Sayıştay 2. Dairesi 29554 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2001

• Daire: 2

• Dosya No: 29554

• Tutanak No: 30034

• Tutanak Tarihi: 25.03.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1032 sayılı ilamın 2’maddesiyle vergi, prim, aidat ve keseneklerin zamanında ödenmemesi nedeniyle tahakkuk eden gecikme cezasının belediye bütçesinden ödendiği gerekçesiyle toplam 69.437.461.197-liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi özetle, bu hükümle ilgili olarak hem esas yönünden hem de sorumluluk açısından olmak üzere iki başlık altında savunma yapmak istediğini, esas hakkındaki savunmasında; ülkemizde mahalli idarelerin öteden beri mali sıkıntı içinde olduğunun bilinen bir gerçek olduğunu, bu nedenle Hükümetlerin zaman zaman belediyelerin kaynaklarını artırmaya yönelik girişimlerde bulunduklarını, borç batağı içinde personel giderlerini dahi ödemekte güçlük çeken belediyeleri bu durumdan kurtarabilmek için mali aflar veya ödeme kolaylıkları getirerek, bu yolla tahsili imkansız hale gelmiş kamu alacaklarını tahsil etmeye çalıştıklarını, Belediyelerinin de diğer birçok belediyede olduğu gibi kaynak ve nakit sıkıntısı çektiğini, bu nedenle ödemelerin zamanında yapılmamasının kasıt veya ihmalden değil bir açmazdan, bir sıkıntıdan, zorunluluktan kaynaklandığını, Belediyenin nakit sıkıntısı içinde olduğu, o döneme ait banka ve kasa cetvellerinin incelenmesinden de rahatlıkla görülebileceğini, bu ödemelerdeki gecikmenin; kasıt, kusur veya ihmalden değil, kasa durumunun bu bedelleri ödemeye yeterli olmamasından kaynaklandığının Belediyelerinin en üst karar organı olan Belediye Meclisince de kabul edilmiş ve bu nedenle kişi borcunun kaldırılmasının (Karar tarihi : 19.06.2003/20). talep edildiğini, vergi dairesine olan 1993 yılı 4 üncü ayından 2000 yılı 8 inci ayına kadar ki borçlarının, 06.02.2001 tarih ve 24310(M) sayılı resmi gazetede yayınlanan 414 seri numaralı tahsilat genel tebliği hükümleri doğrultusunda ödendiğini, aynı şekilde SSK ile ilgili 30.04.2001 tarih ve 16-244 Ek sayılı genelge doğrultusunda 1993 yılı 6 ayından 2000 yılının 5 ayına kadar olan prim borçlarının da takside bağlanarak ödendiğini, bir an için söz konusu ceza ödemelerinin yapılması gerektiği dönemlerde kasa ve bankada paranın olduğu görülse bile bu belediyelerinin daha öncelikli harcama kalemlerinin olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, örneğin bu dönemlerde para olsa bile personel maaş ödemeleri ile vergi borcu ödemesi arasında tercih söz konusu olduğunda, çok doğaldır ki maaş ödemelerine öncelik verileceğini, bu nedenle kasa veya bankada belli bir miktar paranın olmasının Belediyenin nakit sıkıntısı içinde olmadığının kanıtı olamayacağını, kaldı ki yapılan ödemeler, yapılmamış bir imalatın karşılığı veya alınmamış bir malın karşılığı olarak değil, yasalara uygun olarak tahakkuk etmiş bir gecikme cezası ödemesi olduğunu, benzer bir konuda Sayıştay 6.Dairesinin 22.09.2005 tarih ve 11159 tutanak sayılı kararında sorumluların bereatine karar verildiğini yine nakit yetersizli nedeniyle Temyiz Kururlunun 28.12.2004 tarih ve 27557 tutanak sayılı ve 8.11.2005 tarih ve 28193 tutanak sayılı kararlarının bulunduğunu, Belediyelerinde de esasen ödemelerde önceliği personel giderlerine, zorunlu hizmetlere vererek vergi, prim benzeri ödemeleri nakit yetersizliği nedeniyle erteleyerek bir nevi ucuz kredi kullanmış olduklarını, ayrıca yapılan bu ödemeler ile Belediye zarara uğratılmadığını, aksine mükelleflere tanınan bir haktan yararlanılmak suretiyle daha büyük kayıpların önüne geçilerek Belediye menfaatinin korunduğunu, sorumluluk açısından; zamanında ödenmediği belirtilen vergi ve primlerin 1993 yılından 2000 yılına kadar olan döneme ait olduğunu, kendisinin 17.08.2000 -20.06.2005 tarihleri arasında Başkanlık Oluru ile Hesap İşleri Müdür Vekili olarak görev yaptığını, mevcut olayda sayman olarak şahsının kendi döneminden önce mevzuata uygun olarak tahakkuk etmiş fakat zorunlu nedenlerle zamanında ödenmemiş belediye borçlarını Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin aradığı gerekli belgelerinde mevcut olması nedeniyle ödediğini, eğer bir sorumluluk yüklenecekse bu sorumluluğa ödemenin yapılması gereken dönemde görevde bulunan Belediye Başkanının ve zamanında ödemeyi yapmayan saymanında da dahil edilmesi gerektiğini, bu itibarla bir suistimal, kasıt veya kusurdan değil, Belediyenin içinde bulunduğu nakit sıkıntısından kaynaklanan bir gecikme nedeniyle, kendi sorumluluk döneminden önceki dönemde görevli olanlar tarafından ödenememiş olan vergi prim borçlarına ilişkin mevzuata uygun olarak tahakkuk etmiş bir gecikme cezası ödenmesine istinaden verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde; Dilekçinin Sarıgazi Belediyesinde 17.08.2000-20.06.2005 tarihleri arasında Başkanlık Makamının Oluru ile Hesap İşleri Müdür Vekili olarak görev yaptığı görülmüştür. İlamda zamanında ödenmediği belirtilen vergi ve primler 1993 yılından 2000 yılına kadar olan döneme aittir. İlam hükmü dayanağı olarak gösterilen Devlet Memurları Kanunu’nun 12. maddesine göre bir tazmin hükmünün verilebilmesi için sorumluların bu maddede belirtilen anlamda bir kusur ve ihmallerinin bulunması gerekir. Sayman olarak sorumlu tutulan dilekçi, kendi sorumluluk döneminden önceki dönemde görevli olanlar tarafından ödenmemiş olan vergi ve sigorta prim borçlarına ilişkin mevzuata uygun olarak tahakkuk etmiş gecikme cezasını ( zammını ) ödediğinden, dilekçiye bu anlamda bir sorumluluk yüklenmesi mevzuata uygun görülmemekle birlikte;

Konunun esası hakkında yapılan incelemede; söz konusu gecikme zammı ödemelerinin belediyenin içinde bulunduğu nakit yetersizliği nedeniyle zamanında yapılmadığı, bu durumdan belediye meclisinin de haberi olduğu, ekonomik ve mali zorluklar nedeniyle vergi borçlarını ve sosyal sigorta kurumuna olan borçlarını ödeme güçlüğü çeken mükelleflere 06.02.2001 tarih ve 24310(M) sayılı resmi gazetede yayınlanan 414 seri numaralı tahsilat genel tebliği ve 30.04.2001 tarih ve 16-244 Ek sayılı genelge hükümleri ile getirilen kolaylıklardan (tecil ve takside bağlanması) yararlanmak amacıyla Belediye Başkanı tarafından ilgili Vergi Dairesine ve Sosyal Sigorta Müdürlüğüne başvurulduğu, bu başvurunun da ilgili müdürlüklerce kabul edildiği, bu gecikme cezalarının Belediyenin vergi dairesine olan 1993 yılı 4 üncü ayından 2000 yılı 8 inci ayına kadar ki vergi borçları ödemelerine, yine aynı şekilde SSK ile ilgili 1993 yılı 6 ayından 2000 yılının 5 ayına kadar olan prim borçlarını takside bağlanarak ödemesine ilişkin olduğu anlaşıldığından bu anlamda Devlet Memurları Kanununu 12’inci maddesinde belirtilen anlamda kasıt, kusur veya ihmalden bahsedilemeyeceğinden, dilekçi iddialarının kabulü ile 1032 sayılı ilamın 2.maddesiyle toplam 69.437.461.197-liraya verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.03.2008 tarih ve 30034 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.