Sayıştay 1. Dairesi 44659 Kararı - Özel İdareler Harcırah

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 1

• Dosya No: 44659

• Tutanak No: 50905

• Tutanak Tarihi: 12.01.2022

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Sözleşmeye Uygun Olmayan ve Eksik İmalatlar

1. 151 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; … İl Özel İdaresi tarafından … tarihinde … TL anahtar teslim götürü bedelle … Ltd. Şti.’ne ihale edilen “… Meslek Lisesi (…) Yapım İşi” ne ilişkin olarak Sayıştay denetimi esnasında kontrol teşkilatı ile birlikte iş mahallinde yapılan fiili fiziki inceleme sonucu düzenlenen 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağında (… yevmiye no.lu ödeme emri belgesi eki) yer alan tespitlerle ilgili olarak; yapılan işlemlerin mevzuatına uygun olduğu anlaşılmakla birlikte; söz konusu Tespit Tutanağında yapılması gerektiği belirtilen imalatlar ile fiilen yapılan imalatlar karşılaştırıldığında fiilen yapılan imalat tutarının da daha fazla olduğu görüldüğünden, … TL kamu zararı iddiası ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, oy çokluğuyla, karar verilmiştir.

{Başlangıçta Denetçi tarafından … TL kamu zararı sorgu konusu edilmiş, sonra savunmalar üzerine yazılan 15.05.2018 tarihli Yargı Raporunun sonuç kısmında kamu zararının gerçekte … TL olduğu belirtilerek bu tutarın tazminine karar verilmesi istenmiştir. 151 sayılı İlamın 4’üncü maddesinde de, … TL için beraat kararı verilmiştir.}

“… Meslek Lisesi (…) Yapım İşi” nin yerinde denetimi amacıyla Sayıştay Denetçisinin talebi üzerine … Valiliğince teknik heyet oluşturulmuş ve söz konusu heyetçe iş mahallinde yapılan fiili fiziki inceleme sonucu düzenlenen 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağında (… yevmiye no.lu ödeme emri belgesi eki) işin sözleşmesi kapsamında bedeli ödenip de, projesine ve mahal listesine uygun yapılmayan veya hiç yapılmayan imalatlarla ilgili yapılan tespitler neticesinde Tutanağın ekinde yer alan tablolarda hesaplanan toplam … TL kamu zararı sorgu konusu edilmiştir.

Sorguya gelen savunmalar üzerine Denetçi tarafından yazılan Raporun sonuç kısmında; kamu zararı hesabında yer alan Y.15.140/04 pozunun kamu zararı tablosuna sehven dâhil edildiği belirtilerek, söz konusu poz için hesaplanan … TL (…TL*1,18 KDV)’lik tutar, kamu zararı tutarından düşülmüş ve kalan … TL’nin sorumlularından tazmini istenmiştir.

Denetçi raporunun yargılanması sonucu düzenlenen İlam maddesinde ise Tespit Tutanağında ve ekindeki Kamu Zararı Tablosunda belirtilen imalatların bir kısmının projesine, mahal listesine uygun yapıldığı, bir kısmının ise projesine uygun olmasa da yerine yapılan imalatlar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediği gerekçeleri ile kamu zararı iddiasının toplam tutarı olan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Bu kez ise söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığınca bahsi geçen Tespit Tutanağındaki tespitler bazında yapılan açıklamalar ve kanıtlayıcı belgeler ile temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Öncelikle “… Meslek Lisesi (…) Yapım İşi” anahtar teslim götürü bedel usulü ile ihale edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeler, Tip Sözleşmenin 5’inci maddesinde de belirtildiği üzere ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen bedel (tek fiyat) üzerinden imzalanmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel bir sözleşmede esas olan, işin uygulama projeleri, mahal listeleri ve ekli teknik şartnamelere uygun şekilde tamamlanması ve buna karşılık olarak da akdedilen sözleşme bedelinin yükleniciye ödenmesidir. Sözleşme bedelinin işin bitiminde bir defada düzenlenecek tek hakedişle ödenmesi mümkün olduğu gibi, iş programına göre yapılan imalat seviyelerine uygun şekilde düzenlenecek aylık hakedişlerle de ödenmesi mümkündür. Anahtar teslimi götürü bedel şeklinde gerçekleştirilen ihaleye esas projeler ve teknik şartname, ihaleye sunulacak teklifleri belirleyen en önemli unsurdur. İhaleye giren tüm istekliler, proje ve teknik şartnamede yer alan bütün imalatların yapılması gerekeceğini düşünerek tekliflerini vermek durumundadır. Ve bu teklif bedelleri ihale kapsamında yapılması öngörülen tüm imalatları kapsamaktadır.

İşin sözleşmesi ekinde yer alan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23’üncü maddesinde; proje ve şartnamesine uymayan ancak İdarece uygun olduğu kabul edilen eksik işler ile ilgili emeğin değeri ve malzeme bedelinin yapılan işe göre ödeneceği belirtilmekle birlikte; “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 24’üncü maddesinde de; eksik iş bedelinin yüklenici hakedişinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesileceği ifade edilmektedir.

Buna göre “… Meslek Lisesi (…) Yapım İşi”nde işin uygulama projesinde ve mahal listesinde yer alan ancak İdarece oluşturulan teknik kontrol heyeti tarafından düzenlenen 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağı ile projesine/mahal listesine uygun yapılmadığı veya hiç yapılmadığı tespit edilen imalat kalemlerinin bedelleri, sözleşme bedeli içerisinde yükleniciye ödendiğinden, YİGŞ’nin 23 ve 24’üncü maddeleri uyarınca yüklenici hakedişinden/teminatından kesilmesi gerekir. Ancak projede olmamakla birlikte İdarenin kabulü ile mezkûr iş kalemleri yerine yapılan imalatlara ait bedellerin ise kesinti tutarından mahsup edilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar, Başsavcılığın temyiz dilekçesi ve ekleri ile dosya kapsamındaki diğer belgeler dikkate alınarak yapılan incelemede:

“… Meslek Lisesi (…) Yapım İşi” ne ilişkin olarak Sayıştay denetimi esnasında düzenlenmiş 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağının;

-1 no.lu “1-İhale dokümanı eki uygulama projesi gereğince yağmur iniş borularının 12 no.lu 150 mm çapında çinko levhadan olması gerekirken yağmur iniş boruları olarak fiilen 100 mm plastik boru kullanıldığı” tespitine ilişkin olarak;

İlamda; yağmur iniş boruları imalatının projede çapı ve muhteviyatının bulunmadığı ve sadece çizgisel olarak gösterildiği ancak yaklaşık maliyet cetvelinde 24.003 poz no.lu çinko levhadan 100 mm çapında düşey yağmur borusu yapılması ve yerine tespiti imalatı olarak gösterildiğinden uygulamanın ve ödemenin bu poz esas alınarak yapıldığı gerekçesi ile yapılan işlemin mevzuatına uygun olduğuna karar verilmişse de;

Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; ihale dokümanı eki uygulama projesinde ve pursantaj listesinde/ekindeki ödeme cetvelinde 24.001 poz no.lu 12 no.lu çinko levhadan 150 mm çapında yağmur oluğu imalatının öngörüldüğü ve bu nedenle söz konusu iş kaleminin Tespit Tutanağı ekinde (aynı zamanda İlamda) yer alan “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatları ile dâhil edilmesi gerektiği hususları sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında söz konusu imalat yerine fiilen 24.061 poz no.lu 100 mm çapında plastik yağmur iniş borusunun uygulandığı tespit edildiğinden ve buna ilişkin herhangi bir itiraz da bulunmadığından, 24.061 poz no.lu iş kaleminin de “Fiilen Yapılan İmalatlar” tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile dâhil edilmesi gerektiği,

-2 no.lu “2-İhale dokümanı eki uygulama projesi gereğince 26.502/MK pozunun (terrazo karo plak) uygulanması gereken mahallere fiilen Y.26.005/403 poz numaralı 40*40 cm anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosu uygulandığı” tespitine ilişkin olarak;

İlamda; Tespit Tutanağı ekindeki-aynı zamanda Denetçi raporundaki kamu zararı tablosunda 26.502/MK (terrazo plak) pozunun yerine kullanılan 26.015/003 poz no.lu “Mermer agregalı terrazo karo ile iç mekân döşeme” imalatının proje, mahal listesi ve detaylarda bulunmadığı, proje ve mahal listesinde bulunan 26.502/MK pozunun uygulamada yerine Y.26.007/305B poz no.lu 40*40 cm anma ebatlarında, her türlü desen ve yüzey özelliğinde, 1. kalite, beyaz, sırlı porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması ile Y.27.581 poz no.lu 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapılması imalatlarının yapıldığı, fiilen yapılan bu imalatların tutarının da yapılması gerekip de yapılmayan imalatın tutarından fazla olduğu gerekçesi ile konu hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişse de;

Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; işe ait ihale dokümanı eki uygulama projesi ve mahal listesine göre 26.502/MK poz no.lu Terrazo kare plak döşemesinin yapılması gerektiği ve bu nedenle söz konusu iş kaleminin Tespit Tutanağı ekinde (aynı zamanda İlamda) yer alan “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile dahil edilmesi gerektiği hususları sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında söz konusu imalat yerine fiilen Y.26.005/403 poz no.lu 4040 cm anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosunun döşendiği ve aynı mahalde Y.27.581 pozundan 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapıldığı belirtilmesine rağmen, sorumluların rapora ilişkin gönderdikleri savunmalarda ve İlamın hüküm kısmında; fiilen 26.007/305A poz no.lu 4040 1. kalite, beyaz sırlı porselen karo döşendiği ve aynı mahalde Y.27.581 pozundan 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapıldığı belirtilmiş olup, tesviye tabakası ile ilgili itilaf söz konusu olmamakla birlikte, döşenen malzemelere (renkli seramik karo veya beyaz sırlı porselen karo) ilişkin tespitler arasında çelişki söz konusu olduğundan, bu çelişkinin giderilmesi için fiili imalatın (gerekirse bilirkişi görevlendirilmesi suretiyle) ortaya konulması ve ondan sonra uygulanan iş kalemlerinin (tesviye tabakası dahil) “Fiilen Yapılan İmalatlar” tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatları ile dâhil edilmesi gerektiği,

-5 no.lu “5)İhale dokümanı eki mahal listesi-teknik şartname gereğince müdür odası, müdür yrd. odası, öğretmenler odası, okul aile birliği odası, santral odası ve görevli odasına ait bütün duvar-tavan ve kiriş-tavan birleşim yerlerinde kartonpiyer yapılması gerektiği halde ilgili imalatların yapılmadığı” tespitine ilişkin olarak;

İlamda; Özel 1 poz no.lu İdarece belirlenen desen ve yüzey özelliğinde strafordan yapılmış dekoratif kartonpiyer yapılması imalatının proje, mahal listesi ve detaylarda bulunmadığı, bu nedenle söz konusu imalat yapılmadığı gerekçesiyle kamu zararı oluşmasının mümkün olmadığına ve konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişse de;

Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; işin ihale dokümanı eki mahal listesine göre müdür odası, müdür yardımcısı odası, öğretmenler odası, memur odası, santral yayın, zümre öğretmenler odası, okul aile birliği odası, rehberlik servisi, arşiv, hizmetli odasına kartonpiyer imalatının yapılması gerektiği sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında Özel 1 poz no.lu kartonpiyer yapılması imalatının hiç yapılmadığı belirtildiğinden ve buna ilişkin herhangi bir itiraz da mevcut olmadığından, söz konusu iş kaleminin “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile dâhil edilmesi gerektiği,

-3 no.lu “3) İhale dokümanı eki mahal listesi-teknik şartname gereğince şaft ve havalandırma boşluklarında sıva yapılmadığı” tespitine ilişkin olarak; Başsavcılığın temyiz dilekçesinde aynen; “d) Sorumlularca eksik sıva imalatlarının tamamlandığının belirtildiği, İdare Teknik Personeline yaptırılan incelemede şaftlardaki eksik sıva işlerinin tamamlanmış olduğu anlaşıldığından 27.525/2 pozlu imalat eksiği olarak kamu zararına dâhil edilen … TL’nin kamu zararı tablosundan çıkarılması ve sadece bu tutar için ilişiksizlik kararı verilmesinin uygun olacağı” denilmiş olup, bu nedenle “27.525/2 poz no.lu saten alçı ve perlitli alçı sıva harçlarının karışımı ile 5 mm kalınlıkta düzeltme sıvası yapılması” imalatı ile ilgili olarak Tespit Tutanağı ekindeki tabloda (aynı zamanda Denetçi raporunda) hesaplanan … TL (…TL*1,18 KDV dâhil) kamu zararı hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, İlamda bu hususta verilmiş kararın yerinde olduğu,

Diğer yandan Tespit Tutanağında yer almamakla birlikte ekindeki “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” tablosunda yer aldığı için kamu zararı hesabına dâhil edilen Y.15.140/04 poz no.lu “Çakıl temin edilerek makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması imalatı” nın yerinde yapıldığı, bu kalemin kamu zararı tablosuna sehven dâhil edildiği Denetçi raporunun sonuç kısmından anlaşılmış olup, Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de bu hususla ilgili herhangi bir itiraza yer verilmediğinden, İlamda söz konusu iş kalemi için kamu zararı oluşmadığından … TL (… TL*1,18 KDV) için ilişilecek bir husus bulunmadığı yönünde verilen kararın yerinde olduğu,

Anlaşılmıştır.

Bu itibarla; Başsavcılık talebi kabul edilerek; 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağındaki tespitler bazında yukarıda belirtilmiş açıklamalar dikkate alınmak suretiyle konuya ilişkin tekrar değerlendirme yapılarak kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen 151 no.lu İlamın 4’üncü maddesi ile … TL tutarında verilmiş ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin hükmün BOZULMASINA, konu hakkında yeni hüküm tesisi için dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE,

(Temyiz Kurulu Başkanı-6. Daire Başkanı … ile 5. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’nin aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 12.01.2022 tarih ve 50905 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

Temyiz Kurulu Başkanı-6. Daire Başkanı … ile 5. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:

… TL ihale bedelli … Meslek Lisesi (…) Yapım İşi’nde ihale dokümanına uygun olmayan veya hiç yapılmayan imalatlarla ilgili olarak Denetçinin talebi doğrultusunda kontrol teşkilatı tarafından tutulan 23.02.2017 tarihli Tespit Tutanağında yer alan tespitlerin her biri, Dairesince yapılan yargılamada gerek Denetçi raporu gerekse sorumlularca ibraz edilen bilgi ve belgeler kapsamında ayrıntılı değerlendirilmiştir. İlamda yer alan gerekçeler dikkate alındığında; Tespit Tutanağında projesine uygun olmadığı belirtilen imalatların bir kısmının yerine İdarenin onayıyla farklı imalatların uygulandığı ve projesinden farklı uygulanan söz konusu imalatlar nedeniyle İlamdaki hesaplama tablosundan da görüleceği üzere kamu zararına sebebiyet verilmediği, bir kısmının ise sözleşme ve eklerine uygun olarak yapıldığı veya sonradan tamamlandığı anlaşılmıştır. Bu itibarla Tespit Tutanağı ile tespit edilen imalatlar nedeniyle kamu zararı oluşmadığından, Dairece verilen “ilişilecek bir husus bulunmadığına (sorumluların beraatine)” ilişkin hükmün korunarak, tasdikine (onanmasına) karar verilmesi gerekir.