Sayıştay 2. Dairesi 29230 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 2

• Dosya No: 29230

• Tutanak No: 29998

• Tutanak Tarihi: 11.03.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

260 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, Belediye lehine sonuçlanan davalardan alınan vekalet ücretinin dağıtımında Devlet Memurları Kanununda öngörülen limitlere uyulmaması nedeniyle toplam 2.002.980.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Hukuk sisteminde iki türlü vekalet ücretinin bulunduğunu, birincisinin; müvekkil ile vekil arasında yapılacak bir sözleşme ile, yazılı sözleşme olmaması durumunda Avukatlık Kanunu'nun 164/4 maddesine göre, belirlenen vekalet ücreti (A.K:m 164/1,2,3,4); ikincisinin; HUMK'nun 423/6, CMUK:322/l-9, 413 son; (CMUK:303/I-h,324); IYUK:31/1) ve Avukatlık Kanunu'nun son maddelerine göre, vekille takip edilen davalarda mahkemece, Avukatlık asgari ücret tarifelerine göre re'sen takdir edilen vekalet ücreti olduğunu, yargılama gideri olan ikinci tür vekalet ücreti açısından, gerek HUMK'da gerekse Avukatlık Kanununda, serbest meslek sahibi avukatlarla, memur veya diğer istihdam şekilleriyle iş görülen kamu ve kurum avukatları arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını, kamu kurum avukatlarının da HUMK md. 423/6'da düzenlenen vekalet ücretini almaya hakkı olduğunu, sorunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146/3 maddesinde toplandığını, bu konudaki uygulamanın 1136 sayılı kanunun 164. maddesinin 4667 sayılı kanunla değiştirilmesine kadar, kamu kurumu avukatlarının vekalet ücretinin 657 sayılı kanunun 146/3 maddesindeki limit dahilinde ödendiğini, avukatlık kanununun 164. maddesinin 4667 sayılı Kanunla değiştirilmesi sonunda avukatlık kanunu ile Devlet Memurları Kanununun ilgili maddelerinde çelişkiler meydana geldiğini, dava sonunda tarifeye dayalı olarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücretinin HUMK'nun 423/6 maddesi ve Avukatlık Kanunu'nun 164/son maddesinden doğduğunu, memur olan kişilerin dava takibinden vekalet doğmadığını, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 4667 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 164. maddesindeki yargılama gideri olan vekalet ücreti ile ilgili 4. maddesinden bahsederek genel kanun özel kanun ilişkisini, önceki kanun sonraki kanun çelişkisini belirtmiş ve sonraki özel kanun olan Avukatlık kanununun 164/son maddesine aykırı olan, Önceki genel kanun niteliğinde Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi 3. fıkrası ikinci ve üçüncü cümlelerinin zımnen ilga olduğunun kabulünün gerektiğini, Anayasa'nın 10/4 maddesinde belirtilen eşitlik ilkesi gereği, 657 sayılı Kanuna tabi avukatlar ile tabi olmayan avukatlar arasında eşitsizlik yaratacağını ve bu durumun Anayasa'ya aykırı olacağını, Antalya Barosu Hakem Kurulunun, limit uygulaması nedeniyle emanet hesabında biriken vekalet ücretinin ödenmesi talebiyle açılan davada verilen 24.5.2002 gün ve 2002/22E, 2002/8 K sayılı kararında davanın kabulüne karar verildiğini, keza Konya Barosu Hakem Kurulu 20.9.2002 gün ve 2002/13 E, 2002/6 K aynı şekilde karar verildiğini, Samsun Barosu Hakem Kurulu 18.4.2003 gün ve 2003/8 E, 2003/8 K davanın kabulü ile neticelendiğini, Ankara Barosu Hakem Kurulu 08.08.2003 gün ve 2002/249 E, 2003/172 K ile davanın kabulüne karar verildiğini, Kocaeli İdare Mahkemesinin 13.02.2004 gün ve 2003/1731 E, 2004/117 K sayılı ilamı ile vekalet ücretinin dağıtımına sınırlama getirilemeyeceğini belirlediğini, değinilen bu hususlar haricinde vekalet ücretine sınırlama getirilmesini gerektiren kanun ve yönetmeliğin bulunmadığını beyan ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Bilindiği üzere; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 146. maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı belirtildikten sonra 311 ve 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişik üçüncü fıkrasında bazı kanunların ilgili maddeleri sayılmakta, bu çerçevede "1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareleri ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat vesaireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı; 6.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır." hükmüne yer verilmiştir.

31.8.1961 gün ve 10894 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "1389 sayılı Kanuna Göre Vekalet Ücreti Tevzi Yönetmeliği"nin 3. maddesinde; "Davanın ikame ve takibi ile" sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte birkaç avukatın hizmeti geçmiş ise yukarıdaki hükümlere göre dava avukatı için ayrılan hisseler her avukatın hizmet ve karara tesiri derecesine göre başhukuk müşavirliğince, teşkilatı bulunan yerlerde de muhakemat müdürlüklerince bu avukatlar arasında paylaştırılır." denilmiştir.

19.04.1983 gün ve 18023 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkında Yönetmelik" in 1. maddesinde; "Bu Yönetmelik. Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile İl Özel İdareleri ve Belediyeler ve Özel Kanunlarındaki hükümlerle 1389 sayılı kanuna atfen vekalet ücretinden yararlanan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan avukatlara ait limit dışı kalan vekalet ücretlerinin dağıtım usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir." denilerek Yönetmeliğin amacı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinde, kurumların limit doldurmayan avukatlarından beyanname olarak o mali yıl içinde almış oldukları vekalet ücretinin miktarını ve avukatların isimlerinin bağlı bulundukları merkez teşkilatına göndermekle yükümlü oldukları, 7. maddesinde ise, listelerin her birim merkezinde birim başkanının başkanlığında 3 kişiden oluşan bir kurul tarafından kanuni limit esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulacağı, değerlendirmeden sonra hesapta toplanan paranın tüm hak sahiplerine bölünmek suretiyle bulunarak meblağın eşit olarak hak sahiplerine dağıtılacağı, bu dağıtım sırasında kanuni limit dolduranlardan artan miktarın yine geri kalan hak sahiplerinin sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak dağıtıma devam olunacağı, bu dağıtımlardan artan miktarın da bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletileceği ve sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre; vekalet ücretine hak kazanmada "görev" yerine "kişinin" esas alınması, vekalet ücreti limitinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi gereğince yıl içindeki tüm katsayılar dikkate alınarak belirlenmesi ve yukarıda belirtilen esaslara göre dağıtımının yapılması, limit dışı kalan meblağın olması halinde ise artan miktar hakkında yine yukarıda belirtilen usule göre işlem yapılarak artan miktarın bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletilmesi ve bir sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde belirtilen Baro Hakem Kurulu kararları İstanbul Maltepe Belediyesi 2004 mali yılı hesabına ilişkin değildir. Ayrıca 832 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 65. maddesi gereğince Genel Mahkemelerce verilen hükümler Sayıştay'ın hesap ve işlemler yönünden denetimine engel değildir. Bahse konu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 02.5.2001 günlü 4667 sayılı Kanun ile değişik 167. maddesinde yer alan "Avukatlık sözleşmesinden ve vekalet ücretinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklar, hukuki yardımın yapıldığı yer barosu hakem kurulunca çözümlenir…….." hükmü Anayasa Mahkemesinin 2003/98 E, 2004/31 K sayılı ilamı ile Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu sebeple baro hakem kurulu kararlarının tüm kamu kurum ve kuruluşlarını bağlayan mahkeme kararı olarak kabulü mümkün değildir.

Diğer taraftan; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenleme yapan genel bir kanundur. 657 sayılı Kanuna tabi olarak Avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukat ise devlet ile memuriyet hizmet sözleşmesi yapmıştır. Avukatlık vekalet ücretine ilişkin 657 sayılı kanunda yapılan düzenlemeler avukatlık hizmetleri sınıfında çalışan kadrolu avukatlar için bağlayıcı özel düzenlemelerdir.

1580 sayılı Belediye Kanunu'na 19.3.1969 gün ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 199. maddesi ile eklenen "Ek Madde-8" de "Bu kadroya bağlı olarak aylık veya ücretleri belediye bütçesinden yahut belediyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketlerden verilen müşavir ve avukatların takip ettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri tarafından müvekkilleri belediye, daire, müessese veya şirket lehine avukatlık ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmı belediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin Hukuk İşleri Müdürlüğü yahut Hukuk Müşavirliği personeline, belediye meclisi tarafından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı kanundaki hadler dahilinde tevzi ve tediye olunur." hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla 657 sayılı Kanuna tabi belediye avukatları için mahkemelerce takdir edilecek vekalet ücretinin aynı Kanunun 146. maddesindeki hadler dahilinde ödenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçilerin iddialarının reddedilerek 260 sayılı ilamın 1. maddesiyle 2.002.980.000 TL.na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 11.03.2008 tarih ve 29998 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.