Sayıştay 2. Dairesi 29727 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 2

• Dosya No: 29727

• Tutanak No: 30098

• Tutanak Tarihi: 22.04.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

248 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, Selçuk Üniversitesi ile Akbank T.A.Ş. arasında imzalanan “Personel Maaş, Ek Ders, Mesai, Vergi İadesi Ödemeleri, Öğrenci Harç Tahsilatı Ödemesi, Öğrenci Yurt Ücreti Ödemesi, Akıllı Kart Sistemi(Kampus Para Projesi), Sponsorluk” hizmetlerine ilişkin imzalanan protokollere göre Akbank T.A.Ş. tarafından Selçuk Üniversitesi’ne tahsis edilen 1.750.000,00 YTL.’lik ödemenin, Selçuk Üniversitesi Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına alınması gerekirken Üniversite Rektörünün talebi doğrultusunda Selçuk Üniversitesi Yaşatma ve Geliştirme Vakfı hesabına aktarılması nedeniyle toplam 1.750.000,00 YTL.’na tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, anılan protokol gereği bankanın tahsis edeceği banka promosyonunu muhasebe kayıtlarında gider olarak gösterebilmek için fatura veya bağış makbuzu talep edildiğini, Üniversite olarak bunları düzenlemek mümkün olmadığından söz konusu paranın Üniversite Yaşatma ve Geliştirme Vakfının anılan başka hesabına bağış makbuzu düzenlenip aktarıldığını, bu paranın tamamının Üniversite birimlerine ve öğrenci hizmetlerine harcandığını, harcamaya ilişkin hesap dökümünün savunma ilişiğinde sunulduğunu, Selçuk Üniversitesi Yardımlaşma ve Geliştirme Vakfı'nın yönetimini oluşturanların tümünün Selçuk Üniversitesi öğretim üyesi olmasının göz önüne alındığında normal bütçe kaynaklarından yapılamayan harcamaların yapılması ya da gecikmesi halinde telafisi güç sorunların yaşanacağı acil durumlarda harcama yapılması sureti ile kamu hizmetinin aksamadan yürütülmesi ve kesintiye uğramamasını amaçladıkları halde hazine zararı meydana getirdiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmesinin iyi niyetlerinin cezalandırılması anlamına geldiğini, banka promosyonlarının nasıl kullanılacağına ilişkin ilk yasal düzenlemenin, ilama konu promosyon ödemesinden çok sonraki bir tarihte 20.07.2007 tarih ve 26588 sayılı Resmi Gazetede 2007/21 nolu Başbakanlık Genelgesi olarak yayınlanıp açıklığa kavuşturulduğunu, bu promosyonun kamu parası niteliğinde olmadığını, Sayıştay Temyiz Kurulunun 18.02.2003 gün ve 26114 sayılı kararında da benzer konunun olduğunu beyan ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

1998 yılından itibaren yılı bütçe kanunlarına konulan ve 21.09.2004 tarihinden itibaren 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la ayrı bir düzenlemeye tabi tutulan Kamu Haznedarlığı uygulamasına göre, üniversiteler kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan bütün kaynaklarını T.C. Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankası nezdinde kendi adlarına açtıracakları Türk Lirası cinsinden hesaplarda toplayacaklardır. 5234 sayılı kanundan sonra yayınlanan 2004/1 sayılı Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin 5’inci bölümünde;

“Kamu kurum ve kuruluşları, özel kanunların verdiği izne dayanılarak veya uygulamadan doğan zorunluluklar nedeniyle diğer bankalardan bankacılık hizmeti alabilecek, ancak bu kurum, kurul ve kuruluş adına yapılan tahsilat en geç 7 gün içinde belirtilen kamu bankalarına aktarılacaktır.” düzenlemesi getirilmiştir.

Bu düzenleme ile gelirlerin toplanmasında özel kanunların verdiği izne dayanılarak veya uygulamadan doğan zorunluluklar nedeniyle diğer bankalardan bankacılık hizmeti alınabilmesine yetki verilmektedir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğlerinde gelirlerin bankalar vasıtasıyla tahsil edilebileceği ve tahsil edilen tutarların ilgili üniversite (kurum) hesaplarına aktarılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır.

Kamu Haznedarlığı konusunda gerek 5234 sayılı Kanun ve gerekse tebliğ hükümleri, kapsama dahil idarelerin “kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan bütün kaynaklarının” Merkez veya Ziraat Bankalarında açılacak hesaplarda değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kurumların gelirlerinin toplanmasında ve giderlerinin yapılmasında aracılık etmeleri karşılığında bankalarca sunulan mali imkanlar ise bu anlamda kamu geliri veya kaynağı olmayıp, mevzuatta ve Bütçe Kanunlarında gelir kalemi olarak da yer verilmemiştir.

Kamu görevlilerinin aylık ve ücretleri, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün (6) sıra Nolu Genel Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödenebilmektedir. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar arasında aylık ve ücret ödeme protokolleri yapılmakta, bu protokoller uyarınca verilecek bankacılık hizmetlerinin yanı sıra "promosyon" adı altında ayni veya nakdi ek mali imkanlar da sağlanmaktadır. Bankalar tarafından sunulan bu ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla banka promosyonlarının ne şekilde dağıtıma tabi tutulacağı Başbakanlığın 2007/21 sayılı Genelgesi ile belli esaslara oturtulmuştur. Genelgede, yapılan protokoller uyarınca, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılması genel ilke olarak benimsenmekle birlikte, toplam miktarın üçte birini geçmemek üzere Komisyonca belirlenecek tutarın, birim personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ayrılabileceği belirtilmektedir.. Söz konusu genelgenin 4. maddesinde ise "Bu Genelgenin yayımı tarihinden önce kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin ödenmesine yönelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili bankalarla yapmış oldukları ve halen yürürlükte bulunan protokoller sürelerinin bitimine kadar geçerli olacaktır." denilmektedir.

2007/21 sayılı genelge ile aylık ve ücretlerin ödenmesine aracılık etmeleri karşılığında sunulan nakdi imkanların kamu kurumlarınca nasıl tasarruf edileceği düzenlenmiş olmasına karşın, mevzuatımızda gelirlerin( öğrenci harçları, yurt ücretleri) bankalar aracılığı ile tahsili karşılığında sağlanan nakdi imkanların ne şekilde tasarruf edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, 2007/21 sayılı genelgede alınan promosyon miktarının üçte birini geçmemek üzere Komisyonca belirlenecek tutarın, birim personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ayrılabileceği, bu tutarların, merkez teşkilatında üst yönetici, taşra teşkilatında ise o birimin bağlı bulunduğu bir üst amir tarafından belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde kullanılacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin harç tahsilatına aracılık yapması nedeniyle banka tarafından sunulan mali imkanların da kurum yöneticilerinin insiyatifleri doğrultusunda üniversite ihtiyaçları için kullanılmasının gerektiği düşünülebilir.

Akbank T.A.Ş. tarafından Selçuk Üniversitesi’ne tahsis edilen mali imkanlar Üniversite bütçesine kaydedilmemekle birlikte, 2007 yılında kısmi olarak hukuki bir düzenleme yapılan ve kamu geliri niteliği taşımayan promosyonun birimin faaliyetini sürdürebilmesi için gerekli zaruri harcamaların yapılması çalışma ortamlarının iyileştirmesi, işyerlerinde verim ve çalışanların memnuniyeti ile öğrencilere sunulan hizmetin kalitesini arttırıcı amaçlarla ortak kullanım için harcandığı da göz önünde bulundurulduğunda, 248 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle toplam 1.750.000,00 YTL.’na ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 22.04.2008 tarih ve 30098 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.