Sayıştay 1. Dairesi 44850 Kararı - Özel İdareler

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 1

• Dosya No: 44850

• Tutanak No: 49197

• Tutanak Tarihi: 10.03.2021

• Konu:

KARAR

Konu: İşçi Ücreti

B-) İlam’ın (B) bendinde yer alan tazmin hükmü ise, Yerel mahkemelerde görülen tespit davaları sonucunda öngörülen intibaklar kapsamında işçilere yapılan fazla ödemelerin, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen şartlar oluşmamasına rağmen, uzlaşma protokolü ile tahsilinden vazgeçilmesi gerekçesiyle işçilere yapılan ödemelerin hatalı intibak işlemleri dışında kalan kısmı için verilmiştir.

Söz konusu tazmin kararında, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte;

• Protokol hükümleri çerçevesinde uzlaşma maddelerindeki usul ve şartlarla işçi alacaklarının ödenmesine ilişkin kararın uygulanmasına Olur veren ve Uzlaşma Protokolünü imzalayan Vali ...’in,

• Kararların uygulanması için 18.10.2013 tarihli karar yazısını Vali’ye takdim eden ve Uzlaşma Protokolünü imzalayan Genel Sekreter ...’nun,

• Kararların uygulanması için ilgili karar yazısını Vali’ye takdim eden ...’nin,

• 162 adet işçiye ilişkin dava sürecinde açılan davanın tespit davası olup eda davası olmadığından özel idarenin bir edada bulunmasının karara bağlanamayacağını ileri sürmeyen ve dolayısıyla usulden reddi gerektiğine dair bir talepte bulunmayan, Yargıtay’ın bozma kararından sonra dava konusu hususun yeniden yerel mahkemede görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapmayan, uzlaşma talebini yerinde bularak protokol hükümleri çerçevesinde işçi alacaklarının ödenmesinin uygun olacağı şeklinde görüş veren Hukuk Müşaviri ...’in sorumluluğuna hükmedilmiştir.

5302 sayılı Yasa’nın, il özel idarelerinin görev ve yetkilerinin düzenlendiği 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, il özel idarelerinin, vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar olan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermekle görevli ve yetkili oldukları hükme bağlanırken, İl encümeninin karar verme yetkisi 5.000 TL ile sınırlandırılmıştır. İl genel Meclisine verilen yetki ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş ve yeni düzenleme de yapılmamıştır. İl genel meclisi yetkili olmadığından dolayı 5302 sayılı yasanın (o) fıkrasında yer alan “Kanunlarla il özel idaresine verilen ve il genel meclisi veya il encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak” düzenlemesine istinaden il özel idaresi adına uzlaşma yapma yetkisi Valiye aittir.

Buna göre, il özel idaresinin uzlaşma yetkisini kullanabilmesi için;

1. ) Uyuşmazlık vergi, resim ve harç dışındaki bir konuda olmalıdır.

2. ) Uyuşmazlık dava konusu edilmiş olmalıdır.

3. ) Uyuşmazlık konusu olan tutarın 25.000. TL’yi aşmaması gerekmektedir.

İlama konu idarenin uzlaşma işlemi; işçiler tarafından ... 1. ve 2. İş Mahkemesinde tespit davası açılması üzerine, bu mahkemelerce ... Sendikası üyeliğinde geçen hizmet sürelerinin de işçilerin derece ve kademesinin hesaplanmasında dikkate alınacağına karar verilmesi ve İdare aleyhindeki bu Kararın, Yargıtay tarafından eda davası açılması gerekirken tespit davası açılamayacağı gerekçesiyle usul yönünden bozulması, diğer bir ifadeyle yerel mahkemelerde konu ile ilgili yargılama sürecinin devam ettiği aşamada yapılmıştır. Dolayısıyla, İdare ile davacı işçiler arasındaki uyuşmazlıkların, vergi, resim ve harç dışında olması ve ayrı ayrı her bir işçi ile İdare arasındaki uyuşmazlık miktarının, 5302 sayılı Kanunun 68’inci maddesi uyarınca yeniden değerleme oranlarına göre artırıldığında, Kanunla belirlenen uzlaşma limiti dâhilinde olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda; ... İl Özel İdaresinin, 5302 sayılı Kanun’un 7/e maddesi hükümleri çerçevesinde uzlaşma yetkisinin varlığı konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Bu nedenle, işçilerin başka sendika üyeliğinde geçen hizmet sürelerinin de intibaklarına esas alınması ve ödemelerinin yeni kıdemlerine göre yapılması yönünde açtıkları davalar sebebiyle, Davacı/İşçiler Vekili ile Davalı İdare adına Vali tarafından uzlaşma protokolü imzalanmasında, mevzuata aykırı bir husus görülmemiştir.

Bu itibarla, 395 sayılı Ek ilamın 2 nci maddesinin (B) bendi ile verilen tazmine ilişkin hükmünün yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda KALDIRILMASINA (Üyeler ... ve ...’ın ilam hükmünün sorumluluk yönünden bozulması gerekir şeklindeki aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 10.03.2021 tarih ve 49197 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi:

Üyeler ... ve ...’ın karşı oy gerekçesi;

“İlamın 1. maddesinin (B) bendindeki tazmin kararında, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte;

• Protokol hükümleri çerçevesinde uzlaşma maddelerindeki usul ve şartlarla işçi alacaklarının ödenmesine ilişkin kararın uygulanmasına Olur veren ve Uzlaşma Protokolünü imzalayan Vali ...’in,

• Kararların uygulanması için 18.10.2013 tarihli karar yazısını Vali’ye takdim eden ve Uzlaşma Protokolünü imzalayan Genel Sekreter ...’nun,

• Kararların uygulanması için ilgili karar yazısını Vali’ye takdim eden ...’nin,

• 162 adet işçiye ilişkin dava sürecinde açılan davanın tespit davası olup eda davası olmadığından özel idarenin bir edada bulunmasının karara bağlanamayacağını ileri sürmeyen ve dolayısıyla usulden reddi gerektiğine dair bir talepte bulunmayan, Yargıtay’ın bozma kararından sonra dava konusu hususun yeniden yerel mahkemede görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapmayan, uzlaşma talebini yerinde bularak protokol hükümleri çerçevesinde işçi alacaklarının ödenmesinin uygun olacağı şeklinde görüş veren Hukuk Müşaviri ...’in sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısının 18.10.2013 tarihli karar yazısını Vali’ye takdim etiği için, Hukuk Müşavirinin uzlaşma talebini yerinde bularak protokol hükümleri çerçevesinde işçi alacaklarının ödenmesinin uygun olacağı şeklinde görüş verdiği için sorumlu tutulduğu görülmüştür. Halbuki söz konusu kişilerin Uzlaşma Komisyonu üyesi oldukları için sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu nedenle, Uzlaşma komisyonu diğer üyelerinin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekir.”