Sayıştay 1. Dairesi 53369 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2021

• Daire: 1

• Dosya No: 53369

• Tutanak No: 56721

• Tutanak Tarihi: 03.04.2024

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediyeye ait araçların muayenelerinin zamanında yaptırılmaması nedeniyle belediye bütçesinden gecikme cezası ödenmesi.

63 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile; Belediyeye ait araçların muayenelerinin zamanında yaptırılmaması nedeniyle belediye bütçesinden gecikme cezası ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Söz konusu hükme karşı Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ...tarafından 53369 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;

Sistem olarak ... Muayene İstasyonlarında, araçların kontrol işlemleri karşılama mevzuatının sürekli yenilenmesi sebebiyle kurumlarda bulunan araçların sürekli ve yoğun şekilde kullanımdan dolayı yıpranmış olduğu, bu sebeple sürekli güncellenen ve değişen mevzuata göre muayene ve kontrolden geçemediği, söz konusu zamanla oluşan arızalar ve geniş çaplı yıpranmaların muayenesizliği beraberinde getirdiği, zamanın güncel muayene şartlarına göre araçları uygun hale getirebilmenin zorluğuna karşın 4-5 yıldır muayene yapılmamış araçların tam teşekküllü periyodik kontrol ve onarım sonucunda meşakkatle muayeneden geçirildiği, muayene gecikme cezalarının ödettirilmesinde her ne kadar sorumlular tespit edilmeye çalışılmış ise de zamanla zimmet değişikliği ve personel farklılıkları sebebiyle etkin ve doğru bilgiye ulaşılamadığı, söz konusu araçların muayenesinin Karayolları Trafik kanunu gereği ve iş güvenliği kapsamında yapılması şart olduğundan acil olarak değerlendirildiği ve işlemlerin yaptırıldığı, bu sayılan sebeplerden dolayı muayenenin gecikmesinden ötürü cezaların ödendiği, yukarıda açıklanan nedenlerle Sayıştay 1.Dairesinin 24 Mart 2023 tarih ve 10887 karar 63 sayılı ilamının temyiz incelemesinin yapılarak bozulmasının ve ödetmeye yer olmadığına karar verilmesi, talep edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen kararda savunmada ileri sürülen hususlar karşılandığından, temyiz talebinin yerinde olmadığı,

Bu nedenle temyiz talebinin reddi ile ... ... Belediyesi 2021 yılı hesabının 1. Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 24.03.2023 tarih ve 63 numaralı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün, tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Belediyeye ait araçların muayenelerinin zamanında yaptırılmaması nedeniyle belediye bütçesinden gecikme cezası ödendiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçların muayenesi” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir.

Motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılması zorunludur.” hükmü,

“Muayeneye yetkili kuruluşlar” başlıklı 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“... Muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücreti, yetki verilen gerçek veya tüzel kişi ya da işleticiler tarafından, %5 fazlası ile tahsil edilir ...” hükmü,

Anılan Kanun’a dayanılarak çıkarılan Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik’in “Muayene süresi” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Araçlar cinslerine, kullanma amaç ve şekillerine uygun olarak periyodik muayeneye tabidir. Buna göre aracın uygunluk belgesindeki imal tarihinden itibaren;

a) Hususi ve resmî otomobiller ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir,

b) Lastik tekerlekli traktörler ilk üç yaş sonunda ve devamında üç yılda bir,

c) İki veya üç tekerlekli araçlar ilk üç yaş sonunda ve devamında iki yılda bir,

ç) Diğer bütün motorlu araçlar, römorklar ve yarı römorklar ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir,

periyodik muayeneye tabi tutulur ...” hükmü

Yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde kamu gideri; ‘‘Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri, ... ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 ’inci maddesinde;

“…

Kamu zararının belirlenmesinde;

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” hükmü,

Bu maddeye dayanılarak çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının belirlenmesi” 6’ncı maddesinde; “Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

esas alınır. ” hükmü,

Yer almaktadır.

2918 sayılı Kanun ile bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Yönetmelik’in yukarıda yer alan hükümlerine göre, araç muayenelerinin anılan Yönetmelik’te belirlenen süreler içinde yaptırılması zorunlu olup, zamanında muayenesi yaptırılmayan araçların muayene ücretlerinin gecikilen her ay için %5 fazlası ile ödenmesi gerekmektedir. 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Yönetmelik’in yukarıda yer alan hükümlerine göre, mevzuatta dayanağı olmayan bir ödemenin yapılması veya kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi kamu zararıdır. Bu nedenle, belediyeye ait araçların muayenelerinin zamanında yaptırılmaması nedeniyle belediye bütçesinden ödenen gecikme cezaları belediyeye ek bir mali külfet getirdiğinden, söz konusu ödeme sonucunda kamu zararı oluşmuştur.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle, sorumluların temyiz taleplerinin REDDİ ile 63 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’un aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 03.04.2024 tarih ve 56721 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Temyiz Kurulu ve .... Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...:

Belediyeye ait araçların sürekli ve yoğun şekilde kullanımdan dolayı yıpranmış olduğu, yasal süresi içerisinde muayene istasyonlarına götürülmelerine rağmen araçlarda belirlenen arıza ve eksikliklerin giderilmesi için gereken zamanın uzadığı, bu nedenle muayene sürelerinde gecikmeler olduğu, söz konusu araçların muayenesinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri gereği ve iş güvenliği kapsamında yapılması şart olduğundan acil olarak değerlendirildiği ve işlemlerin yaptırıldığı ve bu sayılan sebeplerden dolayı muayenenin gecikmesinden ötürü cezaların ödendiği şeklindeki gerekçelerinin kabul edilmesi gerekmekte olup, 63 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.