Sayıştay 1. Dairesi 44856 Kararı - Özel İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 1

• Dosya No: 44856

• Tutanak No: 46700

• Tutanak Tarihi: 09.10.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Spor kulüplerine nakdi yardım.

... İl Özel İdaresi tarafından 2017 yılında, ... spor kulübüne ....TL, ... spor kulübüne ....TL.... spor kulübüne .... TL, ... spor Kulübüne .... TL, ...... spor kulübüne ....TL ve .... spor kulübüne .... TL olmak üzere toplam .... TL nakdi yardımda bulunulması mevzuata aykırı bulunarak, tazmin hükmü tesis edilmiştir.

İlamda Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan ... temyiz dilekçesinde; “Sayıştay Birinci Daire Başkanlığınca 25.02.2019 ilam tarihli, 87 ilam numaralı, 08.01.2019 karar tarihli ve 10736 karar numaralı ilamıyla ...… Valisi iken ... İl Özel İdaresi ile amatör spor kulüpleri arasında düzenlenen proje neticesinde yapılan harcamalara ilişkin hakkımda verilen tazmin kararına karşı Sayıştay Temyiz Kuruluna itiraz etmekte olduğunu,”

Denetçi sorgusu üzerine gönderdiği ilk savunmada ise ayrıntılı olarak; “Bu ödemenin bir yardım değil sosyal projelere sporu geliştirmek için katkı payı olduğunu, yazışmalarda bağış veya yardım yazılmış olmasının yapılan ödemenin katkı payı olduğu esasını ortadan kaldırmadığı, spor alanında faaliyet gösteren amatör spor kulüplerinin gerçekleştirdiği hizmet projelerine katkı yapılmasına dair 07.03. 2017 tarihli ve 25 sayılı İl Genel Meclisi kararının ikinci paragrafının 6. sırasında “ortak hizmet projeleri gerçekleştirilmesi” ifadesinin işin esasını belirlediği, İl Genel Meclisinin 5. birleşiminde alınan 07.03.2017 tarihli ve 25 sayılı karar hükmü varken amatör spor kulüplerinin gerçekleştirdiği projelere bütçedeki ödeneği katkı payı olarak vermemenin mümkün olamayacağı, çünkü valilerin usulünce alınan İl Genel Meclis Kararını uygulamakla görevli olduğu, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “Valinin görev ve yetkileri” başlıklı 30. Maddesinde “ Valinin görev ve yetkileri” nin sıralandığı, “h” bendinde; ‘ İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak’, “m” bendinde; “ İl halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.” lafzının geçtiği,

Bütçenin ilgili sınıflandırma kaleminde bu iş için ödeneğin mevcut olduğu, 5302 sayılı İl Özel idaresi Kanununun “İl Özel İdaresinin Giderleri” başlıklı 43. Maddesinde; “İl özel idaresinin giderleri şunlardır:

(...)

1. Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve diğer proje giderleri.” denildiği,

Ortada imzalanmış bir proje olduğu, bu projenin kalkınmada öncelikli illerin tespitine dair karar ile kalkınma ajansı kriterlerine uygun olarak İl Özel İdaresi Kanununa göre tesis edilmiş olduğu, 20.02.2017 tarihinde düzenlenen proje katılma protokollerinde yardım denilmiş ise de bunun esasında İl Genel Meclisinin 07.03.2017 tarihli ve 25 sayılı kararında belirtildiği üzere nakdi yardım değil projelere katılma payı olduğu, esas olanın, İl Genel Meclisi Kararı olduğu, Sayıştay denetçisinin onay ve protokollerde nakdi yardım ibaresini gördüğü için konuyu sorguya aldığının düşünüldüğü,

...İlinin 19.10.2006 tarihli ve 26324 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu Karan ile kalkınmada öncelikli birinci derecede iller arasında tespit edildiği, diğer yandan 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun Valileri ilin sosyal, kültürel, ekonomik vb. yönden kalkınmasına pay ayrılmasını ve bu yönde projeler yapılmasını isteme hak ve yetkisiyle donattığı, 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 25. ve 26. Maddelerinde ise; “Valiler, ilin yönetim, ekonomi, sağlık ve sosyal yardım, kültür ye bayındırlık işleriyle ilgili hizmetlerin ahenkli olarak yürütülmesi için alınması gereken en uygun tedbirler görüşülmek üzere kaymakamları yılda bir defa toplantıya çağırır.”

“… İlin idari, mali, ekonomik, kültürel, sağlık ve sosyal durumu ve Cumhurbaşkanınca alınmış bulunan karar ve tedbirlerin sonuçları ve bunların halk üzerindeki etkileri hakkında yıl sonunda veya lüzum gördükleri sair zamanlarda Cumhurbaşkanlığına ve ilgili Bakanlıklara rapor verirler. ” denildiği,

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6. Maddesinde "Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kuramlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde,

b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma (...); orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, … yapmakla görevli ve yetkilidir.

Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yanım, bakım ve onarım isleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm. çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir.” denildiği,

Kanun koyucunun il özel idarelerini belediyelerden ayrı olarak ele aldığı, İl özel idarelerinin amatör sporla ilgili görevleri belediyelerden ayrıksı bir durum oluşturduğu, Kanun koyucunun bu tutumunun diğer alanlarda da kendini gösterdiği, Örneğin, İl Özel İdaresi Kanununun 6 . Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde il özel idarelerine mikro kredi verme imkânı dahi tanındığı, bu durumun belediyelere tanınmayıp, il özel idaresine tanınan bir yetki olduğu,

İl özel idarelerinin bu farkı mezkûr Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında;

“(...) gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirilebilir.” denmek suretiyle de vurgulandığı,

Ayrıca il özel idarelerinin yürütme organının merkezi yönetimin temsilcisi durumunda bulunan vali olduğu,

Bir başka belirtilmesi gereken hususun, 5302 sayılı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 64. Maddesi olduğu, buna göre;

“İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına altyapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Merkezî idareye ait asli görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli bina ve tesisler ile arsa ve aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel görevlendirebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

(...)” düzenlemesinin mevcut olduğu, yine, mezkûr Kanunun 65. Maddesinin gönüllü katılım yöntemini belirlemiş olduğu, burada spor faaliyetlerini de düzenleme kapsamına almış olduğu,

Tüm bunların kanun koyucunun amatör spora ilişkin faaliyetler başta olmak üzere, il özel idarelerini, belediyelerden farklı bir konumda tutmak suretiyle düzenlediğini gösterdiği,

Söz konusu işlemlerin ...İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi Kararı çerçevesinde yapılan projeler ve protokoller marifetiyle yürütüldüğü, bu açıdan ödemelerin ortak hizmet projelerine katkı payı mahiyetinde olduğu,

Bu konuda İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin verdiği görüş olduğu. Bu hukuki görüşlerin bağlayıcı olmasa da uygulamada Bakanlığın iradesini ortaya koymakta olduğu, 10/03/2016 tarihli ve 4600 sayılı bu görüşte; “ Ancak, ekonomik durumları yetersiz sporcularla bunların bağlı bulunduğu amatör spor kulüplerine belediyeler tarafından ayni ve nakdi yardım yapılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.” denildiği, kaldı ki ...İl Özel İdaresinin söz konusu ödemeleri yardım mahiyetinde de olmayıp ortak hizmet projesine katkı payı mahiyetinde olduğu,

Diğer taraftan, Demekler Kanunundaki hükmün genel hüküm olduğu, İl İdaresi Kanunu ve İl Özel İdaresi Kanunu’nun valilik için özel kanun niteliğinde olduğu, Özel kanun hükümlerine uyulmasının ise amir hüküm olduğunu,

Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., ... ve ...’ın gönderdiği aynı içerikteki dilekçelerde ise özetle; “ Söz konusu işlem hükümlerinin hala yürürlükte olan ve hükümleri değiştiren mevzuat hükmü bulunmayan kanunlara dayanılarak yapılmış olduğu; söz konusu kanunların hala yürürlükte olduğu, her ne kadar 6360 sayılı kanun ile bu hususta bir takım değişiklikler getirilmiş ise de eski yasaların yürürlükten kalkmadığını, bu sebeple yapılan işlemin yürürlükte bulunan kanunlar çerçevesinde yapıldığı,

Bununla birlikte T.C. Sayıştay 1. Dairesinin 25 Şubat 2019 tarih ve 87 nolu ilamında; spor kulübüne aktarılan ödeneklerin projeye katkı payı olarak değil maaş, konaklama gideri, yemek ücretleri gibi ihtiyaçların karşılanmasında kullanıldığı belirtilmiş olsa da, spor kulübü ile il özel idaresi arasında imzalanan projede, “Projelerin Temel Faaliyetleri" başlıklı 1. maddesinde “(...) kulübünün antrenör ve sporcu giderleri ile spor malzemesi, giyecek, konaklama, beslenme ve ulaşım giderlerinin karşılanması" denilmekte olduğu; projenin amacının gençlerin gelişimine katkıda bulunmak ve gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutarak spora olan ilgilerini artırmak olarak belirlenmiş olduğu,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Devlet Memurlarının Görev ve Sorumlulukları başlıklı 11. Maddesindeki “(...) Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmaya mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.” hükmüne istinaden vali tarafından verilen emirler doğrultusunda üst amiri olan birim müdürü (harcama yetkilisi), genel sekreter yardımcısı, genel sekreterin bu emrin yerine getirilmesini şahsına söylediğini ve “valilik makamından alınan yazılı” emirler ile bahse konu ödemenin yapıldığını, üst amirlerine bu ödemeyi yapmak istemediğini söylemiş olmasına rağmen 657 sayılı Kanunun tarafına yüklemiş olduğu sorumluluk neticesi işleyişe engel olmaya gücünün yetmediğini, amirler tarafından verilen emirler doğrultusunda kanunlara uygun bir şekilde işlem yapmakta olduklarını, bu ödeneğin aktarılmasının veya ilgili spor kulübüne verilmesinin kendi inisiyatifleri ile yapılabilecek bir iş olmadığını; sadece evrakı tanzim etme sebebiyle zorunlu olarak ödeme evrakının taraflarınca imzalandığını,

Konuya ilişkin herhangi bir fiili kasıtlarının bulunmadığını, ancak amirlerinin sözlü ve yazılı (Valilik Makamından alınan olur) emirleri doğrultusunda bu işi yapmak zorunda bırakıldıklarını,

Temyiz talebinin “hukuki nedenlerinin”; 5302 sayılı yasa, 5253 sayılı yasa, 5072 sayılı yasa, 5018 sayılı yasa, 657 sayılı yasa ve sair yasal tüm mevzuat olduğunu,

ifade ederek, arz ve izah olunan gerekçelerle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması ” başlıklı 29 uncu maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. ”denilmektedir.

03.07. 2006 tarih ve 2006/10656 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki olarak 17.07.2006 tarih ve 26231 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Demek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu idarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 5. Maddesinde yardım yapılabilme şartlan düzenlenmiş, 10. Maddesinde de idarelere bu yönetmeliğe aykırı olmamak koşuluyla düzenleme yapma yetkisi verilmiştir.

5253 sayılı Demekler Kanunu’nun “Yardım ve işbirliği” başlıklı 10. Maddesinde ise dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, siyasi partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve mesleki kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunabilirler.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler. (Ek cümle: 18/2/2009 - 5838/7 md.) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi çerçevesinde engellilerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyonu, kendi işlerini kurmaları, engellilerin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojilerine ilişkin projeler ile benzeri projelerde bu oran aranmaz.”

“Gençlik ve spor kulüpleri ” başlıklı 14. maddesinde; “Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir.

Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de den etlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir.” denilmektedir.

Gerek 5018 sayılı Kanunun 29. Maddesinde, gerekse 5253 sayılı Kanunun 10. Maddesinde kamu kuruluşlarınca derneklere yardım yapılabileceği belirtilmekte ise de; 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 19 uncu maddesinde; “5393 sayılı Kanunun 75. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir;

“ c) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir. ”

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10. maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 5018 sayılı Kanunun bütçelerden yardım yapılmasına imkân veren 29 uncu maddesindeki hüküm, 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesine eklenen fıkra ile hem belediyeler hem de özel idareler ve bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için 6360 sayılı Kanunun Resmi Gazete’ de yayımı tarihi olan 06.12.2012 tarihinden itibaren uygulanamayacağı için, söz konusu kurumlar için bütçelerine ödenek koymak sureti ile yardım yapılması uygulaması kaldırılmıştır. Bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile 2017 yılı ... İl Özel İdaresi hesabının Sayıştay 1. Dairesi tarafından yargılanması sonucunda çıkarılan 25.02.2019 tarih ve 87 sayılı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün, tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, mütalaa edilmiştir.

Buna ek olarak dilekçiler, duruşma esnasında savunma ekinde eksik olan toplam ....TL tutarındaki fatura fotokopilerini heyete ibraz ederek tazmin tutarı olan ....TL kadar harcama beyanının tamamlanmış olduğunu ifade etmişlerdir.

Duruşma talebinde bulunan ..., ..., ..., ..., ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve duruşma esnasında sunulan belgeler ile dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64. Maddesinde;

"İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

….

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir" hükmü yer almaktadır.

Sorumlular, bu ödemeler ile spor kulüpleri tarafından gerçekleştirilecek projelere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/c maddesi uyarınca, İl Özel İdaresinin de katılmasının amaçlandığını, söz konusu projelerin gerçekleştirilmesi için Meclis Kararının mevcut olduğunu, projeye ilişkin protokollerde ve ödeme evraklarında sehven "yardım" kelimesinin yer aldığını, esasında bunun projeye yapılan bir katkı payı olduğunu ifade etmişlerdir.

Duruşma esnasında ilave olarak beyan edilen belgeler ile; yapılan ödemelerin tamamının, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64 üncü Maddesi kapsamında, İl özel İdaresinin söz konusu spor kulüpleri ile imzalamış olduğu ortak spor hizmet projeleri için harcanmış olduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla gerçekleştirilen ödemeler projelere katılım niteliğindedir ve Meclis Kararına dayanılarak yapılmıştır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ... İl Özel İdaresince 2017 yılında, ... Spor Kulübüne ....TL, ... Spor Kulübüne .... TL, ... Spor Kulübüne ....TL, ... spor Kulübüne .... TL, ... Gençlik ve Spor Kulübüne .... TL ve ... Gençlik ve Spor Kulübüne .... TL olmak üzere toplam .... TL nakdi katkıda bulunulmasında kamu kaynağında artışa engel ya da eksilmeye neden olacak ve dolayısıyla kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmadığından; 87 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen ....TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE TEVDİİNE, (Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye ve Üye …’nin; aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) 6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince başkan ağırlıklı OY ÇOKLUĞU ile,

Karar verildiği 09.10.2019 tarih ve 46700 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

Üye …, Üye … ve Üye’nin karşı görüşü;

“5302 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde;

“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. ” hükmü yer almaktadır.

İl Özel idaresi, bu hüküm dayanak olmak üzere, ilamda yer alan spor kulüpleri ile çeşitli projeler yapmıştır. Söz konusu projeler incelendiğinde proje içeriklerinin spor klüpleri tüzüğünde belirtilen amaçlarla uyumlu ve bu doğrultuda olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim projelerde hedefler ve harcama kalemleri sıralanmıştır. Projenin nasıl yapılacağına ilişkin uygulamada bir şekil şartı da olmadığından spor klüpleri tüzüklerinde belirtilen amaçlar doğrultusunda istediği projeyi yapabilirler.

Her ne kadar projelere ilişkin, ne kadar bir katkı yapılacağını belirleyen Protokollerde “yardım” kelimesi kullanılsa da bu sadece bir usul hatasından ibaret olmaktadır.

Bu sebeplerle 87 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen ..... TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASI ve (her ne kadar ilamda mevcut haliyle değerlendirilmiş olsa da KALDIRMA gerekçesi için ibraz edilen fatura tutarlarının tazmin tutarına denk olup olmadığının incelenmesini temin etmek adına) yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.

Üye …, Üye …, Üye …, Üye ve Üye’ nin karşı görüşü;

“5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29. Maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. ” denilmekte,

5253 sayılı Demekler Kanununun “Yardım ve işbirliği” başlıklı 10. Maddesinde;

“Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, siyasi partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunabilirler.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler. (Ek cümle: 18/2/2009 — 5838/7 md.) 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesi çerçevesinde engellilerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyonu, kendi işlerini kurmaları, engellilerin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojilerine ilişkin projeler ile benzeri projelerde bu oran aranmaz. ” denilmekte,

“Gençlik ve spor kulüpleri” başlıklı 14. Maddesinde ise;

“Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir.

Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir. ’’ hükmü yer almaktadır.

Gerek 5018 sayılı Kanun’un 29. Maddesinde, gerekse 5253 sayılı Kanun’un 10. Maddesinde kamu kurumlarınca derneklere yardım yapılabileceği belirtilmekte ise de;

06.12.2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 19. maddesiyle 5393 sayılı Belediye Kanununun 75 . maddesine eklenen;

“5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü ile 06.12.2012 tarihinden itibaren il özel idarelerince dernek, vakıf vb. kuruluşlara ayni veya nakdi yardım sağlanması imkanı ortadan kaldırılmıştır.

Sorumlular dilekçelerinde söz konusu ödemelerin, nakdi yardım değil, spor kulüpleri tarafından gerçekleştirilecek projelere 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri ve buna istinaden İl Genel Meclisinin aldığı 07.03.2017 tarih ve 25 nolu Kararı uyarınca ödenen katılım payı niteliğinde olduğunu, yapılan yazışmalarda sehven “yardım” kelimesinin yer aldığını ifade etmektedirler.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; spor kulüpleri ile ... İl Özel İdaresi arasında düzenlenen protokollerin içeriğinin 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. ” hükmü ile bağdaşmayıp, bir projenin gerçekleştirilmesinden çok, maddi yardım yapılması niteliğinde olduğu ve “yardım” lafzının protokollerde de yer aldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; proje eklerinde; tazmine konu toplam ...TL tutarındaki yardımın ...TL’ sine ilişkin faturanın ibraz edildiği, ... TL’ sine ilişkin olarak (315 ve 1469 sayılı ödeme emirleri ile yapılan) harcamaları gösteren faturaların ibraz edilmediği görülmüştür.

Sorumlular buna ilave olarak bütçelerinde bu ödemeye ilişkin ödeneğin bulunduğunu, 07.03.2017 tarih ve 25 nolu İl Genel Meclisi Kararına göre yapılacak protokollerle belli projeler kapsamında spor kulüplerinin taleplerinin karşılanabileceğini, söz konusu projenin imzalandığını, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 30. Maddesi gereği Valinin il Genel Meclisi Kararlarını uygulamak zorunda olduğunu, projenin 1. maddesinde gerçekleştirilen giderlerin sayıldığını (yemek, konaklama), projenin amacının çocukları terörden uzak tutmak olduğunu ve fiili kasıt ve sağlanan bir menfaatin olmadığını ifade etmişlerdir.

Her ne kadar, sorumluların ifade ettiği gibi, bütçelerinde ödeneğin mevcudiyeti ve il Genel Meclisi Kararı olsa da, söz konusu karar, kanunun cevaz vermediği bir konuda verildiğinden, Meclis kararı gereği imzalanan protokollerde “yardım” ibaresi kullanılmış olduğundan, yapılan ödeme kamu zararı teşkil etmektedir.

Bu sebeple yapılan harcamaları 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/a-c maddeleri kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Bu nedenle, 87 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, karar verilmesi gerekir.