Sayıştay 2. Dairesi 28990 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 2

• Dosya No: 28990

• Tutanak No: 29539

• Tutanak Tarihi: 02.10.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

1. 160 nolu ilamın 1. maddesinde, Belediye Başkanı adına çeşitli gazetelerde bayram ve diğer özel günler için yayınlanan kutlama mesajları bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 3.537.640.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde, Belediye Başkanının yılbaşı, bayram kutlamaları için çeşitli gazetelerde verilen ilan giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık olmadığını, Belediye Başkanının bu türden mesajları bizzat şahsı adına yada mensubu olduğu siyasi parti adına değil "Belediye Başkanı" sıfatıyla yayınlandığını, halkla sürekli içice yaşayan ve mahallin en üst düzey yerel yöneticisi olan Belediye Başkanının halkın özel önem verdiği bayram, yılbaşı gibi özel günlerde mesaj yayınlamasında ve bunun bedelinin belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılığın olmadığını, konuyla ilgili Sayıştay 1.Dairesi'nin (EK-1) 16.01.1997 tarih ve 6113 sayılı kararının da bu yönde olduğunu bu nedenlerle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunun 29. maddesinde, Genel ve Katma Bütçeli idarelerle il özel idareleri ve belediyelerin verdikleri reklam niteliği taşımayan ilanlar resmi ilan sayılacağı,

27.01.2004 tarih ve 2004/6884 sayılı Bakanlar kurulu kararı Eki Resmi İlan Fiyat Tarifesinde, Resmi ilanların fiyat tarifesi 195 sayılı kanunun 39. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

"Resmi ilanların yayım ücreti gazetenin sürekli olarak uyguladığı dizgi-tertip tekniğine göre, en az 40 mm'lik tek sütunda bir santimetrelik boy ile ölçülür.

Başlığından gayrısı 10 puntoluk metin harfleriyle dizilmiş ilanların 5 santimetrelik kısmında, satır aralıkları diğer yazı metinlerinden daha geniş olmamak kaydıyla, en az 12 satır bulunur. Aksi talep edilmedikçe 8 puntodan küçük harfler kullanılmaz.

Resmi ilan başlıklarının 24 puntoyu geçmemesi ve ilan metninin yüzölçümü ile mütenasip olması şarttır. İlan metinlerinde 10 veya daha küçük puntolu harfler kullanılır ve gazetenin dizgi-tertip tekniği de gerekli kılarsa, alışılmış sütun genişliğinin alt sınırı 36 milimetre kabul edilir.

Daha büyük puntolu harflerle ve daha dar sütuna dizilen ilanlar yukarıdaki ölçülere kıyasen hesaplanır." denilmektedir.

Verile emirleri ve eklerinin incelenmesinde, söz konusu ilanların bayram ve diğer özel günlerin kutlanması amacıyla ve Belediye Başkanı sıfatıyla yapıldığı ve resmi ilan niteliğinde olduğu, dolayısıyla belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılığın olmadığı görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dilekçilerin iddialarının kabulüyle, ilamın 1. maddesiyle tazminine karar verilen 3.537.640.000.-liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 160 sayılı ilamın 4. maddesinde, Belediyeye ait sosyal tesis ve sosyal konutların doğalgaz faturalarının belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 12.934.300.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçi doğalgaz fatura bedellerinin işçi ve memur maaşlarından kesildiğini bildirerek buna ilişkin işçi ve memur maaş dekontlarını dilekçesi ekinde göndermişse de, 160 sayılı ilamın 4. maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye TEVDİİNE,

3. İlamın 5. maddesinde, Belediye’ye ait dinlenme tesisine ait elektrik faturalarının belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 1.304.910.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde, dinlenme tesisine ait bahse konu elektrik faturalarının tesisin belediye tarafından işletildiği döneme aittir olduğunu, buranın belediyenin mülkü olduğundan ve döner sermaye şeklinde bir işletme bulunmadığından haliyle bahse konu elektrik faturaları belediye tarafından ödendiğini, aynı konuda 2003 yılı incelemesinde de savunma istendiğini, aynı içerikli savunma doğrultusunda bu hususta aleyhimize tazmin kararının çıkmadığını, bu nedenlerle yersiz ödeme olmadığından tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

2004 Mali Yılı Bütçe Kanunun 42. maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderlerine bütçeden katkıda bulunulamayacağı hükme bağlanmıştır.

Verile emirleri ile eklerinin incelenmesinde, Yıldırım Belediyesine ait dinlenme tesislerinin elektrik giderlerinin bütçeden ödendiği görülmüştür. Yukarıdaki hüküm gereği bu tür giderlerin bütçeden ödenmesi mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçilerin iddialarının reddiyle, ilamın 5.maddesiyle tazminine karar verilen 1.304.910.000.- liraya ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. İlamın 6. maddesinde, belediyeye ait kapalı spor salonu, hanım lokali, kafeterya, WC ve tahsilat bürosunun elektrik aboneliklerinin yapılması sırasında TEDAŞ’a, tesise iştirak, tesis muayene ve güvence bedelleri ile damga pulu ödenmesi nedeniyle 611.033.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde, Belediyemize ait kapalı spor salonu, hanım lokali, kafeterya, WC ve tahsilat bürosu için TEDAŞ'a ödenen bedellerin söz konusu sorgu maddesinde belirtilen yönetmelik ve kanunlar doğrultusunda ilgili kurumdan geriye istendiğini, İlgili kurumdan gelen cevabi yazıda abonelikleri mecburen belediyemiz tarafından yapılan bu yerlerin iktisadi kuruluş olarak değerlendirilerek, bedellerinin geriye iadesinin mümkün bulunmadığının belirtildiğini ve yapılan ödemede mevzuata aykırılığın bulunmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuşlardır.

09.11.1995 tarih ve 22458 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik tarifeleri Yönetmeliğinin 15. maddesinin C bendinde, spor tesisleri ile, Belediyelerden (Belediyelerin iktisadi kuruluşları ile bağlı ortaklık ve kuruluşları hariç) güvence bedeli alınmayacağı,

Aynı Yönetmeliğin Tesise İştirak Bedeli başlıklı 14. maddesi C bendinin ikinci fıkrasında ise, güvence bedeli alınmayan abonelerden tesise iştirak bedeli alınmayacağı,

Damga Vergisi Kanununun 8. maddesinde, genel ve katma bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin resmi daire olduğu, aynı kanunun 3. maddesinde de resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyecekleri, hükme bağlanmıştır.

Verile emirleri ile eklerinin incelenmesinde, güvence ve tesise iştirak bedeli ödenen yerlerin kapalı spor salonu, hanımlar lokali ve belediye tahsilat bürosu ve kafeterya olduğu görülmüştür.

Elektrik tarifeleri yönetmeliğinin yukarıya alınan hükümlerine göre, Belediyelerin iktisadi kuruluşları ile bağlı ortaklık ve kuruluşlarından güvence bedeli, tesise iştirak bedeli ve bu ödemelerin ilgili kuruluşlara yapılmasında ancak damga vergisi ödenebilecektir. İlamda, ödeme yapılan yerlerin belediye iktisadi kuruluşu olup olmadığına bakılmaksızın sorumluluk tevcihine gidildiği anlaşıldığından söz konusu ilamın sorumluluk yönünden BOZULMASINA,

5. İlamın 7. maddesinde, belediye bünyesinde temizlik işleri, fen işleri ve park ve bahçeler müdürlüğünde geçici işçi statüsünde çalışan personele de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar için öngörülen 160.000.000.. lira tutarındaki fark yardımın encümen kararına istinaden ödenmesi nedeniyle 23.040.000.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde, Anayasanın 128 inci maddesinde; "……….Kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür" denildiğini, Belediye de, Anayasanın bu hükmüne uygun olarak büro hizmetlerini devlet memurlarının yanı sıra İş kanunu hükümlerine göre çalışan işçiler eliyle yürütüldüğünü, bu işçilerin sendika üyesi olmadıkları için toplu sözleşmeden faydalanamadıklarını, işçi statüsündekilerin mali ve sosyal hakları günün ekonomik koşulları ve belediyenin imkanları dikkate alınmak suretiyle aynı ortamda aynı işi yaptıkları devlet memurları ile denge sağlanmasına da dikkat edilmek suretiyle belirlendiğini, nitekim gerek Anayasanın 10.maddesindeki eşitlik ilkesi, gerekse çalışma barışının ve adaletinin sağlanması bunu gerektirdiğini, Encümen Kararında 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 31.maddesinin dayanak yapılmadığını, Belediye Encümeninin işçilerin hizmet sözleşmelerinde ve İş Kanununda yer almayan bir ödeme yapılmasına karar verilmesinin mümkün olmadığı fikrine katılmadıklarını, çünkü gerek hizmet akitlerinin, gerekse İş Kanununun işçilerin asgari yasal haklarını düzenlediğini, işçilere gerek hizmet akillerinde, gerekse İş Kanununda belirtilmeyen bir hakkın verilmesinde yasal hiçbir engel olmadığını, işverenin mali imkanı bulunduğu takdirde ödeme yapabileceğini, dolayısıyla fazla ödemede bulunulmadığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

İlamdaki tazmin hükmünün 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 34. maddesine dayanılarak verildiği anlaşılmıştır. Oysa, Belediye Encümeninin bu konuyla ilgili kararı incelendiğinde söz konusu ödemenin dayanağının 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun olmadığı görülmüştür. Ödeme yapılan söz konusu işçiler sendika üyesi olmadıklarından ücretleri bireysel sözleşmelerle tespit edilmiştir. Söz konusu işçilerle bireysel sözleşme yapma yetkisi Belediye Başkanına aittir. Dolayısıyla Belediye Başkanının Encümen Kararına gerek olmaksızın böyle bir ödemeyi yapma yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenlerle yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

6. İlamın 9. maddesinde, Fen İşleri Müdürlüğüne ait muhtelif araçların trafik takip, plaka ve ruhsat işlemlerinin Trafik Müşavirliğine yaptırılması nedeniyle 1.097.400.000.. liranın tazminine karar verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde, bahse konu araçların Belediyemiz ile Büyükşehir Belediyesi arasındaki şifai anlaşma gereği şoför, akaryakıt ve diğer tüm giderlerinin belediyemizce karşılanmak şartıyla Fen İşleri bünyesinde çalışmaya başladığını, Büyükşehir Belediyesi yetkililerince söz konusu araçların ya tamamen kendilerinden satın alınması, yada geriye iade edilmesi konusunda gereğinin ivedilikle yapılmasına ilişkin yazısı üzerine bu araçlar satın alındığını, Belediye personelimiz içinde trafik ruhsat, tescil, muayene v.s. işlemlerinin yapılması ve bu konudaki mevzuat hakkında yeterli bilgiye sahip, konuya hakim bir personel bulunmadığını, ayrıca, bazı araçların imal ediliş şeklinden farklı dizayn edilerek kullanıldıklarından bu araçların ruhsatlarına yeni hallerini işletmek üzere proje çizilmesi gerektiği trafikçe tescilde istendiğini bu sebeple, belediyemizin acil ihtiyaç duyduğu bu araçların trafik takip plaka ve ruhsat işlemleri haricen yapılan araştırma ile işi yapmaya ehil ve fiyat olarak uygun görülen Beyce Turizm Taşımacılık Otomotiv Trafik Müşavirliğine yaptırıldığını bildirerek tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuşlardır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun kapsam başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinin bu kanuna göre yürütüleceği belirtildikten sonra aynı fıkranın (a) bendinde, belediyeler de bu kanuna göre ihalelerini yürütecek kurumlar arasında sayılmıştır.

Aynı kanunun tanımlar başlıklı 4. maddesinde,

Hizmet : (Değişik tanım: 30/07/2003 - 4964 S.K./3. md.) Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri ifade eder, şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 22/d maddesinde de, Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar, diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların doğrudan temin yoluyla alabilecekleri, hükme bağlanmıştır.

Verile emirleri ve eki sözleşme ve ihale onay belgesinin incelenmesinde işin fen işlerine ait araçların ruhsat tadilatlarının yaptırılıp satın alınması işinin doğrudan temin yoluyla yaptırılması olduğu işi olduğu, söz konusu hizmetlerin alımının 4734 sayılı Kanunun 22/d bendine göre yapıldığı, 4734 sayılı Kanun’un yukarıya alınan 4. maddesinde de danışmanlığın hizmet tanımı içerisinde değerlendirildiği, ve aynı kanunun 22. maddesinde öngörülen limitin de aşılmadığı görüldüğünden, yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçilerin iddialarının kabulüyle, ilamın 9. maddesiyle tazminine karar verilen 1.097.400.000.-liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 02.10.2007 tarih ve 29539 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.