Sayıştay 1. Dairesi 48913 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 1

• Dosya No: 48913

• Tutanak No: 57025

• Tutanak Tarihi: 10.07.2024

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Kalkınma Ajansı Payı

44 sayılı İlamın 1’inci maddesi ile; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... ... Ajansına aktarılacak ajans payının 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendine aykırı olarak belediye borçlanma tutarının bütçe gelirinden düşülmeden hesaplanarak ödenmesi sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu, bu tutarın Belediye tarafından ... ... Ajansından geri tahsil edilmesi gerektiği, ancak söz konusu hesaplama yöntemine Sayıştay Başkanlığı düzenlilik denetimi sonucu düzenlenen ... Büyükşehir Belediyesi ... yılı Denetim Raporunun 10 numaralı bulgusu ve Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçildiğinden sorgu ile savunması alınan kişilerin kamu zararından sorumlu tutulamayacağı belirtilerek;

Harcama Yetkilisi ... (Strateji Şube Müd.), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Muhasebeci), ... (Giderler Şube Müd.) ve Muhasebe Yetkilisi ... (Mali Hizm. Dai. Başk.)’nın sorumluluklarının bulunmadığından sorumluların beraatine,

Hatalı olarak ... ... Ajansına aktarılan ... TL’nin ilgili ajanstan geri tahsiline yönelik işlemler yapıldığından, bu tutar ile ilgili ilişilecek bir husus bulunmadığına, karar verilmiştir.

Söz konusu hükme karşı Sayıştay Başsavcılığı adına Savcı … tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;

TEMYİZİN KONUSU

Sayıştay 1. Dairesi Başkanlığının 16/04/2021 tarih ve 44 sayılı İlamının 1. maddesi ile "... Sorgu ile savunmaları alınan Harcama Yetkilisi (Strateji Şube Md.) ..., gerçekleştirme görevlisi (Muhasebeci) ..., gerçekleştirme görevlisi (Giderler Şube Md.) ... ve muhasebe yetkilisi (Mali Hizmetler Daire Bşk.) ...'ın söz konusu kamu zararında sorumlulukları bulunmadığından sorumluların beraatına, hatalı olarak ... ... Ajansı hesaplarına aktarılan ... TL'nin Belediye tarafından ... ... Ajansından tahsiline yönelik işlem yapıldığı belirlendiğinden bu tutar ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına" karar verildiği,

TEMYİZ SEBEPLERİ

Harcama yetkilisi ... ve gerçekleştirme görevlileri ... ile ...’ın aynı nitelikteki savunmalarında;

“Belediye tarafından ... ... Ajansı'na aktarılacak olan payın daha önce belediyenin gerçekleşen bütçe geliri üzerinden borçlanma hariç tutulmak suretiyle hesaplandığı,

Daha sonra Sayıştay Başkanlığınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucunda düzenlenen ... Büyükşehir Belediyesi ... Yılı Denetim Raporu’nun 11 numaralı bulgusu, Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ve ... tarihli ve ... sayılı yazısındaki görüşler doğrultusunda ajans katkı paylarının hesaplanmasında borçlanma tutarlarının gerçekleşen bütçe gelirlerinden indirilmeden hesaplanmaya başlandığı,

Sorgu üzerine de ... TL'nin ... tarihli ve ... sayılı muhasebe işlem fişi ile ... ... Ajansı adına kişi borçlarına alınıp bu konunun ... tarihli ve ... sayılı yazı ile ... ... Ajansı'na bildirildiği” nin ifade edildiği,

Daire İlamı ile ise;

"5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un "Gelirler ve yönetilecek fonlar" başlıklı 19'uncu maddesinde;

"Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır:

…

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay...

g) Cumhurbaşkanı, ..., belediyeler için belirlenen oranı ise; yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Bu maddenin birinci fıkrasının (g) bendindeki oranı belirlemeye, 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 75'inci maddesi ile değişiklik yapılmadan önce Bakanlar Kurulu yetkiliydi. 08.08.2011 tarihli ve 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile bu oran binde beş olarak belirlenmiş olup bu oran hala yürürlüktedir.

Bu düzenlemelere göre, belediyelerin Kalkınma Ajanslarına aktaracakları paylar, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere hesaplanıp ilgili ... ajansına ödenmesi gerekmektedir. ... Büyükşehir Belediyesinde buna uyulmayarak bütçe gelirleri üzerinden borçlanma tutan hariç tutulmadan hesaplama ve ödeme yapılması sonucunda ... TL kamu zararı oluşmuştur.

Savunma ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

Anılan Belediye tarafından ... ... Ajansı'na aktarılan payların daha önce 5449 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi hükmüne uygun olarak belediyenin gerçekleşen bütçe geliri üzerinden borçlanma hariç tutulmak suretiyle hesaplanıp ödendiği.

Daha sonra Sayıştay Başkanlığınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucunda düzenlenen "... Büyükşehir Belediyesi ... Yılı Denetim Raporu'nun 11 numaralı bulgusu ile Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü'nün görüşleri doğrultusunda ajans katkı paylarının hesaplanmasında borçlanma tutarlarının gerçekleşen bütçe gelirlerinden indirilmeden hesaplanmaya başlandığı, anlaşılmıştır.

Bu durumda, söz konusu kamu zararından, sorguda savunması alman kişilerin sorumlu tutulmadan, kamu zararının Belediye tarafından ... ... Ajansından tahsil edilmesi gerekmektedir. Zaten savunmada, söz konusu kamu zararının anılan Ajans adına kişi borçlarına alınıp Ajansa yazı yazıldığı bildirilmiştir.

Bu itibarla; sorgu ile savunmaları alınan Harcama Yetkilisi (Strateji Şube Md.) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Muhasebeci) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Giderler Şube Md.) ... ve Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Daire Bşk.) Gülünür İNANÇ' ın söz konusu kamu zararında sorumlulukları bulunmadığından sorumluların beraatına,

Hatalı olarak ... ... Ajansı hesaplarına aktarılan ... TL'nin Belediye tarafından ... ... Ajansından tahsiline yönelik işlem yapıldığı belirlendiğinden bu tutar ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına” karar verildiği,

SONUÇ VE TALEP

Daire ilamında da bahsedildiği üzere 2019 yılından önceki geçmiş yıllarda yapılan denetimlerde de aynı bulgulara rastlanıldığı ve bu bulgular ile ilgili olarak Yargılamaya Esas Rapor düzenlenmeyerek, konu Düzenlenen Raporlar ile izlemeye alındığı,

2019 yılında ise, Rapor Değerlendirme Kurulunda yapılan değerlendirmeler sonucu, söz konusu bulguların izlemeden çıkarıldığı,

Daire ilamında ... yılı Denetim Raporunun 11 numaralı bulgusu değerlendirme konusu yapılarak sorumluların beraatına karar verilmiş ise de 2019 yılında Rapor Değerlendirme Kurulunda yapılan değerlendirmeler sonucu, söz konusu bulguların izlemeden çıkarılması hususu değerlendirilmeden hükmün tesis edildiği,

İlamda, 2019 yılında Rapor Değerlendirme Kurulunda yapılan değerlendirmeler sonucu söz konusu bulguların izlemeden çıkarılması hususunun da değerlendirilmesi gerektiği,

Bu nedenle, Sayıştay 1. Daire Başkanlığının 16/04/2021 tarih ve 44 sayılı İlamının 1. maddesi ile verilen hükmün bozularak Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği, belirtilmiştir.

İlgililer (Sorgu ile sorumlu tutulan kamu görevlileri); Harcama Yetkilisi ... (Strateji Şube Müd.), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Muhasebeci), ... (Giderler Şube Müd.) ve Muhasebe Yetkilisi ... (Mali Hizm. Dai. Başk.)’a Başsavcılığın temyiz dilekçesi usulünce tebliğ edilmiş, adı geçen kişilerce yazılı olarak herhangi bir cevap verilmemiştir.

Konu ile ilgili Fer’i Müdahil Olma İsteminde Bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına ... (Genel Müdür)’in .../... evrak kayıt tarih ve sayılı dilekçesinde özetle;

KATILMA (MÜDAHALE) SEBEPLERİ:

Kalkınma Ajansları bölgeler arası eşitsizliklerin azaltılması ve bölgesel ...nın sağlanması için Bakanlık koordinasyonunda çalışmalar yürüten özerk kamu kuruluşları olduğu, Kalkınma Ajanslarının 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Onaltıncı Bölümünde düzenlenmiş olup Kararnamenin 187. maddesine göre Ajansların ulusal düzeyde koordinasyonundan Bakanlığın sorumlu olduğu, bu sebeple Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak Sayın Temyiz Kurulundan hukuka aykırı olan Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesinin 21.01.2021 tarihli ve 10812 sayılı (44 İlam no.lu) kararı hakkında Sayıştay Başsavcılığının yaptığı temyiz başvurusuna istinaden temyize katılma (müdahale) talebinde bulunma zorunluluğunun hasıl olduğu,

Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesi tarafından verilen 21.01.2021 tarihli, 10812 sayılı karar uyarınca ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... ... Ajansı hesabına aktarılan katkı payının hesaplamasının hatalı bulunduğu, bu sebeple ... TL kamu zararı tespit edildiği ve zararın Belediye tarafından ... ... Ajansı’ndan tahsil edilmesi gerektiği yönünde karar verildiği, ancak söz konusu bu karar hukuka aykırı olup kararın temyiz incelemesi sonucu öncelikle kaldırılması aksi takdirde bozulması gerektiği,

Şöyle ki;

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun 19’uncu maddesi hükmü kapsamında borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutularak bütçe gelirleri üzerinden pay aktarılması hususunun düzenlendiği, bu düzenlemenin, mezkûr Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği ile İl Özel İdaresi Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği hükümleri uyarınca borçlanmanın kurumların gelir kalemleri arasında yer alması sebebiyle yapıldığı, Kanun koyucunun borçlanmanın gelirden hariç tutulması gerektiği için bu hükme yer verdiği, ancak daha sonra yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile adı geçen yönetmelikler yürürlükten kaldırılmış olup, yeni yönetmelikle borçlanmanın, gelir unsuru olmaktan çıkarıldığı, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında, alınan borçlar ile bu borçların ana para ödemelerinin gelir ve gider bütçelerinde gösterilmeyeceğinin düzenlendiği, bu nedenle kurumların bütçe gelirleri kapsamında yer almayan borçlanma tutarının, ajans katkı payı hesaplanırken gerçeklesen bütçe gelirlerinden indirilmemesi gerektiği,

Aksi durumda, belediye ve il özel idarelerinin gelir kesin hesap cetvellerinde yer alan pay hesabına esas gelir kalemlerinin toplamından borçlanmanın çıkarılmasının ikinci kez borçlanmanın hariç tutulması anlamına geleceği ki, bu hususun 5449 sayılı Kanunun amacına aykırılık teşkil ettiği, bu durumun Kalkınma Ajanslarının gelirlerinin haksız yere önemli ölçüde azalmasına sebep olacağı, bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmak ve bölgelerin rekabet edebilirliklerini yükseltmek amacıyla kurulan ajansların faaliyetlerini olumsuz şekilde etkileyeceği,

Katkı payı hesaplamasında belediyelerin borçlanma tutarlarının matrahtan düşülüp düşülmeyeceğine ilişkin bu konunun, Sayıştay Başkanlığınca ajanslara gerçekleştirilen denetimlerde de gündeme geldiği, Sayıştay Başkanlığınca yayımlanan ve ilgili kısmı dilekçe ekinde iletilen “2018 Yılı Kalkınma Ajansları Genel Denetim Raporu’nda; 5449 sayılı Kanunda yer verilen borçlanmaya ilişkin hükmün hangi amaçla konulduğunu anlamak için Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki geçerli mevzuat düzenlemelerine bakılması gerektiği, ilgili hükmün söz konusu tarihteki yönetmeliklere uygun olarak konulduğu ve bu yönetmelikler sebebi ile borçlanmanın hariç bırakıldığı, yönetmelikler yürürlükten kaldırılıp yeni yönetmelikle borçlanma gelir unsuru olmaktan çıkarıldıktan sonra Kanunda bahsi geçen “borçlanmanın hariç tutulması” amacının yeni mevzuat düzenlemesi ile yerine getirilmiş olduğu, dolayısıyla belediye ve il özel idarelerinin gelir kesin hesap cetvellerinde yer alan pay hesabına esas gelir kalemlerinin toplamından borçlanmanın çıkarılmasının ikinci kez borçlanmanın hariç tutulması anlamına geleceği ve bunun 5449 sayılı Kanunun amacına aykırılık teşkil edeceği hususlarının açıkça ifade edildiği, buna karşın belediyeler nezdinde gerçekleştirilen bazı denetimlerde de borçlanmanın belediye payının hesaplanmasında matrahtan düşülmesi yönünde bulgulara yer verildiğinin görüldüğü,

Sayıştay Başkanlığı ile şifahi olarak yapılan son görüşmeler neticesinde; Başkanlığın bu konuyu Sayıştay Rapor Değerlendirme Kurulunda ele aldığı, belediyelerle ilgili önceki denetimlerde ulaşılan “... Ajansı Pay Hesabının Gerçekleşen Bütçe Geliri Üzerinden Borçlanma Hariç Tutularak Yapılmaması” yönündeki denetçi bulgularını işlemden kaldırdığı, 2019 yılında belediyeler nezdinde yapılan denetimlerde borçlanma tutarlarının matrahtan indirilmesi bulgusuna yer verilmediği anlaşıldığı ve 2020 yılında da belediyeler hakkında ajans paylarına ilişkin olarak benzer bulgulara yer verilmeyeceğinin öğrenildiği,

Sayıştay Başkanlığı ile gerçekleştirilen bu görüşmeler neticesinde, Bakanlık tarafından ajanslara bilgilendirme yapıldığı ve ajanslarca yapılan katkı payı hesaplamalarının da bu doğrultuda yapıldığı, hal böyleyken ve ajanslara aktarılacak katkı payının hesaplamasındaki söz konusu uyuşmazlık zaten Sayıştay Başkanlığı tarafından çözüme kavuşturulmaya çalışılırken, aynı konuda Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesince farklı bir karar alınmış olmasının mevcut uygulama ve sisteme de ciddi zararlar vereceği ve ajanslar ile belediyeler arasındaki ihtilafları artıracağı, diğer taraftan, bu kararın emsal gösterilerek diğer belediyelerce de benzer süreçlerin işletilmesi ihtimali Kalkınma Ajansları ve dolayısıyla da merkezi yönetim bütçesi üzerinde büyük yükler oluşturabileceği,

Yukarıda ifade edilen nedenlerle, ... Büyükşehir Belediyesinin ... ... Ajansına aktarılacak katkı payı hesabında, borçlanma tutarını matrahtan düşmediği, Belediyenin bu tutumunun hukuka, Bakanlığın görüşlerine ve 2018 Yılı Genel Denetim Raporu’nda yer verilen Sayıştay Başkanlığı görüşlerine uygun olduğunun açık olduğu, buna rağmen Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesince hatalı bir değerlendirme ile kamu zararı oluştuğu kanısına varılarak kamu zararının Belediye tarafından ... ... Ajansından tahsil edilmesi gerektiğine hükmedildiği, oysa ki kamu zararının, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıyla doğan zararı ifade etmekte olduğu, somut olayda kamu zararı olarak nitelendirilebilecek hiçbir işlem veya eylem bulunmadığı,

Kamu zararının tespitinde;

• Kamu kaynakları kullanılarak piyasadan mal ve hizmet satın alınması sırasında fazla ödeme yapılması,

• İdarenin gelirlerinin tahsili sırasında mevzuata aykırı davranılması,

• Mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapılması suretiyle zarara yol açılması hususları gözetilerek inceleme yapılması ve kamu zararının meydana gelip gelmediğinin tespiti gerektiği, ancak bu hususların ve incelemeye konu mevzuatın eksik değerlendirilmesi sonucu hatalı bir karar verildiği, kararın Temyiz Kurulunca temyizen incelenerek öncelikle kaldırılması aksi takdirde bozulması gerektiği kanaatinde olduğu, zira, yukarıda izah edilen açıklamalardan açıkça anlaşılacağı üzere kamu zararına sebebiyet verilmesi gibi bir durumun kesinlikle söz konusu olmadığı,

Tüm bu sebeplerle; Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesinin 21.01.2021 tarihli, 10812 sayılı kararı hakkında, Sayın Başkanlığın Temyiz Kurulunda yapılacak temyiz incelemesine katılma (müdahale) talebinde bulunduğu, ayrıca temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması ve Bakanlık olarak duruşmaya katılma talebinin bulunduğu, belirtilmiştir.

Konu ile ilgili Fer’i Müdahil Olma İsteminde Bulunan ... ... Ajansı adına Dr. ... (Genel Sekreter) tarafından gönderilen .../... evrak kayıt tarih ve sayılı dilekçe ile ... ... Ajansı vekili Av. ... tarafından gönderilen .../... evrak kayıt tarih ve sayılı aynı nitelikteki dilekçede özetle;

TEMYİZ NEDENLERİ:

Öncelikle Sayın Mahkeme’den yukarıda belirtilen Sayıştay 1. Dairesinin 21.01.2021 tarih 10812 Karar sayılı kararıyla verilen karar Sayıştay Başsavcılığı tarafından temyiz edilmiş olmakla söz konusu temyiz dosyasına (müvekkil) Ajans adına katılma talebinin olduğu, nitekim verilen kararın (müvekkil) ajansı ilgilendirmekte olup (müvekkil) ajansı borçlandıran bir karar olduğu, ancak verilen karar da (müvekkil) ajansın taraf olarak görünmediği, bu sebeple öncelikle hakkı etkilenen (müvekkil) ajansın temyiz dosyasına müdahil olma gerekliliğinin doğduğu, söz konusu kararın 18.05.2021 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi tarafından gönderilmesi sonucunda haberdar olan (müvekkil) ajans adına öncelikle davaya katılma talebiyle birlikte, Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesinin vermiş olduğu; 21.01.2021 tarih 10812 Karar sayılı kararın kaldırılması talebinin olduğu, nitekim verilen bu kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu,

Şöyle ki;

1. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun 19’uncu maddesi hükmü kapsamında borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutularak bütçe gelirleri üzerinden pay aktarılması hususunun düzenlendiği, bu düzenlemenin mezkûr Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği ile il özel idaresi Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği hükümleri uyarınca borçlanmanın kurumların gelir kalemleri arasında yer alması sebebiyle yapıldığı, Kanun koyucunun, borçlanmanın gelirden hariç tutulması gerektiği için bu hükme yer verdiği, ancak daha sonra yürürlüğe giren Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 20’nci maddesinin 2'nci fıkrasında, alınan borçlar ile bu borçların anapara ödemelerinin gelir ve gider bütçelerinde gösterilmeyeceğinin düzenlendiği, bu nedenle kurumların bütçe gelirleri kapsamında yer almayan borçlanma tutarının, ajans katkı payı hesaplanırken gerçekleşen bütçe gelirlerinden indirilmemesi gerektiği, aksi durumda, belediye ve il özel idarelerinin gelir kesin hesap cetvellerinde yer alan pay hesabına esas gelir kalemlerinin toplamından borçlanmanın çıkarılmasının ikinci kez borçlanmanın hariç tutulması anlamına geleceği ki bu hususun 5449 sayılı Kanun’un amacına aykırılık teşkil ettiği, bu durumun Kalkınma Ajanslarının gelirlerini haksız yere önemli ölçüde azalmasına sebep olduğu, bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması ve bölgelerin rekabet edebilirliklerini yükseltmek amacıyla kurulan ajansların faaliyetlerini olumsuz şekilde etkileyeceği,

2. Katkı payı hesaplanmasında belediyelerin borçlanma tutarlarının matrahtan düşülüp düşülmeyeceğine ilişkin bu konunun, Sayıştay Başkanlığınca ajanslara gerçekleştirilen denetimlerde de gündeme geldiği, Sayıştay Başkanlığınca yayımlanan ve ilgili kısmı: “2018 Yılı Kalkınma Ajansları Genel Denetim Raporu’nda; 5449 sayılı Kanun’da yer verilen borçlanmaya ilişkin hükmün hangi amaçla konulduğunu anlamak için kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki geçerli mevzuat düzenlenmelerine bakılması gerektiği, ilgili hükmün söz konusu tarihteki yönetmeliklere uygun olarak konulduğu ve bu yönetmelikler sebebi ile borçlanmanın hariç bırakıldığı, yönetmelikler yürürlükten kaldırılıp yeni yönetmelikle borçlanma gelir unsuru olmaktan çıkarıldıktan sonra kanunda bahsi geçen “borçlanmanın hariç tutulması” amacının yeni mevzuat düzenlemesi ile yerine getirilmiş olduğu, dolayısıyla belediye ve il özel idarelerinin gelir kesin hesap cetvellerinde yer alan pay hesabına esas gelir kalemlerinin toplamından borçlanmanın çıkarılmasının ikinci kez borçlanmanın hariç tutulması anlamına geleceği ve bunun 5449 sayılı Kanun’un amacına aykırılık teşkil edeceği hususları...”nın açıkça ifade edildiği, buna karşın belediyeler nezdinde gerçekleştirilen bazı denetimlerde de borçlanmanın belediye payının hesaplanmasında matrahtan düşülmesi yönünde bulgulara yer verildiğinin görüldüğü,

3. Sayıştay Başkanlığı ile şifahi olarak yapılan son görüşmeler neticesinde; Başkanlığın bu konuyu Sayıştay Rapor Değerlendirme Kurulunda ele aldığı, belediyelerle ilgili önceki denetimlerde ulaşılan “... Ajansı Pay Hesabının Gerçekleşen Bütçe Geliri Üzerinden Borçlanma Hariç Tutularak Yapılmaması" yönündeki denetçi bulgularının işlemden kaldırıldığı, 2019 yılında belediyeler nezdinde yapılan denetimlerde borçlanma tutarlarının matrahtan indirilmesi bulgusuna yer verilmediğinin anlaşıldığı ve 2020 yılında da belediyeler hakkında ajans paylarına ilişkin olarak benzer bulgulara yer verilmeyeceğinin öğrenildiği, Sayıştay Başkanlığı ile gerçekleştirilen bu görüşmeler neticesinde, (müvekkil) ajansın bağlı olduğu Bakanlık tarafından ajanslara bilgilendirme yapıldığı ve ajanslarca yapılan katı payı hesaplamalarının da bu doğrultuda yapıldığı, hal böyleyken ve ajanslara aktarılacak katkı payının hesaplanmasındaki söz konusu uyuşmazlık zaten Sayıştay Başkanlığı tarafından çözüme kavuşturulmaya çalışılırken, aynı konunda Başkanlığın 1. Dairesince farklı bir karar alınmış olmasının mevcut uygulama ve sisteme de ciddi zararlar vereceği ve ajanslar ile belediyeler arasındaki ihtilafları artıracağı, diğer taraftan, bu kararın emsal gösterilerek diğer belediyelerce de benzer süreçlerin işletilmesi ihtimali Kalkınma Ajansları ve dolayısıyla da merkezi yönetim bütçesi üzerinden büyük yükler oluşturabileceği, bu sebeple iş bu kararın kaldırılması gerektiği,

4. Üstelik yapılan tüm hesaplamalar belediye ve ajans mutabakatında gerçekleştiği, tutarın içerisinde belediye katkı payı ödemelerini geciktirmesinden kaynaklı faizin de bulunduğu, (... TL) son yapılan hesaplamada bu hususun da göz önüne alınmadığı, bu karara göre belediye gelirlerinden ajanslara ödenecek paylarda borçlanmanın düşülmesi 2 kere yapılmış olmakla birlikte bu durum kanunun amacına aykırı olduğu gibi ajansların alacağı katkı paylarının düşmesine sebep olduğu,

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve Yüce Temyiz Kurulunuzun tespit edeceği sair nedenlerle; öncelikle Sayıştay Başsavcılığı tarafından temyiz edilen, Sayıştay Başkanlığı 1. Dairesinin vermiş olduğu; 21.01.2021 tarih 10812 Karar sayılı ilamının 48913 numaralı temyiz dosyasına (müvekkil) ajans adına murafaa talebiyle birlikte katılma kararı verilmesini, akabinde ise haksız ve hukuka aykırı bir şekilde verilen kararın kaldırılmasını (müvekkil) ajans adına arz ve talep ettiği, belirtilmiştir.

Konuyla ilgili duruşma talebi bulunan ilgili Harcama Yetkilisi ... ve beraberinde fer’i müdahil talebi kabul edilen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına ... (Bakanlık Hukuk Müşaviri), ... (Bakanlık Uzmanı), Av. ... (Bakanlık Avukatı) ile ... ... Ajansı adına vekili Av. ... yapılan duruşmaya katılmış olup,

Duruşmacı ... tarafından yazılı savunmalara ek olarak; ilgili ajansın Sayıştay’ın ajanslarla ilgili denetim raporuna istinaden borçlanma hariç tutarak hesapladığı katkı payını, Belediyenin merkez payından tahsil ettiği, kendisi tarafından herhangi bir tahakkuk kaydı yapılmadığı, sadece ajansın merkez payından tahsil ettiği tutarın muhasebe kaydının yapıldığı, Sayıştay sorgusuna istinaden de ajansın fazla tahsil ettiği tutarın ajans adına kişi borcuna alındığı, belirtilmiştir.

Bakanlık ve ... ... Ajansı adına açıklamada bulunan duruşmacılar tarafından yazılı savunmalara ek olarak; 5449 sayılı Kanunu 19’uncu maddesindeki ajans payının, yürürlükteki Belediye, Özel İdare bütçe ve muhasebe yönetmeliğindeki tanımlara göre belirlendiği, o zaman belediyelerde borçlanma bütçe geliri sayılırken, sonradan değişen bütçe ve muhasebe yönetmeliğinde borçlanmanın gelir kalemi sayılmadığı, dolayısıyla güncel yönetmelikteki tanımlar dikkate alındığında borçlanmanın bütçe gelirinden düşülmesinin gereksiz indirim olacağı ve 5449 sayılı Kanunun 19’uncu maddesinin yanlış yorumlanması anlamına geleceği, nitekim 7346 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle anılan maddede yer alan “borçlanma” ibaresinin 2021 yılında madde metninden çıkarıldığı, Kalkınma Ajanslarının fazla gelir kaynağının olmadığı, ana kaynağın yerel yönetim payı olduğu, borçlanma kalemi, belediye bütçelerinde epey yer kapladığından, ajans gelirlerinin ciddi oranda düştüğü, Sayıştay Kalkınma Ajansları Genel Değerlendirme Raporlarında bu hususta ajans paylarından borçlanmanın düşülmeyeceğinin vurgulandığı, Sayıştay raporları doğrultusunda yapılan işlemlerde herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği, halihazırdaki yargı raporunun bu tespitlerle uyumsuz olduğu, uygulamada kargaşa yaratacağı, belirtilmiştir.

Sayıştay Savcısı duruşma esnasında yazılı görüşünü yinelemiştir.

Duruşmacılar ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Somut olay:

... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... yılına kadar (bu yıl dahil) 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendi gereğince ... ... Ajansına aktarılacak pay, Belediyenin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden “borçlanma” kalemi düşülmek suretiyle hesaplanıp ödenmiştir.

... Büyükşehir Belediyesi ... yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu (Ekim 2018’de yayımlanan) “... Ajansı Paylarının Hatalı Hesaplanması” başlıklı Bulgu 10’da; ajans payının fiiliyatta bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden (matrahtan) “borçlanma” kalemi düşülerek hesaplanmasının yürürlükteki Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olduğu, uygulamanın mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinden kalma bir işlem olduğu, ajans payının matrahtan borçlanma düşülmeden hesaplanması gerektiği belirtilmiş olup, kamu idaresi cevabında da bulgu doğrultusunda uygulamanın değiştirileceği bildirilmiştir.

Yine 2018 yılı ... Ajanları Genel Denetim Raporunda, belediye borçlanma kaleminin bütçe gelirinden indirilmeyeceği değerlendirilerek, Kanundaki ifadenin uygulama farklılığı yarattığı, ajansların mali yapısını olumsuz etkileyen bu hususta tereddütleri giderecek kanuni bir düzenleme yapılmasının uygun olacağı, belirtilmiştir.

Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporları sonucu ... yılındaki uygulama sonraki yıllarda değiştirilerek 2018 ve 2019 yılında ajans katkı payı, matrahtan “borçlanma” tutarı düşülmeden hesaplanıp ... ... Ajansına ödenmiştir.

2019 yılına ilişkin yapılan mevzuata uygunluk denetiminde düzenlenen sorguda ve yargılama esas raporda ise; fiiliyatta ajans payının fazla hesaplandığı, yürürlükteki mevzuata (08.02.2006 tarih ve 26074 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendinin 2019 yılında yürürlükte olan haline) uygun olmadığı belirtilerek ajans payının kanun maddesi gereği Belediyenin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirlerinden “borçlanma” kalemi düşülerek hesaplanması gerektiği belirtilmiş ve fazla aktarılan tutar (... TL) kadar kamu zararı hesaplanmıştır.

Temyize konu İlam maddesinde; ... ... Ajansına aktarılan payın borçlanmanın düşülmemesi nedeniyle olması gerekenden fazla hesaplandığı, 5449 sayılı Kanuna aykırı olan bu hesaplama yöntemiyle Belediye açısından ... TL kamu zararı oluştuğu, ancak söz konusu hesaplama yöntemine Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporlarındaki bulgular sonucu geçildiğinden, sorguda savunması alınan kişilerin sorumlu tutulamayacağı, fazla aktarılan tutarın adı geçen ajanstan geri tahsil edilmesi gerektiği, tahsilata ilişkin sürecin ise devam ettiği görüldüğünden, bu tutar ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Başsavcılık tarafından ise, hükmün kanuna aykırı verildiğinden bahisle bozulması için temyize başvurulmuştur.

Mevzuat:

08.02.2006 tarih ve 26074 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ve 2019 yılında yürürlükte olan 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendinde;

“Gelirler ve yönetilecek fonlar

Madde 19-Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır:

…

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay,” denilmektedir.

09.09.2011 tarih ve 28049 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile de belediyelerin Kalkınma Ajanslarına aktaracakları bütçe katkı payı oranı yüzde birden binde beşe düşürülmüştür.

5449 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.02.2006 tarihinde 19.02.1994 tarih ve 21854 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış (mülga) Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği uygulanmakta idi. Söz konusu Yönetmelikte;

“İç Borçlar Hesabı

Madde 92-Bu hesaba kanunların verdiği yetkiye dayanılarak belediye nam ve hesabına Türk Lirası ile yapılan iç borçlanmaların anaparası, dövize endeksli iç borçlanma tahvili ihracı suretiyle yapılan borçlanmaların anapara ve anaparaya eklenecek kur farkları ile bunlardan geri ödenen miktarlar kaydedilir…

A-Alacak

1. Türk parası ile yapılan borçlanma ve alınan kredi tutarları bu hesaba alacak, iç borç hareketleri hesabına borç; diğer taraftan bütçe gelirleri hesabına alacak, banka hesabına borç kaydedilir.” denilmekteydi.

Bu Yönetmelik hükmüne göre Belediyeye ait borçlanma tutarları bütçe gelirleri hesabının alacak tarafında yer alması hasebiyle bütçe gelirinin bir unsuru olarak gelir kalemleri arasında görülmekte idi.

Bu Yönetmelik 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. 2006 tarihli söz konusu Yönetmelik ise 27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Hem 2006 tarihli hem de 2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde Belediyeye ait borçlanma tutarları bütçe gelirleri hesabı ile ilişkilendirilmediğinden, Mart 2006’dan bu yana borçlanma tutarları artık gelir kalemleri arasında görülmemektedir.

Yapılan incelemede; mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinde borçlanmanın bütçe geliri sayıldığı, Mart 2006’dan sonra yürürlüğe giren muhasebe yönetmeliği uygulamalarında borçlanmanın bütçe gelirinden sayılmadığı, 5449 sayılı Kanunun 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendinde yer alan “borçlanmanın bütçe gelirinden hariç tutulmasına” ilişkin ifadenin mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği hükmünden kaynaklandığı, bu durumda Mart 2006’dan sonra zaten bütçe geliri içerisinde yer almayan borçlanma kaleminin gelirden hariç tutulmasının bütçe ve muhasebe işlemleri mevzuatında öngörülmeyen bir indirim olacağı, bu hesaplama yönteminin 5449 sayılı Kanunun ajans gelirlerine ilişkin hükmün amacına da aykırılık teşkil edeceği, nitekim denetim yılı itibariyle Kanunun 19’uncu maddesinde yer alan bu ifadenin, 21.12.2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 23’üncü maddesi ile 5449 sayılı Kanunun madde metninden çıkarıldığı ve Kanunun güncel halinde ajans gelirinin, “belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında aktaracağı pay” olarak tanımlandığı, böylece 2021 yılında kanun maddesinde yapılan düzenleme sonucu ajans payı hesabının meri Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğindeki bütçe geliri tanımına uygun hale getirildiği görülmektedir.

Dolayısıyla ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 2019 yılında ... ... Ajansına ödenen katkı payının, o tarihte yürürlükte olan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde tanımlanan bütçe geliri tanımına ve aynı zamanda 5449 sayılı Kanunun 19’uncu maddesinin sonradan düzeltilmiş haline uygun bir şekilde borçlanma kalemi bütçe gelirinden düşülmeksizin hesaplanıp ödendiği görüldüğünden, somut olayda mevzuata aykırı bir ödemenin yapılmadığı ve kamu zararına sebebiyet verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; Başsavcılığın temyiz talebinin reddi ile, temyize konu İlam maddesinde yer alan “... TL kamu zararı oluştuğu, bu tutarın Belediye tarafından ... ... Ajansından geri tahsil edilmesi gerektiği” gerekçesi yukarıdaki açıklamalar uyarınca hukuka uygun bulunmadığından, söz konusu hüküm gerekçesinin “Belediye tarafından ... ... Ajansı katkı payının mevzuatına uygun hesaplanıp ödendiği” şeklinde değiştirilerek hükmün TASDİKİNE,

(…. Daire Başkanı ... ve Üye ...’in yargılama usulüne ilişkin farklı görüşü ile birlikte; …. Daire Başkanı ...’ın esasa ilişkin farklı gerekçesi ile birlikte; Üye ...’in esasa ilişkin karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 10.07.2024 tarih ve 57025 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Yargılama Usulüne İlişkin Farklı Görüş

…. Daire Başkanı ... ve Üye ...:

Fer’i Müdahil Talebi ile ilgili olarak;

44 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... ... Ajansına aktarılacak ajans payının, 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanunun 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendine aykırı olarak, belediye borçlanma tutarının bütçe gelirinden düşülmeden hesaplanarak ödenmesi sonucu ... TL kamu zararı oluştuğu, bu tutarın Belediye tarafından ... ... Ajansından geri tahsil edilmesi gerektiği, ancak söz konusu hesaplama yöntemine Sayıştay Başkanlığı düzenlilik denetimi sonucu düzenlenen ... Büyükşehir Belediyesi ... yılı Denetim Raporunun 10 numaralı bulgusu ve Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçildiğinden sorgu ile savunması alınan kişilerin kamu zararından sorumlu tutulamayacağı belirtilerek;

Harcama Yetkilisi ... (Strateji Şube Müd.), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Muhasebeci), ... (Giderler Şube Müd.) ve Muhasebe Yetkilisi ... (Mali Hizm. Dai. Başk.)’nın sorumluluklarının bulunmadığından sorumluların beraatine,

Hatalı olarak ... ... Ajansına aktarılan ... TL’nin ilgili ajanstan geri tahsiline yönelik işlemler yapıldığından, bu tutar ile ilgili ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Karar verilmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının resen yaptığı temyiz başvurusu üzerine, anılan Kararla ilgili olarak, Feri Müdahil sıfatıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Hukuk Müşaviri ... de katılma talebinde bulunmuştur.

Konuyla ilgili olarak, Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu ve Daireler Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları’nın “Temyiz Kurulu toplantılarında bulunabilecek olanlar” başlıklı 27’nci maddesinde;

“ (1) Savcı, duruşmalı oturumlarda doğrudan, diğer oturumlarda ise Temyiz Kurulunun daveti üzerine toplantıya katılarak görüşünü açıklar.

(2) Duruşma talep eden sorumlular, yargılamaya katılarak açıklamalarını yaparlar. Sorumlular ayrıca istemeleri halinde diğer ilgililer ile birlikte de açıklamalarda bulunabilirler. Temyiz Kurulu lüzumu halinde sorumluları doğrudan da davet etmek suretiyle savunmalarını dinler ve açıklama isteyebilir.

(3) Ahizler duruşmaya fer’i müdahil olarak katılma isteklerini bir dilekçe ile Sayıştaya bildirirler. Ahizler, Temyiz Kurulunun bu başvuruyu kabul etmesi halinde duruşmaya katılarak açıklamalarını yaparlar.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Temyize konu Kararda; kamu görevlileriyle ilgili tazmin kararı verilmemiş/kamu görevlilerinin sorumluluğuna hükmedilmemiş, fazla ödenen tutarın ... ... Ajansından geri tahsiline yönelik işlemlerin yapılması sebebiyle bu tutarla ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Bu duruma göre; temyize konu Kararın sorumlusu olmayıp yalnızca ahizi bulunmaktadır. Yukarıya alınan düzenlemeye göre ahizler duruşmaya fer’i müdahil olarak katılabileceğinden, bu Kararın temyiz duruşmasına Feri Müdahil sıfatıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Hukuk Müşaviri ...’nin katılması mevzuata uygun değildir.

Temyiz başvurusunun taraflarca veya Sayıştay Başsavcılığı tarafından resen yapılmasının da bu duruma bir etkisi bulunmamaktadır.

Esasa İlişkin Farklı Gerekçe

…. Daire Başkanı ...:

Hesap yılı 2019 yılında yürürlükte olan 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde;

“Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır:

…

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki ... belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay. ...

g) Cumhurbaşkanı, ..., belediyeler için belirlenen oranı ise; yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bu düzenlemelere göre, belediyelerin Kalkınma Ajanslarına aktaracakları paylar, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere hesaplanıp ilgili ... ajansına ödenmesi gerekmektedir. ... Büyükşehir Belediyesinde buna uyulmayarak bütçe gelirleri üzerinden borçlanma tutarı hariç tutulmadan hesaplama sonucunda mevzuata aykırı ödeme nedeniyle ... TL kamu zararı oluşmuştur.

Savunma ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

Anılan Belediye tarafından ... ... Ajansı’na aktarılan payların daha önce 5449 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi hükmüne uygun olarak belediyenin gerçekleşen bütçe gelirinden borçlanma hariç tutulmak suretiyle hesaplanıp ödendiği, daha sonra Sayıştay Başkanlığınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu düzenlenen ... Büyükşehir Belediyesi ... Yılı Denetim Raporu ile Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü’nün görüşleri doğrultusunda ajans katkı paylarının borçlanmanın bütçe gelirlerinden indirilmeden hesaplanmaya başlandığı, anlaşılmıştır.

Bu durumda, söz konusu kamu zararından, sorguda savunması alınan kamu görevlileri sorumlu tutulmadan, oluşan kamu zararının Belediye tarafından ... ... Ajansından geri tahsil edilmesi gerekmektedir. İlam hükmünden ve temyiz dilekçelerinden fazla aktarılan tutarın kişi borcuna alınarak tahsilat sürecinin devam ettiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca somut olayda fazla aktarılan tutarda kamu zararı oluştuğu ancak bu zararının oluşmasında savunması alınan kamu görevlilerinin sorumluluklarının bulunmadığı ve kamu zararının tahsil sürecinin devam ettiği anlaşıldığından, hukuka uygun olduğu değerlendirilen İlam gerekçesi korunarak, hükmün haliyle tasdikine karar verilmesi gerekir.

Esasa İlişkin Karşı Oy Gerekçesi

Üye ...:

5449 sayılı Kanunun 19’uncu maddesi birinci fıkrası d bendinin 2019 yılında yürürlükte olan halinde, ajans geliri hesabında belediye borçlanma tutarının bütçe gelirinden hariç tutulacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.

5018 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinde,

“g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,

i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri, ifade eder.” denilmiştir.

5018 sayılı Kanunda borçlanma, kamu kaynağı, kamu geliri sayılmakta ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda borçlanmanın Belediye geliri sayılıp sayılmayacağına dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre borçlanma tutarının belediyenin gelirleri arasında yer almadığına yönelik açık bir yasal düzenleme ortada yokken, muhasebe yönetmeliklerindeki tanımdan yola çıkılarak borçlanmanın bütçe geliri sayılmadığını ve böylece 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan hükmün uygulanamayacağını söylemek mevzuata uygun düşmez.

Dolayısıyla somut olayda Kanun hükmüne aykırı hesaplama yapılarak Belediye açısından kamu zararına sebebiyet verildiğinden, Başsavcılığın temyiz talebi kabul edilerek, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin verilen Daire kararı bozularak yeni hüküm tesisi için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.