Sayıştay 2. Dairesi 28139 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 2

• Dosya No: 28139

• Tutanak No: 28548

• Tutanak Tarihi: 28.03.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

1. İlamın 2. maddesinde, Aktif Yapı Turizm Çevre Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne ihale edilen “Ümraniye sınırları dahilindeki yeşil alanların bakımı, gübrelendirilmesi . saha tanzimi ve park yapımı “ işinde 07.506. 1/A poz nolu 12 km.ye nakliye bedelinin ödenmesinde %25 kârın mükerrer alınması sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde özetle, YFA-047 poz nolu makine ile ariyattan alınan toprakla dolgu yapılması birim fiyatına toprağın 12 km.den naklinin dahil olduğunu, İller Bankasının 14.1717 poz nolu ariyetten alınan toprakla hendek ve temel dolgusu yapılması birim fiyatına nakliye dahil olmadığından nakliye bedelinin dahil edilerek ödeme yapılması gerektiğini, 14.1717 nolu pozun 2003 yılı %25 genel gider ve müteahhit kârlı birim fiyatının 6.755.000.TL/m³, toprağın 12 km den nakli birim fiyatının %25 genel gider ve müteahhit kârlı birim fiyatının 4.669.000.TL/m³ olduğunu, buna göre YFA-047 poz nolu birim fiyatın 11.424.000.TL/m³ olması gerekirken 13.544.992.TL/m³ üzerinden ödeme yapılması sebebiyle fazla ödenen KDV dahil 16.124.729.479.TL’nin 01.09.2004 tarih ve 04125 sayılı vezne alındısı ile tahsil edildiğini, YFA-047 poz nolu analizde yer alan 07.506-1A poz nolu ariyet toprağının 12 km.ye nakli birim fiyatının %25 müteahhit kârlı olarak dahil edilmesinin ve dolayısıyla fazla ödemenin söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde, YFA-047 poz nolu Makine ile Ariyattan Alınan Toprakla Dolgu Yapılması imalatının miktarının 7474,194 m³ olduğu, bedelinin de 13.544.992.TL birim fiyattan ödendiği, Sayıştay sorgusu üzerine yeniden hesaplama yapılarak uygulama yılı (2003) birim fiyatının 11.424.000.TL olarak tespit edildiği, iki fiyat arasındaki farktan kaynaklanan 16.124.729.479.TL’nin 01.09.2004 tarih ve 04175 nolu muhasebe fişi ile tahsil edildiği, bu hususun yargılamada dikkate alındığı, ancak İller Bankasının 14.1717 nolu pozu olmasına rağmen dolgu yapılması için yeni analiz yapıldığı, İller Bankası analizine %25 müteahhit kârı dahil edildiği halde nakliye bedelinin de %25 müteahhit kârlı olarak analize dahil edilmesi nedeniyle fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği anlaşılmaktadır.

YFA-047 poz nolu Makine ile Ariyattan Alınan Toprakla Dolgu Yapılması Birim Fiyat Analizi, 14.1717 Ariyattan Alınan Toprakla Hendek ve Temel Dolgusu yapılması ve 07.506-1A, 12 km.ye Ariyat Toprağının Nakli birim fiyatlarından oluşmaktadır.İller Bankası’na ait 14.1717 poz nolu imalatın uygulama yılı (2003) birim fiyatı %25 müteahhit kârı ve genel gider dahil 6.755.000.TL, 07.506-1A poz nolu imalatın birim fiyatı %25 müteahhit kârı ve genel gider dahil 4.669.000.TL’dir. Bu şekilde meydana gelen YFA-047 poz nolu imalatın birim fiyatı 11.424.000.TL’dir.

14.1717 poz nolu birim fiyatın tanımında,toprağın ariyattan alınıp,ot, kesek ve taşlardan temizlenmesi taşıtlara yükleme ve boşaltılması, 20 cm tabakalar halinde serilerek sulanması ve tokmaklanması, üst satıhların tesviye ve tanzimi için her türlü masraflar, malzeme ve zayiatı, alet,edevat ve işçilik giderleri ile yüklenici kârı genel giderler dahil, (yalnız toprağın taşıma bedeli hariç) 1 m³ fiyatı denilmektedir.Görüldüğü gibi bu birim fiyata nakliye bedeli dahil değildir. %25 müteahhit karı ve genel giderin mükerrer ödenmesi ancak 07.506-1A poz nolu nakliye birim fiyatının YFA-047 poz nolu analize %25 ilaveli olarak dahil edilmesi daha sonra toplam üzerinden yeniden %25 kâr +gider hesaplanması halinde söz konusu olabilir.Yukarıda da belirtildiği gibi 14.1717 poz nolu birim fiyat ve 07.506-1A poz nolu birim fiyat YFA-047 poz nolu analize %25 karlı olarak dahil edilmiş, toplam üzerinden yeniden müteahhit kârı ve genel gider hesaplanmamıştır. Bu nedenle mükerrer ödeme söz konusu değildir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi isteminin kabulü ile ilamın 2. maddesinde yer alan 7.099.165.102.TL tutarındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına,

2. İlamın 6. maddesinde, 24 Kasım Öğretmenler Günü için Ümraniye Belediyesi sınırları içerisinde görev yapmakta olan öğretmenlere hediye edilmek üzere 490. Diğer Tüketim Malları ve Malzeme Alımları ayrıntılı koduna kaydedilerek çanta alındığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçelerinde,sorguya karşı yaptıkları savunmalarını aynen tekrarladıklarını, savunmalarında ise; çanta hediye edilmesinin öğretmenlere görevleri karşılığı olarak yapılan ayni bir ödeme olmadığını, belediyenin öğretmenler günü nedeniyle yaptığı bir uygulama olduğunu,yapılan uygulamanın esas itibariyle temsil ağırlama niteliğinde bir harcama olmasına karşın,çanta alımının bir nevi mal ve malzeme alımı olduğu değerlendirilerek 490-Diğer tüketim malları ve malzeme alımları ayrıntılı kodu ile ilişkilendirildiğini, fazla ödemenin söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin 3. maddesinde: “Temsil Ağırlama Ve Tören giderleri’nin konu kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine bağlıdır” denilmektedir. Aynı yönergenin 4. maddesinde de, temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartıyla gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek,çiçek göndermek suretiyle yapılabileceği belirtilmekte, verilecek hediyenin cinsi, miktarı ve fiyatı konusunda her hangi sınırlama bulunmamaktadır.

Temsil ağırlama giderlerinin konusu,kapsamı ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine bağlı olması, verilecek hediyenin cinsi ve miktarı konusunda da bir sınırlama bulunmaması nedeniyle 24 Kasım Öğretmeler Gününde Ümraniye Belediyesi sınırları dahilindeki öğretmenlere çanta hediye edilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Sayılan nedenlerle ilamın 6. maddesinde yer alan 17.700.000.000.TL. tutarındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına,

3. İlamın 8. maddesinde, Özkartallar İnş. ve Tic. Ltd. Şti.ne ihale edilen Ümraniye Belediyesi Sınırları Dahilinde Çöp Toplama,Yükleme,Nakli; Pazaryeri, Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Yıkanması, Yağmur Suyu Izgara ve Haznelerinin Temizlenmesi işinde:

a-)Özel fiyat analizlerinin tespitinde 04.109 poz nolu mazotun imalatlara giren birim miktarının (0.180 kg/BG) formülü esas alınarak hesaplandığı, ancak imalata giren akaryakıt miktarının %57’si alınması gerekirken tamamının alındığı,

b-) Söz konusu işte akaryakıt fiyat farkı ödenirken fiyat farkına esas akaryakıt miktarının %57’si alınması gerekirken tamamının alındığı, gerekçeleri ile tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler ortak temyiz dilekçelerinde, yapım işlerinde ilgili dairelerce tespit edilen birim fiyatları tatbik etmenin hukuki bir zorunluluk olmasına karşın hizmet işlerinde böyle bir zorunluluğun söz konusu olmadığını, tahmini bedelin yetkili kuruluşlardan fiyat alarak veya piyasa araştırması yaparak oluşturulmasının öngörüldüğünü,belirlenen birim fiyatların yeni birim fiyat olmayıp, ihaleden önce keşif bedelinin hazırlanması sırasında tespit edildiğini, isteklilerin bu fiyatları bilerek teklif verdiğini ve bu fiyatların sözleşme eki olduğunu,sözleşmeye uygun olarak tahakkuk ettirilen, onaylanan ve ödenen hakediş dolayısıyla ilgililere sorumluluk tevcih etmenin mümkün olmadığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Yapılan iş, çöp toplama, yükleme, nakli, pazar yerleri,cadde ve sokakların süpürülmesi yıkanması, yağmur suyu ızgara haznelerinin temizlenmesi işi olup, bir hizmet işidir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde, işe ilişkin birim fiyatların yeni birim fiyat olmayıp,ihaleden önce birim fiyat analizleri ile tespit edilerek keşif özetine konan özel birim fiyatlar olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu birim fiyatların da dahil olduğu toplam keşif bedeli üzerinden ihaleye çıkılmış, istekliler bu fiyatları bilerek ihaleye katılmışlar ve rekabet bu fiyatlar üzerinden sağlanarak ihale sonuçlanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2. maddesinde birim fiyat analizleri ve keşif özeti cetvellerinin sözleşmenin eklerinden olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle sözleşme imzalandıktan sonra keşif özetinde yer alan birim fiyatlar sözleşme birim fiyatları olmuştur.Taraflar arasında imzalanan ve tarafları bağlayıcı nitelikte olan sözleşme birim fiyatlarına uygun olarak tahakkuk ettirilen ve ödemesi yapılan hakedişler nedeniyle ilgililere sorumluluk yüklenmesi yerinde değildir.

Sözleşmenin “Vergi ve Fiyatların Değişmesi“ başlıklı 5. maddesinde ;imalat ve inşaat işleri ile ilgili fiyat farkı kararnameleri dışında kalan nakliye işlerinde 28.11.1990 tarih ve 90/1216 sayılı Banklar Kurulu Kararı esasları dahilinde akaryakıt fiyat farkı ödeneceği, fiyat farkına ait akaryakıt miktarının analizlerdeki birim miktarlara göre hesaplanacağı belirtilmiştir.

12.02.2002 tarih ve 8 nolu Yüksek Fen Kurulu kararının (c) fıkrasında sözü edilen 04.109 poz nolu mazotun imalatlara giren birim miktarının %57’sinin alınması hususu, genel fiyat analizlerinde bulunan dizel motorlu iş makinalarının tükettikleri mazotla ilgilidir. Yukarıda da belirtildiği gibi yapılan iş hizmet işi olup her hangi bir imalat söz konusu değildir.Akaryakıt fiyat farkı ödenmesinde 88/13181 sayılı kararname hükümlerinin değil 90/1216 sayılı Kararname hükümlerinin uygulanması ve fiyat farkı ödenecek akaryakıt miktarının tespitinde analizlerdeki birim miktarların alınması sözleşme gereğidir. Yapılan işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Dilekçiler maddenin (c) ve (d) bentleri ile ilgili olarak temyiz isteminde bulunmamışlardır.

Yukarıda sayılan gerekçelerle maddenin (a) ve (b) bentlerinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasına, (c) ve (d) bentleri hakkında temyiz isteminde bulunulmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem olmadığına,

Sonuç olarak ilamın 8. maddesi ile tazminine hükmedilen 1.124.938.047.111.TL’den 1.105.831.617.678.TL’nin düşülerek, kalan 19.106.429.433.TL’nin ilamda belirtilen sorumluların uhdelerinde bırakılmak suretiyle ilam hükmünün düzeltilerek tastikine,

Karar verildiği 28.03.2006 tarih ve 28548 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.