Sayıştay 2. Dairesi 29475 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 2

• Dosya No: 29475

• Tutanak No: 30073

• Tutanak Tarihi: 08.04.2008

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan Seyfullah Kırmızıbiber’in sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

905 nolu ek ilamda, Fırat Üniversitesi bünyesinde bulunan kantin ve kafeteryaların kira gelirlerinin Katma Bütçe hesabına aktarılmaması nedeniyle 68.000.000.000.- liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Fırat Üniversitesi bünyesinde çalıştırılan kantinlerin 30/12/1998 tarih ve 31857 sayılı Maliye Bakanlığı yazısı gereği, 30/12/1998 tarihli Rektörlük onayı ile ayrı bir işletme olarak faaliyetlerine devam ettiğini ve Kantin İşletme Müdürlüğü ile Öğrenci Fon Saymanlığı görevinin Rektörlük Onayı ile 05/09/2000 talihinde atanan Sayman Mehmet ERDEM tarafından yürütüldüğünü, 2003 yılı sorgu ve ilamında kira geliri olarak gösterilen 68.000.000.000.-TL.'nin, Kantin İşletme Müdürlüğü hesabına yatırılmış olduğunu, tahsilat nedeniyle bir gelir kaybının yani kurum ve kamu zararı oluşmadığını, 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin 6 ncı fıkrasında, bu paraların Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına bir yandan gelir bir yandan özel ödenek kaydolunmak üzere aktarılacağı ve bu ödeneğin başta öğrencilerin beslenme, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetleri olmak üzere, üniversitenin cari, kalkınma plan ve programlarına uygun yatırım, transfer ve öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılacağı hükme bağlanmışsa da, kantinlerden öğrencilerin faydalanması ve kiralandığı iddia edilen yerlerin öğrenci kantini olması, buralardan elde edilen gelirlerin de ilgili hüküm gereği yine öğrenciye kullanılması karşısında netice olarak değişen bir şeyin olmadığını, yani Bütçe Dairesi hesabına aktarıldığında da bu paranın aynı ihtiyaçlar için harcanacağını, ayrıca, Fon Saymanlığı ve Kantin İşletme Müdürlüğünün 1999-2004 yıllarına ait hesaplarının Sayıştay tarafından 2005 yılında yerinde incelendiğini, düzenlenen denetim raporunda mevzuata aykırı herhangi bir işleme rastlanmadığının belirtildiğini, Üniversitede bulunan kantin ve kafeteryaların Üniversitenin kendisi tarafından işletildiğini her hangi bir kiraya vermenin söz konusu olmadığını, Bütçe Daire Başkanlığının belirtilen konuda tazmini gerektiren bir kusurunun bulunmadığını, kendileri tarafından yapılan bir kiralama işlemi olmadığından, aslında doğan ve kendilerince takibi yapılmayan bir gelirin de bulunmadığını, kantin işletme hesabına yatırılan paranın ilamda belirtildiği gibi kira geliri olmayıp elektrik bedeli olduğunu bildirilerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Gelir Kaynakları başlıklı 55. maddesinde; yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları arasında taşınır ve taşınmaz malların gelirleri de bulunmaktadır.

4835 sayılı 2003 Mali Yılı Katma Bütçeli İdareler Bütçe Kanununun 8. maddesinin (h) bendinde; "04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 55. maddesine göre yükseköğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların kiralanması, satılması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirler ile Hazine adına kayıtlı olup, yükseköğretim kurumlarına tahsis edilmiş taşınmaz malların üzerinde her hangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak hakkı tesisine konu edilmemek şartıyla, eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kiralanması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirlerin tamamını ilgili yükseköğretim kurumunun her çeşit cari (personel hariç) ve yatırım harcamalarında (yükseköğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların satılması suretiyle elde edilen gelirlerin tamamı sadece yatırım harcamalarında) kullanılmak üzere bir yandan özel gelir, diğer yandan mevcut veya yeni açılacak tertibe Özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Yatırım harcamaları "2003 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve izlenmesine Dair Karar" hükümlerine göre yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir. Bu ödeneklerin yılı içinde harcanmayan kısmı ertesi yılın bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir…” hükmü yer almaktadır.

İlam hükmü, Mühendislik Fakültesi, Veterinerlik Fakültesi, Fırat Tıp Merkezi, Jeoloji Fakültesi ve İletişim Fakültesi Kantinlerinin Cahit Tekin ve Murat Canpolat’a, Fen Edebiyat Fakültesi Kantini ve Tıp Fakültesi Kafeteryasının ise İlhamı Kaplan isimli müstecirlere kiraya verilmesi karşılığı elde edilen kira bedelleri toplamı 68.000.000.000.- liranın 2003 yılı Katma Bütçe Hesaplarına aktarılmadığı gerekçesiyle verilmiştir.

Şöyle ki, Fırat Üniversitesi Öğrenci Sosyal Hizmetler Birimi Saymanlığı ile Kantin İşletmesinin 1999-2004 yıllarına ait hesapları üzerinde Uzman Denetçi Erhan GÜL tarafından kısmi olarak yerinde yapılan inceleme sonucuna ilişkin olarak düzenlenen 07.10.2005 tarihli müzekkerenin 1/c maddesinden anlaşıldığı üzere, söz konusu üniversitede 30.12.1998 tarihli rektörlük onayıyla üniversite bünyesinde bulunan kantinlerin işletilmesi için ayrı bir işletme kurulduğu ve kantinlerin kiraya verilmeyip bu işletme tarafından işletildiği görülmüştür. Ayrıca bu müzekkerede, kira geliri olarak tazminine karar verilen bu miktar bir paranın katma bütçeye aktarılmadığına dair her hangi bir ifade de bulunmamaktadır.

Maliye Bakanlığı Bütçe Kontrolörü tarafından düzenlenen 06.11.2003 tarihli raporun 22. maddesinde, üniversite bünyesinde bulunan kantinlerin kiraya verildiğine ve elde edilen gelirlerin katma bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiğine dair her hangi bir ifade bulunmamaktadır. Raporun bu maddesinde kantin işletmesi tarafından işletilen yerler için nasıl olup da üçüncü kişilerce elektrik parasının yatırıldığı sorulmuştur.

Bütçe Kontrolörünün bu raporu üzerine, Elazığ Defterdarlığının 25.12.2005 tarih ve B.07.DEF.023.06/4175 sayılı yazısında da, Hazine adına kayıtlı olup, Fırat Üniversitesine tahsis edilen ve Defterdarlıkça kiraya verilen taşınmaz malların 4235 sayılı Kanunun 8/h maddesine göre eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı değerlendirilmediğinden kira bedellerinin Genel Bütçeye gelir kaydedildiği belirtilmiştir.

Fırat Üniversitesi Kantin İşletme Müdürlüğünün 23.12.2003 tarih ve 85 sayılı yazısında da, raporun 22. maddesinde sözü edilen yerlerin Kantin İşletme Müdürlüğünce işletildiği, müstecir olarak ifade edilen kişilere fotokopi çekimi yaptırıldığından, yatırılan paraların fotokopi makinelerinin kullandığı elektrik bedeli olduğu ifade edilmiştir.

Ayrıca tazminine karar verilen 68.000.000.000.- liranın nasıl hesaplandığı da izaha muhtaçtır. Şöyle ki, Kantin İşletmesinin 31.12.2003 tarihli İşletme Hesap Özet Cetvelinin incelenmesinde, söz konusu tazmin miktarının hesaplanmasına esas alınan 339 nolu Çeşitli Borçlar Hesabının borcunun 38.996.907.000.- lira, alacağının 80.524.570.000.-lira olduğu görülmüştür. Bu rakamın 31.366.785.000.- lirasının 31.12.2002 tarihli kantin işletme hesabında görüleceği üzere, 2002 yılının alacak bakiyesi olarak 2003 yılına devredilen miktar olduğu, devreden bu miktar çıkarıldıktan sonra 339 nolu hesapta geriye 49.157.785.000.- liranın kaldığı yani, 2003 yılında bu hesaba 68.000.000.000.- lira değil toplam 49.157.785.000.- lira giriş yapıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, Kantin İşletmesinin ticari faaliyetine 02.08.2005 tarihinde son verilmiş ve işletmenin envanterinde bulunan 22.613.330.000.- lira değerindeki emtia öğrenci yemekhanesine, 16.599.900.000.- lira değerindeki demirbaş ayniyata ve 9.111.340.000.- lira nakit de Öğrenci Sosyal Hizmetler Birimi hesabına aktarılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, Fırat Üniversitesine ait kantinlerin Rektörlük tarafından kurulan kantin işletmesi tarafından işletildiği, her hangi bir kiralama işleminin söz konusu olmadığı, dolayısıyla Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına aktarılması gereken bir kira gelirinin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, mevcut olmayan kiralama işleminden elde edilen gelirin aktarılmaması gerekçe gösterilerek başka bir saymanlık olan Bütçe Daire Başkanlığı Saymanlarının sorumlu tutulması da yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulüyle 905 nolu Ek İlamla tazminine karar verilen 68.000.000.000.- liraya ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 08.04.2008 tarih ve 30073 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.