Sayıştay 2. Dairesi 28674 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 2

• Dosya No: 28674

• Tutanak No: 29053

• Tutanak Tarihi: 23.01.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 802 sayılı ilamın 2 nci maddesinde, Belediye personeline gördürülebilecek iken “Görsel Basın ve Fotoğrafhane Hizmetleri” adı altında Ünibel Bilgi Teknolojileri San. Ve Tic.A.Ş.’den hizmet alımında bulunması nedeniyle toplam 302.552.000.000 TL.na tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Büyükşehir Belediyesi denince kapsamını İZSU ve ESHOT Müdürlükleri ile Belediye'ye bağ1ı çeşitli belediye hizmetlerini gören şirketleri de düşünüp birlikte değerlendirmek gerektiğini, birbirinden çok farklı alanda hizmet sunan, faaliyet gösteren ve çalışmalar yapan bir örgütlenme çatısı içinde yer alan belediyeye bağlı kurum ve kuruluşlarla son derece geniş ve kapsamlı bir alanda faaliyet gösterdiğini, birimler arasında eşgüdümün sağlanması faaliyetlerin izlenmesi, çalışmaların sonuçlandırılması büyük ölçüde yazılı ve görsel basında çıkan haberler, bu haberlerin izlenmesi, cevaplandırılması, kamuoyunun "aydınlatılması, hatalı uygulamaların düzeltilmesi ve gözlemlerin belgelendirilmesinin ayrı ihtisas ve teknik çalışma konusunu teşkil ettiğini, yapılan işin bir hizmet alımı olduğunu birkaç kişi eliyle yürütülmesinin mümkün olmadığını, Büyükşehir Belediyesinin 9 ilçe belediyesinin ve 335 muhtarlığın faaliyet gösterdiği yaklaşık 2,5 - 3 milyon insanın yaşadığı metropol alana hizmet verdiğini, belediyenin anayasa gereği İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altında olduğu 190 sayılı Genel Kadro hakkında KHK uyarınca memur ve kadrolu işçi barındıramadığını, yaklaşık on yıldır yeni personel alamadıklarını, bu sebeple bu tür bir hizmet alımı ihalesine gerek duyulduğunu, Sayıştay 1 Dairesinin 05.07.2001 gün ve 7243 sayılı kararı ile, Emlak vergisi mükelleflerine ilişkin işlerin özel bir firmaya yaptırılmasında mevzuata aykırılık olmadığına karar verildiğini, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu 51-i maddesi veya yürürlükte olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 62. maddesi gereği özel uzmanlık isteyen konularda hizmetin ihale yöntemi ile yapılmasına izin verdiğini beyan ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Dosyadaki belgeler ile verile emirleri eki belgelerin birlikte incelenmesinden, işin Ünibel Bilgi Tekn.San. ve Tic. A.Ş.’ne 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 51. maddesi (i) bendindeki, “özellikleri nedeniyle belli isteklilere yaptırılmasında yarar görülen her türlü hizmet, eğitim, araştırma, etüt ve proje, planlama, müşavirlik, keşif, harita, fotoğraf, film, baskı, sergileme, kontrol, muayene işleri ile teknik, fikri ve güzel sanatlarla ilgili çalışmayı gerektiren diğer işler” hükmüne istinaden pazarlıkla ihale edildiği; ihale edilen işin konusunun “Belediyeye bağlı birimler ile şirketlerin yazılı ve görsel basın ile ilgili her türlü duyuru ve basın toplantıları hizmetlerinin yürütülmesi” olduğu; kapsamının ise yazılı ve görsel basında çıkan haberlerin takibi, günlük gazete arşivinin yapılması, basına yapılacak duyuruların hazırlanması ve iletilmesi, basından gelen soruların cevaplanması, fotoğraflama olduğu ayrıca işin teknik şartnamesinde, firmanın en az iki kişiden oluşan fotoğraf konusunda uzman elemanı belediye emrinde bulundurmak zorunda olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 4. maddesinde, “Hizmet: Kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel istihdamı hariç olmak üzere gerçek veya tüzel kişilere ücret karşılığında yaptırılan araştırma, sondaj, imalat, prototip imalat, istikşaf, etüt, harita, plan, proje, kontrollük, müşavirlik ve benzeri her türlü hizmetler” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 51. maddesinde pazarlık usulüyle ihalesi yapılabilecek işler düzenlenmiş olup, bu maddenin (i) bendinde de özellikleri nedeniyle belli isteklilere yaptırılmasında yarar görülen her türlü hizmet, eğitim, araştırma, etüt ve proje, planlama, müşavirlik, keşif harita, fotoğraf, baskı, sergileme, kontrol, muayene işleri ile teknik, fikri ve güzel sanatlarla ilgili çalışmayı gerektiren diğer işlerin pazarlıkla yapılmasına olanak sağlandığı görülmektedir. Ayrıca dilekçiler tarafından Büyükşehir belediyesinin çok geniş metropol alana hizmet verdiği, alınan hizmetin uzmanlık gerektirdiği ve belediye personel sayısının da yeterli olmadığı ifade edilmektedir.

Bütün bu nedenlerle, 2886 sayılı Kanuna uygun olarak “Görsel Basın ve Fotoğrafhane Hizmetleri” satın alınmasında mevzuata aykırılık olmadığından dilekçinin esasa ilişkin iddialarının kabulü ile ilâmın 2. maddesiyle verilen TAZMİN HÜKMÜNÜN KALDIRILMASINA,

2. Dilekçi, 802 sayılı ilamın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak bazı belgeler ibraz etmekte ise de, ibraz edilen bu belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye TEVDİİNE,

3. 802 sayılı ilamın 4 üncü maddesinde, Büyükşehir Belediyesine ait bilgisayar ve yazıcıların sigorta bedelinin yersiz olarak belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle toplam 11.324.978.280 TL.na tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 117. maddesine göre ödemenin mevzuata uygun olduğunu, belediyeler özel bütçeli idareler olduğu için mallarının devlet malı olmadığını, yaptırılan sigorta nedeniyle 11.325 YTL ödenmesine karşılık sigortadan 19.431 YTL sigorta bedeli tahsil edildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

1580 sayılı Belediye Kanununun Belediye Masrafları başlıklı 117. maddesinin 13. fıkrasında “Belediye emlak ve emvalinin tamir ve sigorta masrafları, belediyenin kanunen tesviyesine mecbur olduğu vergiler” denilmek suretiyle belediye mallarının sigorta giderlerinin ödenmesine imkan verilmiştir. Ancak burada ifade edilen belediye emlak ve emvalinin sigorta masrafları ifadesi genel anlamda mevzuatın imkan verdiği veya zorunlu kıldığı sigorta giderlerini kapsamaktadır.

19.02.1994 tarih ve 21854 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği” nin Harcamalara İlişkin Formül başlıklı R- Cetveli’ nin “340 Tarifeye Bağlı Ödemeler.” Ayrıntı Kodu’ nun (b) bendinde aynen;

“Sigorta giderleri: Diğer harcama kalemlerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında belediye mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

ba) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

bb) Evrakı müsbitelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri” denilmek suretiyle istisna olarak sayılan giderler dışında belediye mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu ilkesi kabul edilmiştir. Yönetmeliğin bu hükmüne, İzmir Büyükşehir Belediyesi 2002 Mali Yılı Bütçesinde yer verildiği anlaşılmıştır.

Belediyeler devletten ayrı tüzel kişiliğe sahip oldukları için malları da devlet malı tanımı içine girmez. Bu sebeple Genel Bütçe Kanununda saylan istisnalar dışında Devlet malının sigorta edilmemesinin esas olduğu ilkesi belediyeler için bağlayıcı değildir. Ancak 19.02.1994 tarih ve 21854 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği” nin Harcamalara İlişkin Formül başlıklı R- Cetveli’ nin “340 Tarifeye Bağlı Ödemeler.” Ayrıntı Kodu’ nun (b) bendinde yer alan istisna olarak sayılanlar dışında belediye mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu ilkesi ve bu düzenlemenin İzmir Büyükşehir Belediyesi 2002 Mali Yılı Bütçesi Harcamalara İlişkin Formül başlıklı R-Cetveli’ ne de alınmış olması İzmir Büyükşehir Belediyesi için bağlayıcıdır ve bu hükümlere uymak mecburiyetindedir.

Bu nedenle, “Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği” nin ve İzmir Büyükşehir Belediyesi 2002 Mali Yılı Bütçesinin Harcamalara İlişkin Formül başlıklı R- Cetveli’ nin “340 Tarifeye Bağlı Ödemeler.” Ayrıntı Kodu’ nun (b) bendinde yer alan istisna olarak sayılan giderler dışında belediye mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu ifade edildiğinden ve bina, demirbaş ve araçların sigorta giderleri de Yönetmelikte ve İzmir Büyükşehir Belediyesi 2002 Mali Yılı Bütçesi’ nde sayılan istisnalara girmediğinden belediyeye ait bilgisayar ve yazıcıların sigorta bedelinin belediye bütçesinden ödenmesine imkan görülememektedir.

Dilekçi tarafından ödenen sigorta giderine karşılık sigortadan daha fazla para tahsil edildiği ve belediyenin kazançlı olduğu belirtilmekte ise de, kamu mallarının sigorta ettirilmemesi olgusu, kamu görevlisinin kişisel sorumluluğundan kaynaklanmaktadır. 657 sayılı kanunun 12 nci maddesinde devlet memurlarının kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak için gerekli tedbirleri almak zorunda olduğu, devlet memurunun ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedel üzerinden ödenmesinin esas olduğu belirtilmektedir. 657 sayılı kanun gereğince gerekli önlemleri almayan devlet memuru doğacak zarardan sorumlu tutulduğundan, devlet malları zarara uğramışsa zararın sorumlulardan tahsil edilmesi gerektiğinden, ayrıca sigorta gideri ödeyen devletin bir kazancı sözkonusu değildir.

Yukarıda ifade edilen sebeplerle, 802 sayılı ilamın 4. maddesiyle verilen 11.324.978.280 TL na ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 23.01.2007 tarih ve 29053 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.