Sayıştay 1. Dairesi 45426 Kararı - Özel İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 1

• Dosya No: 45426

• Tutanak No: 49562

• Tutanak Tarihi: 28.04.2021

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Yiyecek Yardımı.

1)151 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle ... İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımı, yemek vermek yerine para ile temsil edilen araçlar (kart) vasıtasıyla ... A.Ş.’den satın alma yolu ile verilmesi suretiyle oluşan ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçilerden ..., ..., ..., ... 151 sayılı ilamın 1. Maddesi ile verilen hükme itiraz etmekte ise de; Sayıştay Dairelerince alınan kararlara karşı Temyiz Kuruluna itirazen başvurabilecekler 6085 sayılı Kanunun 52 nci maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilen memurlardan ibaret olup, bunlar arasında yer almayan şahısların dilekçesi üzerine Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına, oybirliği ile karar verilmesi üzerine konunun esas yönünden incelemesine geçildi.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., ..., Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan, İhale Komisyonu Üyesi (Ayniyat Saymanı) ..., İhale Komisyonu Üyesi (Muhasebeci) ... tarafından gönderilen ortak dilekçede özetle,

“Devlet Memurları Yiyecek Yardım Yönetmeliğinde yer alan hükümler göz önünde bulundurulduğunda, yapılacak yiyecek yardımının memurlara nakit para ve para temsili araçlar sağlanarak gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, ancak 5018 ve 6085 sayılı Kanunlardaki düzenlemeler karşısında, yapılan bir harcamaya kamu zararı diyebilmek için onun mevzuata aykırı olmasının yetmediği, bir kamu zararından bahsedebilmek için, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında bir eksilmenin olmasının gerektiği, memurlara verilen yemek yardımında bir aykırılığın söz konusu olmadığı, Sayıştay Temyiz Kurulunun 01.12.2015 tarih ve 41109 sayılı kararında (buna benzer) tazmin hükmünün kaldırıldığı, Bakanlar Kurulun 20.11.2017-2017-11180 kararı ile mevzuattaki yönetmelik(sadece yemek verme şeklinde yapılır). Kararına göre bu önceki yapılan kartlı ödemelerin kamu zararı olarak kabul edilmemesi gerektiği, Ayrıca Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.11.2015 tarih ve 41026 sayılı ile Edirne İl özel İdaresinin 2012 yılı yiyecek yardımı ile ilgili Temyiz Kurulu Tutanağında ihale komisyonunda yer alan memurların sorumlu olmadığına karar verildiği,

Açıklanan bu kararlar doğrultusunda verilen hükmün temyiz edilmesi” belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

İlamda Harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ..., İnsan Kayn. ve Eğ. Md. ..., Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan İhale Komisyonu Üyesi, Şef ..., Bilgisayar İşletmeni ... Şef –İhale Komisyon Üyesi ..., Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan İhale Komisyonu Başkanı Makine Teknikeri ..., İhale Komisyonu Üyesi, Ayniyat Saymanı ..., İhale Komisyonu Üyesi Muhasebeci ... tarafından ortak gönderilen dilekçede özetle,

657 Sayılı Kanuna tabi memurlara yapılacak yiyecek yardımının nakit veya temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması ile ilgili olarak:

5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında ... İl Özel İdaresi bünyesinde İlin Valisine bağlı olarak çalışan idarenin; görev ve sorumluluk alanı bakımından işlerinin çoğunluğunu arazide, sahada çalışan personel ile yapmakta oldukları görevleri icabı öğle aralarını kurum dışında, arazide veya ilçede görevde geçirmekte olduğu,

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları başlıklı 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında il özel idaresi hizmetlerinin, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulacağının ifade edildiği, Bu çerçevede bazı mahalli hizmet birimlerinin il sınırları içinde kalmak şartıyla farklı yerlerde konumlandırılmasının kanuni bir zorunluluk olduğu,. Mahalli idarelerin görev ve sorumluluklarına ilişkin anılan Kanundan kaynaklanan bu mekânsal dağınıklılık nedeniyle yemek servisinin aynı anda aynı yere kurulmasının mümkün olmadığı,

Anayasa Mahkemesinin 22.12.2011 tarih ve E:2010/96E, K:2011/168K sayılı Kararında; Devlet memurlarının yiyecek yardımından yararlanmaları ile ilgili olarak tüm memurlar yönünden tek tip bir düzenleme yapılması mümkün olmayıp bu yardımın kapsamı ve miktarı; yürütülen kamu hizmetinin niteliğine, memurların çalışma saatlerine, kamu kurumlarında çalışan memur sayısına, kurum tarafından yemek verilip verilmemesine, verilen yemeğin kurumda yapılmasına veya satın alınmasına, yemek maliyetlerindeki farklılıklara, kamu kurunılarının bütçe olanaklarına göre değişkenlik arz etmektedir, şeklinde ifade edildiği,

Anayasa Mahkeme kararında da bahsedildiği gibi yemek hizmetinin satın alınabileceği, kamu hizmetinin niteliğine göre değişiklik de arzedebileceği.

Çalışma koşulları nedeniyle Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmelik hükümlerince yemekhane oluşturulması mümkün bulunmamakla beraber, yemekhane kurulması durumunda personelimizin mağduriyeti, kamu hizmetinin devamında aksamalar getireceği ve ekonomik görülmeyeceği,

Bundan dolayı, personele öğle yemeği yardımından faydalanılması amacıyla, 4734 sayılı Yasa ile yapılan ihalede mevzuata aykırı bir durum olmadığından ihaleye çıkılmasına müsaade edilmekte, yemek yardımı şeklinde yapılmakta ve çalışanlara nakit yardımı verilmemekte, maaşlarına ilave olarak yemek yardımı yapılmamakta, ayrıca yönetmeliğe uygun bir şekilde yarısı personelden kesilmekte yarısı ise kurum katkısı olarak ödenmekte olduğu,

12 Ocak 2018 Tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan "Merkezi Yönetim Bütçe uygulama 1 Numaralı Tebliğ'de" memurların ek gösterge oranlarına göre maaşlarından ne kadar katkı payı sağlayacaklarının belirlendiği, bu tebliğe göre hareket edildiği ve personelden bu tutarların fazlasıyla tahsil edildiği,

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 212. maddesine göre hazırlanan. 11.12.1986 Tarih ve 19308 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve sorgu yılı 2017’de de yürürlükte olan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin" 3. maddesinde ise "Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz," denildiği, Kurum olarak memurlara nakten bir ödeme yapılmadığı,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 5. madde 1. fıkrası hükmü gereği İdarenin bütçesine konulan ödenek ile memurlara yemek servisi veren anlaşmalı kuruluşa ödemede bulunulmuş ve bakıldığında idare personelinin kullandığı yemek yardımı kuponları yalnızca yemek hizmeti veren firmalarda geçerli olmakta başka ihtiyaçlar için bir anlam ifade etmediği, sonuçta gerek 657 sayılı yasada gerekse de yemek yardım yönetmeliğinde amaçlanan memurlara öğle yemeği yardımı amacının gerçekleştiği,

Yapılan Ödemenin kamu zararı olmadığı. Şöyleki:

1. Dairede yemek yapma ve dağıtımı için fiziki ortam bulunmadığı, bu durumda İdarede yemek yapma yerine daha ekonomik olan çağın şartlarına uygun Lokantalar ile anlaşılmış böylece malzeme işgücü ve zamandan tasarruf sağlandığı,

2. Kurum olarak her ne kadar ... kart vasıtasıyla memurlara karta yükleme yapmak suretiyle ödeme yapıldıysa da bu kartın Banka Kredi kartı veya Bankkart olmadığı, memurların bu karta yüklenen tutarı nakit olarak kullanamadığı, Hiçbir Bankadan EFT havale de yapılamaycağı, sadece anlaşmalı lokantalardan yemek yenilebileceği ki amacın zaten 657 Sayılı Kanundaki 212. maddesi gereği sosyal bir hakkı yerine getirmek olduğu.

3. ...’de 6 ilçe bulunduğu, İdare personelinin %80’ini teknik personel oluşturduğu,

İdarenin aynı zamanda yatırımcı bir idare olması nedeniyle tarihinde Hizmet şartları gereği arazide, arsada ve ilçelerde çalışan mühendis, tekniker vb. teknik elemanlara da yemek dağıtılmasının götürülmesinin mümkün olmadığı gibi personeli aynı anda aynı yere de toplamanın mümkün olmadığından, merkezde ve ilçelerde yemek verecek şirketle lokantalar arasında anlaşma şartı getirildiği, bu sebeple 6.10.2016 tarihinde Yemek Hizmet Alımına İlişkin yapılan ihalenin idari şartnamesinin 47. maddesinde:

Madde 47 - Diğer Hususlar:

1. Yüklenicinin öğle yemeği hizmeti verilen ... İl Merkezinde en az 6 (Altı) adet Düziçi ve Kadirli İlçelerinde 2 (iki) adet, Bahçe ilçesinde 1 (Bir) adet işyeri ile sözleşme yapmış olması gerekmektedir ve bu sözleşmeleri teklifleri ekinde sunacaklardır.

2. Personel sayısının artması halinde bu personellerde yemek hizmetinden faydalanacaktır i)

Yemek Hizmeti alımına ilişkin Teknik Şartnamenin 4.maddesinde

(4-İsteklinin öğle yemeği hizmeti verilen ... İl Merkezinde en az 6 (Altı) adet, Diiziçi ve Kadirli İlçelerinde 2 (iki) adet. Bahçe İlçesinde 1 (Bir) adet işyeri ile sözleşme yapmış olması gerekmektedir ve bu sözleşmeleri teklifleri ekinde sunacaklardır.)(İsteklilerin anlaşmalı üye işyerleri ile Sözleşmelerinin aktif olarak yürürlükte olup olmadığı, hizmetten faydalanılabilirliği araştırılacaktır.)

Şartlarının konulduğu, ... Merkez ve İlçelerinde, personelin öğle yemeği yiyebileceği, yemek servisi yapabilecek lokanta veya restoranlarla yapılacak sözleşmeleri yaptığına dair taahhütnameyi daha ihale aşamasında idareye teslim edilmesi hususunun hüküm altına alındığı,

... A.Ş tarafından taraflarına “Yemek Bedeli" olarak kesilen faturalarda da görüleceği üzere, iş bu sorgunun konusu olan yemek personel tarafından yenildiği faturalandırıldığı ve ödendiği, kesilen faturalarda yemek bedelinin KDV %8 olarak uygulandığı, Lokantalarda da yenilen yemeğin de KDV’sinin aynı olduğu,

30.05.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 382 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan amir hüküm gereği harcama fonksiyonlarını net olarak sınırlandığı ve bu şekilde farklı KDV oranlarına sahip alanlarda kullanılmasının engellendiği,

Görüldüğü üzere. 657 sayılı Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19.11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği: günümüz şart ve koşullarına ayak uyduramadığı, değişen zaman ve duruma hitap etmediği, memurların yemek yiyebilmek için yemekhanelere gelme zorunluluğu, idarenin hizmetinde aksamalara sebebiyet verdiği, bu durumun ise tüm kamuyu olumsuz yönde etkileyeceği,

Yapılan uygulamanın hem idare açısından, hem de çalışanlar için bir kolaylık ve memnuniyet sağladığı,

Yemekhanelerde yenilen bir yemeğin idare bütçesinden gider sayıldığı bir durumda kamu zarara uğramıyor ise, kart, kupon vb. gibi araçlarla yemek yenilmesi durumunda da kurumun zarara uğramadığı,

4. Kamu zararları ödeneğin olmadığı haksız ve yersiz ödemelerde söz konusu olurken İdarenin 2017 yılı için bütçesine söz konusu “ Yönetmelik” gereği yiyecek ödemesinin Özel İdare bütçesine konulduğu, Görüldüğü üzere karşılıksız ödenek olmadığı gibi bütçe aşılmak suretiyle de kamu zararına yol açılmadığı,

Oysaki:

10.12.2013 tarihinde çıkarılan 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun 71.Maddesinde kamu zararının tanımlandığı,

Kamu zararı: kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

a) İş. mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması.

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması.

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması.

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması.

Denilmekte olduğu,

İdare olarak memurlara yapılan yemek yardımı ödemelerinin bu kanun maddesinde sayılan haksız ve yersiz ödemelerin hiçbirisine girmediği,

5. Yemek ödemesinin de dahil edildiği Özel İdare bütçesinin her yıl Vali tarafından hazırlandığı, Kasım avında İl Genel Meclisine sunulduğu ve İl Genel Meclisinin Bütçeyi yılbaşından önce kabul ettiği, Özel İdarenin karar organı olan ve İl Genel Meclisinde karar bağlanan bir durumda . yani ödeneğin ayrıldığı ve kanunlaştığı bir durumda memurlara bu işin ihalesinin yapılması ve onaya sunulmasının kaldığı,

6. Yemek Kartlarıyla ilgili Sayıştay temyiz kurulunun aşağıdaki kararlarında özetle;

a) Sayıştay Temyiz kurulunun 42055 Tutanak ve 14.06.2016 tarihli kararında-,

(ticket vasıtasıyla memurlara yemek yardımı yapılmış personele ödenen kurum katkısı ile personelden kesilen miktar arasında fark olursa kamu zararının oluşacağının ifade edildiği,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesinde;

“Madde 4 - (Değişik: 8/8/2016-2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını açmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır, "denilmekte olduğu,. İdare olarak yemek ödemesinin yarısının personelden yarısının ise kurum katkısı olarak ödendiği ve ödemeler arasında fark olmadığı için kamu zararı oluşmadığı,

b) Sayıştay Temyiz kurulunun 41026 Tutanak tarihli ve 10.11.2015 tarihli kararında;

“Yönetmeliğin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği: aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerekkabul edilmesi gerekmektedir, "denilmekte olduğu,

Görüldüğü üzere 657 Sayılı Devlet memurları Kanununda Sosyal Hak olarak tanımlanan bir haktan mahrum kalındığı, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Ayrıca 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu gereği oluşturulan "Kamu İhale Kurumu’’nun kendi sisteminde yemek ihalesi yapma durumuna açıkça izin verdiği,

c) Sayıştay temyiz Kurulunun 43254 Tutanak ve 21.06.2017 tarihli kararında;

"Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi gerekliği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarı, yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen bütçe uygulama talimatındaki rakamlar arasındaki farkın olması gerekmektedir, "denilmekte olduğu,

d) Sayıştay Temyiz Kurulunun 42954 Sayı ve 12.04.2017 tarihli kararında da yine;

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yapılacak yemek yardımı kesintisinin maliyetin yarısı tutarında olması gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarı yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen Bütçe Uygulama Talimatındaki rakamlar arasındaki fark olması gerekmektedir. " denildiği,

e) Sayıştay Temyiz Kurulunun 21.06.20107 Tarih ve 43254 sayılı tutanağında;

"Zira, bahsi geçen Yönetmeliğin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği: aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.” denildiği,

J) Sayıştay Temyiz Kurulunun 05.04.2017 Tarih ve 42920 sayılı tutanağında;

Her ne kadar ticket uygulamasının başladığı ilk yıllarda söz konusu ticketların yemek alımı dışında başka amaçlarla kullanıldığı görülse de. söz konusu amaca aykırı kullanımın önlenmesi amacıyla, ticketların para temsili araca dönüştüriilebilmesine imkan veren geniş kullanım olanağı sonraki süreçte meri mevzuatta yapılan düzenlemeler ile kısıtlanmıştır.

Ayrıca anılan Yönetmelikte temyiz konusu yemek temini yönteminin hukuka aykırı olduğu yönünde bir hükme yer verilmediği, tam tersine 5 inci madde hükmü ile yemek servisi yanı sıra diğer bazı durumlara da cevaz verildiği görülmüştür.

Öte yandan 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde hizmet kavramı tanımlanırken yemek hazırlama ve dağıtım işi hizmet kapsamında değerlendirilmiş, ihalenin yapıldığı dönemde yürürlükte olan Kamu ihale Genel Tebliğinin 74.5.1 ve 74.5.2 inci maddelerinde yemek hazırlama ve dağıtım hizmetinin idarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmetler olduğu ifade edilmiştir. Söz konusu Tebliğ hükmünden görüleceği üzere yemek hazırlama ve dağıtım işinin mekansal sınırı, idarelerin kendi hizmet binaları yanı sıra, idarelerin hizmet ağının geniş olması halinde diğer görev sahaları şeklinde belirlenmiştir, denildiği ve tazmin hükmünün kaldırıldığı,

g)Sayıştay Temyiz Kurulunun 02.05.2018 Tarih ve 2018/44442- ve aynı tarih 2018/44445 Sayılı kararlarına;(her iki karar da da aynı şekilde)

“Zira bahsi geçen Yönetmeliğin "Yardımın Şartlan" başlıklı 5 inci maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek serv isi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir'" hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de: bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği: aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi, kamu zararı tutarının da yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen bütçe uygulama talimatındaki rakamlar arasındaki fark olması gerektiği anlaşılmaktadır." Denildiği,

Verilen Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarından anlaşılacağı üzere işin özünde ruhunda; Personele ödenen ve personelden kesilen tutarlar arasında fark olursa buna kamu zararı denildiği ve aradaki farkın kamu zararı olarak tahsil edildiği,

Kamu zararı olduğu düşünülen ve Yemek Firmasına ödenen yukarıda belirtilen tutardan Maliye Bakanlığının 2017 tebliğine göre belirlenen ve ek gösterge oranında kesilmesi gereken farkların ve yemek şirketine ödenen damga vergisinin de düşülmesi yeniden hesaplama yapılması gerektiği,

Ayrıca Yemek kartı kullananlardan "...” 2018 yılında elim bir kaza sonucu vefat etmiş olup, kamu zararı oluşursa, kişinin ölümü ile kamu zararı son bulacağından kendisinden düşülerek yeniden hesaplanması gerektiği,

Kamu İhale Kurumunun 2017 yılına ilişkin işçilik maliyeti hesaplama modülüne ilçeler hariç yalnızca ... İl Özel İdaresinde yemek hizmeti için personel çalıştırılması durumunda toplam ... TL maliyet hesaplandığını, bu hesaplamaya yemeğin hazırlanması, dağıtımı, bu iş için kullanılacak yerin kirası vs. unsurların dahil edilmediğini, idare olarak tüm bu maliyetlere katlanılmadan personelin 657 sayılı Kanunun 212’nci maddesinde öngörülen sosyal haktan faydalanmasının sağlandığını,

2019 Yılında ... İl Özel İdaresi Meclisi 05.03.2019- Tarih ve -46- Sayılı kararında yapılan Yemek ve Bayram Ödemelerini incelendiği,

"Devlet Memurları Yemek Yardımı Yönetmeliğine uygun olarak yemek yeme işlemi yapılmış olsaydı bu uygulamanın maliyeti çalıştırılacak olan Aşçı, Bulaşıkçı ve Yardımcı Hizmetliler gibi yaklaşık 6-7 personel çalışacağı, çalıştırılacak olan personellerin maaş, SGK ve benzeri giderlerinin hesaplandığında yaklaşık 300.000,000 civarında olacağı dikkate alındığında mevcut uygulamanın daha etkin ve ekonomik olduğu,

2018 yılında mevcut uygulamadan vazgeçilerek oluşturulan Yemek Yürütme Kurulu aracılığı ile yemek işlerinin yerine getirildiği,

Sayıştay Başkanlığının internet sayfasında yer alan emsal kararlar bölümünde Temyiz Kurulu Kararları arasında yapılan aramada 80 adet karar bulunduğu. Yiyecek Yardımı şeklinde yapılan aramada ise çok sayıda karar bulunduğu ve bulunan bu kararlarda kartla yemek yardımı yapılmasına onay verildiğini dikkate aldığımızda mevcut uygulamaya cevaz verdiğinin görülmüştür. Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından daha önce bu konuda verilmiş kararların esas alındığı, Sayıştay Kararlarının yol gösterici ve aydınlatıcı uygulamaların destekleyici nitelikte olduğu dolayısıyla idarenin istikrarı nedeniyle memurlara verilen kartla yemek yeme işleminin Kamu Zararı oluşturmadığı değerlendirilmektedir.” Denildiği, meclisin aldığı bu karar İl Valisi tarafından imzalanarak ve kanunlaştığı,

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından Kamu İhale Kurumu Başkanlığına bildirilen 07 05/2008 tarihli ve B.07.0.BMK.0.15.115458-44/6071 sayılı görüş yazısında: "Kuramların çeşitli nedenlerle öğle yemeklerini mutfaklarından sağlayamamaları halinde, kurum bütçelerine bu amaçla konulan ödeneğin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde oluşturulacak yemek servisine aktarılması ve kurum bünyesinde kurulacak yemekhanede servise sunulacak yemeklerin de söz konusu yemek servisince. bu amaçla bütçeye konulan ödenek ile yemek yiyecek personelden alınacak yemek bedelleri dikkate alınmak suretiyle ihale edilerek piyasadan satın alınmasının mümkün olabildiğinin değerlendirildiği' ifade edildiği,

Buna göre, yukarıda belirtilen görüş yazısından, kamu kuramlarının, hazır bir yemeği, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde Devlet memurlarına verilmek üzere piyasadan satın almalarının da mümkün olduğuna açıklık getirildiği,

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve uygulamaya esas görüş yazıları muvacehesinde özetle:

a) Devlet memurlarına yiyecek yardımında bulunulacağı.

b) Bu yardımın kapsamının ve şekillerinin Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları yönetmelikle tespit edileceği.

c) Söz konusu tespitlerin 11 Aralık 1986 tarihli ve 19308 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş olan 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 saydı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğin" yapılmış olduğu

ç) Yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı ve bu yardıma karşılık olmak üzere Devlet memuruna nakden bir ödemede bulunulamayacağı,

d) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı,

e) Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi. yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği.

f) Yemek servisinin, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği.

g) Yemek hazırlama ve dağıtım hizmetinin, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler tarafından hizmet alımı şeklinde ihale edilmek suretiyle karşılanabileceği,

h) Kamu kurumlarının. hazır bir yemeği. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde Devlet memurlarına verilmek üzere piyasadan satın alabilecekleri,

Anlaşılmakta olup. Devlet memurlarının yiyecek yardımı uygulaması genel olarak bu şekilde devam ettiği,

2017 yılında yürürlükte olan mevzuat açısından kupon, fış vb. vasıtalar kullanılamaz seklinde bağlayıcı bir hüküm bulunmadığı, 10 Şubat 2018 tarih ve 30328 Sayılı Resmi Gazetede kartla kupanla yemek ödemesi yapılmaz denilmiş ve bu işin ihalesinin de yasaklandığı, İdare olarak yasaklanmış bir ihaleye çıkılmamış olup o an yürürlükte olan hükümlere göre yemek hizmeti ihalesi yapıldığı,

Sorumluluk açısından: Gider gerçekleştirme görevlisinin ve ihale komisyon üyelerinin sorumluluğu bulunmadığı,

Şöyle ki:

5018 Sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun Madde 11- Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana: mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler. " denildiği,

Harcama Yetkisinin Devri Halinde Sorumluluk:

5018 sayılı Kanunun 31'inci maddesinin birinci fıkrasında, harcama yetkilisi, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisidir” şeklinde tanımlanmış, dördüncü fıkrasında, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde merkez ve merkez dışı birimler ve görev unvanları itibarıyla harcama yetkililerinin belirlenmesine, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilmesine ve devredilmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca belirleneceği öngörüldükten sonra, harcama yetkisinin devredilmesinin, yetkiyi devredenin “idari sorumluluğunu” ortadan kaldırmayacağının hükme bağlandığı,. Burada asıl sorumlunun tepe yöneticisi olduğu,

Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu:

5018 sayılı Kanunun 33‘üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca ödeme emri belgesinin, harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenleneceği, Ödeme emri belgesi tek başına mali bir işlem sayılmamakla birlikte taahhüt ve tahakkuk aşamalarından sonra ödeme aşamasına geçilmesine esas teşkil ettiği, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13'üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve "kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür" şerhi çerçevesinde değerlendirilmekte olduğu,

Söz konusu Sayıştay kararında Üye ...'nün görüşüne katılarak söz konusu görüşün yeniden değerlendirilmesini talep etmekteyiz. ‘'Esasen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde yer alan hükümler göz önünde bulundurulduğunda, yapılacak yiyecek yardımının, memurlara nakit para ve para temsili araçlar sağlanarak gerçekleştirilmesi mümkün değildir. Ancak 5018 ve 6085 sayılı Kanunlardaki düzenlemeler karşısında, yapılan bir harcamaya kamu zararı diyebilmek için onun mevzuata aykırı olması yetmemektedir. Bir kamu zararından bahsedebilmek için, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında bir eksilmenin olması gerekir. Mevcut olayda kasıt kusur veya ihmalden söz edilemeyeceği gibi açık bir mevzuata aykırılık da söz konusu değildir. Zira Sayıştay Temyiz Kurulu da bu konuda her defasında farklı kararlar verilmiştir. Hatta Kurul 1.12.2015 tarih ve 41149 sayılı kararında " Buna karşın benzeri olaylarla ilgili tazmin hükmünü kaldıran kararların bulunduğu belirtilmişse de; bu kararların yanında tazmin hükmünü bozan ve tasdik eden kararlar da mevcut olup aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır” diyerek bu durumu doğrulamıştır.

Temyiz Kurulunca farklı kararlar verilmesine sebep olacak derecede yoruma açık söz konusu mevzuat karşısında henüz kamu idarelerini ve sorumluları bağlayıcı bir içtihadı birleştirme kararı da verilmediği göz önünde bulundurulduğunda, bu yorumlardan birini tercih ederek ödeme yapan sorumlular hakkında tazmin hükmü vermek hakkaniyet ve hukuk kuralları ile bağdaşmaz. Kaldı ki mevzuattaki bu müphemlik 20/11/2017-2017/11180 tarih ve sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile giderilmiş, ilgili yönetmeliğin 3. Maddesi ' 'Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakden veya kupon, kart, fış, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz” şeklinde değiştirilmiştir. Bu düzenleme ile ihtilaf giderildiğinden, değişiklik öncesi mevzuatın yoruma müsait olması da göz önünde bulundurularak değişiklik tarihine kadar yapılan ödemelerin kamu zararı olarak kabul edilmemesi gerekir.” Belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

“1) 1. Madde ile ilgili olarak dilekçe de özetle:

5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında ... İl Özel İdaresi bünyesinde İlin Valisine bağlı olarak çalışan idarelerinin görev ve sorumluluk alanı bakımından işlerinin çoğunluğunu arazide, sahada çalışan personel ile yapmakta oldukları görevleri icabı öğle aralarını kurum dışında, arazide veya ilçede görevde geçirdiklerini,

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunundan kaynaklanan mekânsal dağınıklılık nedeniyle yemek servisinin aynı anda aynı yere kurulmasının mümkün olmadığını,

Anayasa Mahkemesinin 22.12.2011 tarih ve E:2010/96E, K:2011/168K sayılı Kararında; "Devlet memurlarının yiyecek yardımından yararlanmaları ile ilgili olarak tüm memurlar yönünden tek tip bir düzenleme yapılması mümkün olmayıp bu yardımın kapsamı ve miktarı; yürütülen kamu hizmetinin niteliğine, memurların çalışma saatlerine, kamu kurumlarında çalışan memur sayısına, kurum tarafından yemek verilip verilmemesine, verilen yemeğin kurumda yapılmasına veya satın alınmasına, yemek maliyetlerindeki farklılıklara, kamu kurumlarının bütçe olanaklarına göre değişkenlik arz etmektedir," şeklinde ifade edildiğini,

Anayasa Mahkeme kararında da bahsedildiği gibi yemek hizmeti satın alınabileceğini,

Kamu hizmetinin niteliğine göre değişiklik de arz edebileceğini,

5018 ve 6085 sayılı Kanunlardaki düzenlemeler karşısında, yapılan bir harcamaya kamu zararı diyebilmek için onun mevzuata aykırı olmasının yetmediğini,

Bir kamu zararından bahsedebilmek için, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında bir eksilmenin olması gerektiğini,

Memurlara verilen yemek yardımında bir aykırılığın söz konusu olmadığını,

Konu ile ilgili kendilerini haklı çıkaran Sayıştay Temyiz Kurulu kararları bulunduğunu,

İfade ederek, maddede belirtilen kamu zararı hükmünün kaldırılması talebinde bulunmuştur.

657 sayılı Kanun'un 212. maddesine dayanarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin :

4 üncü Maddesi; "( Değişik :8/8/2016-2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dâhil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır."

Hükmünü,

5 inci Maddesinin üçüncü fıkrası; " Yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanır. Bunlara karşılık memurlardan ücret alınmaz." Hükmünü,

9 uncu maddesi ise; " Yönetmeliğin 4'üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez." Hükmünü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun:

2 inci maddesi; " Madde 2- Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:

a)(Değişik: 1/6/2007-5680/1 md.) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler?"

Aynı kanunun 4 üncü maddesi ise; "Madde 4-Bu Kanunun uygulanmasında;

Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,

Hizmet: (Değişik: 30/7/2003-4964/3 md.) Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme,

sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (?) (2), tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, ...ifade eder."

Hükümlerini içermektedir.

Yukarıda belirtilen yönetmelik ve kanun maddeleri hükümlerine göre, yemek hizmetlerinin 4734 sayılı kanun kapsamında hizmet alımı yoluyla temin edilmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı, bu nedenle de ihale bedelinin tamamının tazminine hükmedilmesinin ve ihale komisyonu üyelerine sorumluluk yüklenilmesinin uygun olmayacağı,

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde ki "(Değişik:8/8/2016-2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dâhil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır..."

Hükümleri aynı yönetmeliğin 5 ve 9 uncu maddeleri ile birlikte dikkate alınarak, hesaplanacak yemek maliyetinin yarısı üzerinden, yemek yiyenlerden tahsil edilen kısım düşüldükten sonra geriye kalan kısmının diğer sorumlulardan tazmin hükmüne karar verilmesinin uygun olacağı,

Değerlendirildiğinden ve ayrıca; benzeri olaylarla ilgili verilen tazmin kararını bozan birden fazla Temyiz Kurulu Kararı bulunduğu da dikkate alındığın da, 2017 yılı ... İl Özel İdaresi hesabının Sayıştay 1. Dairesi tarafından yargılanması sonucunda çıkarılan 19.04.2019 tarihli ve 151 numaralı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün, bozularak yeniden karara bağlamak üzere dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.” Denilmektedir.

Duruşma talebinde bulunan ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ...’a duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya katılmamışlardır.

Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine duruşmaya katılmasına karar verilen Diğer Sorumlu ..., Mali Hizmetler Müdürü ..., Meclis Üyesi ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

151 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle ... İl Özel İdaresi personeline yiyecek yardımı, yemek vermek yerine para ile temsil edilen araçlar (kart) vasıtasıyla ... A.Ş.’den satın alma yolu ile verilmesi suretiyle oluşan ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Esas yönünden inceleme;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. Maddesinde;

“ (Değişik: 8/8/2016-2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre; kurum bütçesine, kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle konulan yiyecek yardımı ödeneğinden, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan yarısının da yemek yiyenlerce karşılanması gerekmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ... İl Özel İdaresi tarafından yapılan “Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” ihalesi ... Kurumsal Hiz. A.Ş.’nin uhdesinde kalmış olup, idare ve anılan yüklenici arasında bağıtlanan 31.10.2016 tarihli Hizmet Alımı Sözleşmesi ile 123 adet personele 253 iş günü verilecek olan 31.119 adet öğle yemeğinin KDV hariç 739.076,25 TL toplam bedel karşılığında temini akdedilmiştir, Ancak imzalanan sözleşme bedelinin yarısının İl özel idare bütçesinden ödendiği; diğer yarısının yiyecek yardımından yararlanan personel tarafından karşılandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla yapılan uygulama ve ödeme de mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumluların temyiz talebinin kabulü ile 151 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULARAK yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye TEVDİİNE,(Üyeler ..., ..., ..., ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 28.04.2021 tarih ve 49562 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üyeler ... , ... ,... ve ...’ın karşı oy gerekçesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212’nci maddesinde:

“Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” hükmüne yer verilmiş ve bu hüküm uyarınca hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanacağı; “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı; “Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu Yönetmelikte yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanuna tabi personele yiyecek yardımının kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması mümkün değildir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde de, “Bu Kanunun uygulanmasında Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, .. ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Yemek hazırlama ve dağıtım işinin 4734 sayılı kanun kapsamında belirtilmiş “hizmet” tanımı içinde yer alması söz konusu işin ilgili mevzuatına aykırı olarak ihale edilebileceği anlamına gelmemektedir. Zira Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği yemek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağını açıkça belirtmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması ile ilgili idare işlemi, Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Kamu İhale Kanununa aykırı olduğundan, bu işlem neticesi yapılan ödeme, mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir. Bu nedenle ... Hizmetler A.Ş.’ye ödenen toplam ... TL kamu zararı niteliğindedir.

Bu itibarla, 151 sayılı İlamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.