Sayıştay 1. Dairesi 48658 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 1

• Dosya No: 48658

• Tutanak No: 50931

• Tutanak Tarihi: 26.01.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Gerekli şartları taşımayan personelin müdürlük kadrosuna atanması

172 sayılı Ek İlamın 5 inci maddesiyle; Lisans mezunlarının atanabileceği müdürlük kadrosuna geçmişte belediye başkan yardımcılığı yapan ön lisans mezunu memurun atanması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

…

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyiz konusu karar, temyiz dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, ön lisans mezunu olan …’ün 15.07.2014 tarihinde kurum dışından özel kalem müdürlüğü kadrosuna, 11.11.2014 tarihinde memur kadrosuna, 18.11.2014 tarihinde belediye başkan yardımcılığı kadrosuna, 02.07.2018 tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü kadrosuna, 23.10.2018 tarihinde Muhtarlık İşleri Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve adı geçen personele müdürlük kadrosuna atandığı 02.07.2018 tarihinden itibaren anılan müdürlük kadroları için ön görülen ödemelerin yapıldığı görülmektedir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde bu Yönetmeliğin il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan personelden, görevde yükselme suretiyle atanacaklar ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki ve teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara, unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsadığı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

…

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde bu Yönetmeliğe tabi kadrolar sayılmıştır. Söz konusu madde incelendiğinde, belediye başkan yardımcılığı kadrosunun ilgili Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst bir görev olduğu, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ve Muhtarlık İşleri Müdürlüğü kadrolarının ise bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer verilen “Yönetim hizmetleri grubu” içerisinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla belediye başkan yardımcılığı görevinde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan diğer şartları taşımaları kaydıyla Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan müdürlüklere sınavsız olarak atanabilmeleri mümkündür. Ancak belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna sınavsız atanabilmek için belediye başkan yardımcılığı görevinde en az altı ay çalışmış olmak şartı ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen atanma şartlarının bir arada taşınması gerekmektedir. Bu müdürlüklere atanma şartları ise anılan Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde sayılmıştır. Söz konusu madde şu şekildedir:

“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,

…”

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca ön lisans mezunu olan … müdürlük kadrosuna atanmak için gerekli olan “fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını taşımadığından, belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna atamasının yapılması mümkün değildir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde Belediye Başkanının talep ve talimatına göre hareket ettiğini ve harcama yetkilisi olarak kendisine kamu zararı çıkartılmasının yerinde olmadığını ifade etmiştir.

Harcama yetkililerinin harcama sürecindeki görev ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanun’un 32 inci maddesinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararı’nın “Sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun ve yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar. Bu minvalde, mevzuata aykırı olarak yapılan ödemelerden ödemeyi yapan harcama yetkilisi de sorumludur.

Harcama Yetkilisi … temyiz dilekçesinde tarafından talep edilen kamu zararının zaman aşımına uğradığını ifade ederek, bununla ilgili bir takım yargı kararlarına yer vermişse de, Daire Kararında harcama yetkilisi olması nedeniyle sorumlu tutulmuştur. Sayıştay yargılamasında yapılan fazla ödemelere ilişkin sorumluluk fazla ödeme yapılan memurda değil, fazla ödemeyi yapan, yani 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesine göre kamu zararına neden olan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisindedir. Kamu zararına ilişkin zamanaşımı süresi ise 5018 sayılı Kanun’un “zamanaşımı” başlıklı 74 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde hükmüne göre, kamu zararının meydana geldiği yılı izleyen mali yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları zamanaşımına uğrar. Temyize konu fazla ödeme 2018 yılına ilişkin olup, anılan Kanun hükümleri uyarınca zamanaşımı söz konusu değildir.

Yine sorumlu temyiz dilekçesinde kamu zararı çıkartılan görevi fiilen yerine getirdiğini, Anayasa’nın 18 inci maddesine göre angaryanın yasak olduğunu ifade etmiştir. Ancak Anayasa’nın 18 inci maddesinde yer alan “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.” hükmü temyiz konusu husus ile ilgili görülmemektedir. Zira burada zorla çalıştırma söz konusu değildir. Kişinin öğrenim durumuna uygun olarak bir kadroya atanması ve atanabileceği kadroya ilişkin ödemeleri almasında bir sakınca yoktur. Ancak atanma şartlarını taşımadığı bir kadroya atanması ve buna ilişkin ödemeleri alması mümkün görünmemektedir.

Bu itibarla, sorumlu talebinin reddi ile 172 sayılı Ek İlamın 5 inci maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Karar’ın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 26.01.2022 tarih ve 50931 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.