu değerlendirmeye 18 no'lu hakedişteki (Açık yolda yapılan işleri) gösteren tablonun 19. sırasındaki (B-07.D/8-10) poz ile 21. sırasındaki (B-07.D/8-12) poz ve 28. sırasındaki (B-07.D/8-7) pozun açıklamalarında yer alan "B.15.313/A kazı nakli (L- 200 m) (L= 600 m) (L= 700 m)" şeklindeki tariflerin, kopyala-yapıştır işleminde yapılan bir hata sonucu (Ulaşım tünellerinde yapılan işleri) gösteren tablonun, sırasıyla 10, 12 ve 17 nci sıralarına yapıştırılmasının neden olduğunu, bu işlemin bir sehiv eseri olduğunun ekte sunulan hakediş raporları ile eki yeşil defterler, nakliye tutanakları, ataşman ve metrajların, incelenmesinden kolaylıkla anlaşılabileceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “İlam hükmünün temyizen incelenerek bozulabilmesi için 832 Sayılı Yasa'nın 68 inci maddesinde belirtilen gerekçelerin bulunması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile mevzuata uygun Daire Kararının onanmasına karar verilmesi uygun olur.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

671 sayılı ilamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün gerekçesi, B-15.313/A pozundan yapılan kazı imalatının nakliyesine (kazı malzemesinin depoya taşınması nedeniyle) B-07.D/4 (7) poz nolu taşıma formülü uygulanması gerekirken B-07.D/5 (8) poz nolu taşıma formülünün uygulanmasıdır.

B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifinde, yolda dolguya konulması şartıyla B.15.313 pozuna uygulanacağı belirtilmektedir. B.15.313 pozu ile yapılan kazı dolguda kullanılmayıp doğrudan depoya götürüldüğünden, taşıma bedelinin Nakliyelere Ait Genel Notlar başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki “Herhangi bir malzeme tarif ve isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesinin de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozu uygulanır” hükmü gereğince B-07.D/4 pozundan ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca Sayıştay Genel Kurulu’nun 02.10.2006 tarih ve 5168-2 nolu İçtihadı Birleştirme Kararında; “Nakliyelere Ait Genel Notlar kısmının 25’inci notunda ise, nakliye bedelinin ayrıca ödeneceği kaydedilen işlerde nakliye bedelinin, tarifi yapılmış malzeme cinsine bağlı olarak karayolu ile taşımalar ismini taşıyan B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından tatbiki gereken bir poz ile ödenmesinin esas olduğu, her taşıma işine ait pozun altına tatbik edilmesi gerekli malzemelerin tarifi yapılarak belirlendiği ve metreküp birimi esas olmak üzere ölçü tarzları da ayrıca yazıldığı ifade edilerek, herhangi bir malzeme tarif veya isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesi de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozunun uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu not hükmüne göre, B-15.313 pozu ile temin edilen ve yol dolgusunda kullanılmayan malzemenin depoya taşınması bedelinin ödenmesi gerekiyorsa, bunun metreküpüne B-07.D/4 pozu ile belirlenen formülün uygulanması ve buna göre bulunacak bedelin ödenmesi gerekir.

Buna rağmen, B-07.D/5 pozunda sadece kaya malzemesi ifadesinin yer alması gerekçe gösterilerek, B-15.313 pozu ile temin edilen ve yol dolgusunda kullanılmayan malzemenin depoya taşınması bedelinin, bu poz ile belirlenen formüllere göre ödenmesi, anılan hükümlere aykırıdır.

Bu itibarla, B-15.313 pozu ile temin edilen ve yol dolgusunda kullanılmayan malzemenin depoya taşınması bedelinin, B-07.D/4 pozu ile belirlenen formüllere göre ödenmesi gerekmektedir” denilerek, dolguda kullanılmayıp depoya götürülen kazı malzemesinin nakliyesinde B.07.D/4(7) poz nolu fiyatın uygulanacağına içtihadı birleştirme kararıyla karar vermiştir.

Dilekçi her ne kadar Sayıştay Genel Kurulu’nun 02.10.1972 tarih ve 3606 nolu kararını gerekçe göstererek 5168/2 sayılı Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kararı’nın geriye geçerliliği bulunmadığını, 5168/2 sayılı içtihadı birleştirme kararının Resmi Gazetede yayımlanarak ilgililerine duyurulmasından sonra tesir icra etmesinin, daha önceki uygulamalara bir etkisinin olmamasının hakkaniyet kurallarının bir gereği olduğunu belirtmişse de;

Sayıştay Genel Kurulunun 02.10.1972 tarih ve 3606 nolu kararında;

“Genel hukuk ilkelerine göre içtihadı birleştirme kararları, ittihaz tarihinden itibaren tesir icra eden kararlardır. Kaziye-i muhkemelere tesir icra edememesi bakımından da geriye geçerli değildir” denilmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere, Sayıştay Genel Kurulu’nun İçtihadı Birleştirme Kararları alındıkları tarih itibariyle uygulanması gereken kararlardır ve kesin hüküm niteliğindeki yargı kararlarına etkisi bakımından geriye geçerli değildirler. Ancak yargı safhasında bulunan, diğer bir ifade ile kesinleşmemiş konular hakkında İçtihadı birleştirme kararları bağlayıcıdır. Dolayısıyla henüz kesin hükme bağlanmamış ve hesap yılı (2006) içerisinde alınan İçtihadı Birleştirme Kararı bu ödemeler için bağlayıcı niteliktedir.

Kaldı ki, sözleşme eki BİGŞ’nin 39. maddesinin 3. bendinde, geçici hak edişlerin kesin ödeme niteliğinde olmayacağı ve kazanılmış hak sayılmayacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan dilekçi Hakediş raporlarının düzenlenmesi sırasında bir sehiv eseri olarak İlam Hükmünde, tünel kazılarının da yol kazıları gibi değerlendirildiğini, bu değerlendirmeye 18 no'lu hakedişteki (Açık yolda yapılan işleri gösteren) tablonun 19. sırasındaki (B-07.D/8-10) poz ile 21. sırasındaki (B-07.D/8-12) poz ve 28. sırasındaki (B-07.D/8-7) pozun açıklamalarında yer alan "B.15.313/A kazı nakli (L- 200 m) (L= 600 m) (L= 700 m)" şeklindeki tariflerin, kopyala-yapıştır işleminde yapılan bir hata sonucu (Ulaşım tünellerinde yapılan işleri) gösteren tablonun, sırasıyla 10, 12 ve 17 nci sıralarına yapıştırılmasının neden olduğunu, buna ilişkin olarak 8-18 nolu hak edişler ile bunların eki olan yeşil defter, nakliye tutanağı, ataşman ve metrajların fotokopilerini sunduğunu belirtmişse de dilekçe ekine ya da rapor dosyasına bu belgeler konulmamıştır. Ayrıca tazmin hükmünde ilişik tutulan hak ediş 18 nolu hak ediş değil, 24 nolu hak ediştir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 671 sayılı ilamın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 06.11.2012 tarih ve 35654 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.